“De wil en het woord van God hebben geen autoriteit in de zin van een wet die wordt opgelegd. Het is een stem die ons de werkelijkheid en waarheid van dingen onthult. Als we erop reageren, doen we dat omdat we gevoelig zijn voor de waarheid van wat ons wordt verkondigd en we reiken naar deze werkelijkheid, wat het enige middel is dat we hebben om volledig vrij en volledig onszelf te worden. De wil van God is geen wet noch een gevangenschap. De wil van God is een vloek voor de demon, het is de wet voor de niet geregenereerde mens, en vrijheid voor degenen die verlossing hebben bereikt.”

Anthony Bloom

+++++++++++++++++

Vandaag gaat onze Heer rond op alle plaatsen van Hades; vandaag “brak hij de deuren van brons in stukken en sneed de ijzeren staven door.” (Jesaja 45:2) Let op de nauwkeurigheid van de uitdrukking. Hij zei niet “opende de poorten van brons,” maar “brak de poorten van brons in stukken,” zodat de hele gevangenis nutteloos wordt. Hij opende de ijzeren staven niet, maar sneed ze door, zodat de bewaker machteloos wordt. Waar geen deur, geen slot is, zal wie binnenkomt niet bewaakt worden. Dus, als Christus in stukken breekt, wie kan het dan repareren? … Hij brak de poorten van brons in stukken om te laten zien dat de dood eindig is. …de Zon van gerechtigheid daalde neer [in Hades], verlichtte het en maakte Hades tot Hemel. Want waar Christus is, daar is ook de Hemel.

— Johannes Chrysostomus

+++++++++++++++++++++

Wijsheid van Sint Ephraim de Syriër

Gebed is een schild van voorzichtigheid, beheersing van woede, terughoudendheid van trots, reiniging van kwaadwilligheid, vernietiging van afgunst, rechtzetting van goddeloosheid.

Gebed is kracht van lichamen, voorspoed van een huishouden, goede orde van een stad, macht van een koninkrijk, trofee van oorlog, zekerheid van vrede.

Gebed is een zegel van maagdelijkheid, trouw in het huwelijk, wapen van reizigers, bewaker van slapers, moed van de waakzamen, overvloed voor boeren, veiligheid van degenen die varen.

Gebed is een pleitbezorger voor degenen die worden beoordeeld, kwijtschelding voor de gebondenen, troost voor de treurenden, vreugde voor de blije, troost voor de rouwenden, een feest op verjaardagen, een kroon voor de getrouwden, een lijkwade voor de stervenden.

Gebed is gesprek met God, gelijke eer met de Engelen, vooruitgang in goede dingen, afwending van het kwaad, rechtzetting van zondaars.

Gebed maakte de walvis een huis voor Jonas, bracht Ezechiël terug naar het leven uit de poorten van de dood, veranderde de vlam in wind van vochtigheid voor de jongeren in Babylon.

Door gebed beval Elias de hemel niet te regenen voor drie jaar en zes maanden.

Zie, broeders, welke kracht gebed heeft. Er is geen bezit kostbaarder dan gebed in het hele menselijke leven. Wees er nooit van gescheiden; verlaat het nooit.

Maar, zoals onze Heer zei, laten we bidden dat ons werk niet voor niets zal zijn, “Wanneer je in gebed staat, vergeef als je iets tegen iemand hebt, zodat je hemelse Vader je fouten kan vergeven.”

Zie Gods ondoorgrondelijke liefde voor de mensheid. Zie Gods onbegrensde goedheid. Hoor onmiddellijke redding van je zielen.

———————-

[Deze tekst benadrukt de diepe spirituele kracht van gebed en de vele manieren waarop het een positieve invloed kan hebben op het leven]

Vandaag heeft de Barmhartige Zichzelf verarmd voor ons; Dus, rijke, nodig de armen uit aan je tafel. Vandaag ontvangen we een Geschenk waarvoor we niet hebben gevraagd; Dus laten we aalmoezen geven aan degenen die smeken en bedelen. Deze huidige Dag opent de hemelse deuren voor onze gebeden; Laten we onze deur openen voor degenen die om onze vergeving vragen. Vandaag heeft het Goddelijke Wezen de zegel van onze menselijkheid op Zich genomen, zodat de mensheid versierd kan worden met het zegel van goddelijkheid. Christus is Geboren! Verheerlijk Hem!

+++++++++++

[Dit prachtige stukje tekst weerspiegelt diepe christelijke waarden van nederigheid, barmhartigheid en verbondenheid met God. Isaak de Syriër had een bijzondere manier om spiritualiteit te verwoorden]

Hemelvaart van Christus :

Hij is  opgevaren naar de hemel,

en zit aan de

rechterhand van de Vader. . .

Door Thomas Hopke

Na Zijn opstanding uit de dood verscheen Jezus aan de mensen gedurende een periode van veertig dagen, waarna Hij “werd opgenomen in de hemel en ging zitten aan de rechterhand van God” (Mc 16,19; zie ook Lc 24,50 en Handelingen 1,9-11) .

De hemelvaart van Jezus Christus is de laatste handeling van Zijn aardse reddingsmissie. De Zoon van God komt “uit de hemel” om het werk te doen dat de Vader Hem te doen geeft; en nadat Hij alle dingen heeft volbracht, keert Hij terug naar de Vader en draagt ​​hij voor alle eeuwigheid de gewonde en verheerlijkte mensheid die Hij heeft aangenomen (zie bijv. Joh 17).

De leerstellige betekenis van de hemelvaart is de verheerlijking van de menselijke natuur, de hereniging van de mens met God. Het is inderdaad het doordringen van de mens in de onuitputtelijke diepten van goddelijkheid.

We hebben al gezien dat “de hemelen” de symbolische uitdrukking in de Bijbel is voor het ongeschapen, immateriële, goddelijke “rijk van God”, zoals een heilige van de Kerk het noemde. Om te zeggen dat Jezus “verheven is aan de rechterhand van God”, zoals de heilige Petrus predikte in de eerste christelijke preek (Hand. 2.33), betekent precies dit: dat de mens is hersteld in de gemeenschap met God, tot een eenheid die, volgens de orthodoxe leer, veel groter en volmaakter dan die aan de mens gegeven in zijn oorspronkelijke schepping (zie Ef 1–2).

De mens werd geschapen met het potentieel om een ​​”deelnemer van de goddelijke natuur” te zijn, om nogmaals naar de apostel Petrus te verwijzen (2 Petr. 1.4). Het is deze deelname aan goddelijkheid, theosis genoemd (wat letterlijk vergoddelijking of vergoddelijking betekent) in de orthodoxe theologie, die de hemelvaart van Christus voor de mensheid heeft vervuld. De symbolische uitdrukking van het “zitten aan de rechterhand” van God betekent niets anders dan dit. Het betekent niet dat ergens in het geschapen universum de fysieke Jezus op een materiële troon zit.

De Brief aan de Hebreeën spreekt over de hemelvaart van Christus in termen van de Tempel van Jeruzalem. Net zoals de hogepriesters van Israël het “heilige der heiligen” binnengingen om namens zichzelf en het volk offers aan God te brengen, zo offert Christus, de ene, eeuwige en volmaakte Hogepriester Zichzelf aan het kruis aan God als de eeuwige, en volmaakt, offer, niet voor Hemzelf maar voor alle zondige mensen. Als mens gaat Christus (voor eens en voor altijd) het ene eeuwige en volmaakte Heilige der Heiligen binnen: de “aanwezigheid van God in de hemelen”.

. . we hebben een grote hogepriester die door de hemel is gegaan, Jezus, de Zoon van God. . . (Hebr 4.14)

Want het was passend dat we zo’n hogepriester zouden hebben, heilig, onberispelijk, onbevlekt, afgescheiden van zondaars, verheven boven de hemelen. . . . Hij heeft geen behoefte zoals die hogepriesters om dagelijks offers te brengen, eerst voor zijn eigen zonden en daarna voor die van het volk; hij deed dit voor eens en voor altijd toen hij zichzelf opofferde.

Nu, het punt in wat we zeggen is dit: we hebben zo’n hogepriester, iemand die zit aan de rechterhand van de troon van de Majesteit in de hemel, een dienaar in het heiligdom en de ware tabernakel die niet is opgericht door de mens, maar door de Heer (Heb 7.26; 8.2).

Want Christus is niet een met handen gemaakt heiligdom binnengegaan, een kopie van de ware, maar in de hemel zelf, om nu namens ons in de tegenwoordigheid van God te verschijnen (Hb 9,24).

. . . toen Christus voor altijd een enkel offer voor de zonden had gebracht, ging hij aan de rechterhand van God zitten en wachtte tot zijn vijanden een voetbank voor zijn voeten zouden zijn (Heb 10,12-13; Ps 110,1).

Zo wordt de hemelvaart van Christus gezien als de eerste toegang van de mens tot die goddelijke verheerlijking waarvoor Hij oorspronkelijk werd geschapen. De toegang wordt mogelijk gemaakt door de verheerlijking van de goddelijke Zoon die Zichzelf ontledigde in menselijk vlees in volmaakte zelfopoffering aan God.

Vertaling : Kris Biesbroeck

En het gebeurde, terwijl Hij hen zegende, dat Hij van hen vertrok en werd opgenomen in de hemel. Lucas 24:51

———————

 

DE ICOON VAN HEMELVAART

De liturgie van Hemelvaart moet gezien worden rond de tekst van Lucas (24,50-53) en de Handelingen der Apostelen (1,9-11). Sint Paulus van zijn kant vermeld het gebeuren : ‘Diegene die is neergedaald, is dezelfde die ook opgestegen is ten hemel'(Ef.4,10), en psalm (24,9) onderlijnt er de draagwijdte van :’Heft, poorten, uw hoofden omhoog, en verheft ze, gij aloude ingangen, opdat de Koning der ere inga’. De twee ‘deuren’ duiden op de twee metafysische polen van de aarde en de twee uiteinden van de weg naar het heil. God daalt neer tot in de diepten der hel, breek ze open en vandaar word Hij verheven tot de poorten van de hemel : ‘De Heer heeft, door zijn afdaling de vijand vernietigd en door zijn hemelvaart heeft Hij de mens verheven’.

Het pessimisme van Job stelt vast : ‘ Wie neerdaalt in de sheool (hel) stijgt niet meer op’ (Job 7,9). Welnu, het lied van Anna (1 Samuel 2,6) profeteerde reeds : ‘De Heer doodt en doet herleven. Hij doet naar het dodenrijk neerdalen en daaruit opkomen’. Het feest verkondigt de overwinning op de dood in de hel, en de traditie overtreft de omvang van de uiteindelijke voltooiing. Zo bijvoorbeeld Johannes Chrysostomus, in een wonderbare synthese, toont ons het doel van het heil : de mensheid van allen in de mensheid van Christus is definitief ingeleid in het hemelse bestaan, het is onze vereeuwiging en onze onsterfelijkheid dat gerealiseerd wordt zonder mogelijke terugkeer. Vanaf dat moment ‘bevindt onze stad zich in de hemel'(Fil.3,20). Meer nog : de Vader ‘ heeft ons doen verrijzen en doen zetelen in de hemelen in Christus Jezus’ (Ef.2,6); door het vooruitlopen in Christus, beschouwt sint Paulus reeds de vervulling van het Koninkrijk.

De Apostelen, neergeknield, keerden naar Jerusalem terug met grote vreugde ‘, zoals vermeld in  de Handelingen der Apostelen, en de liturgie van het feest  straalt  van vreugde. Het heil is vervuld, maar de zegen van Christus, dat objectief gezien vervuld was : ‘De handen opheffend zegende hij hen’ zegt Sint Lucas. Welnu, ‘Terwijl hij hen zegende, verwijderde Hij zich van hen en werd ten hemel opgenomen’. De Heer stijgt op al zegenend, en de icoon maakt hiervan de spil van de samenstelling. Deze zegening vormt de aanloop naar Pinksteren, de zending van de Heilige Geest (zo mooi voorgesteld in de basiliek van Vézelay). Men kan zeggen dat de icoon van hemelvaart de épiclese van Pinksteren uitbeeld, het moment waar ‘ ik zal bidden tot de Vader opdat hij een andere helper zou zenden, om voor altijd met U te zijn ‘ (Joh.14,16) De épiclese is een aanroeping tot de Vader opdat Hij de Heilige Geest zou zenden, en dit feit wordt voortdurend herhaald tijdens de liturgie van het feest:‘Gij zijt verheven in de glorie, Christus onze God, nadat giij uw leerlingen met vreugde hebt vervuld door de aankondiging van de heilige Geest, zij werden bevestigd door Uw zegen’. ‘ De heer is opgestegen… om het gevallen beeld van Adam te herstellen en ons de helper-Geest te zenden, opdat hij onze zielen zou heiligen…’. Men ziet heel duidelijk de diepere bron van de vreugde der apostelen, die opstraalt ondanks het vertrek, want de belofte blijft : ‘ Ik ben met U alle dagen, tot aan het einde der tijden’ (Matth.28,20). Een tegenspraak voor de rede, maar is een evidentie voor de Geest. In het het Kondakion van het feest wordt dit treffend verwoord: ‘ door de goddelijke economie, voor wat ons betreft, te hebben vervuld en door alle bewoners der aarde te hebben verenigd met hen die in de hemel zijn, zijt Gij opgestegen in glorie om er voor altijd te verblijven, en Gij zegt tot hen die u liefhebben : Ik ben met U en niemand zal over ons kunnen zegevieren’. Na de hemelvaart is Christus op een andere wijze onder ons, meer verinnerlijkt0 Hij is niet meer voor zin leerlingen, lijfelijk aanwezig, maar in hun innerlijk : Hij is aanwezig in elke uiting van de Heilige Geest zoals Hij aanwezig is in de Eucharistie.

Al deze aspecten van één enkel mysterie van heil straalt uit in de zeer compacte Inhoud van de icoon. Zij stelt ons getrouw het oudste beeld ervan voor, dat reeds bekend was op de kruiken van Monza in de Ve en VIe eeuw, en dat sedertdien niet meer is veranderd. De hier afgebeelde icoon is uit de school van Andrei Roublev(school van Moskou 15e eeuw) en dateert van de XVe eeuw. Je moet in een plechtige stilte verkeren vooraleer de icoon begint te praten. Men moet zich overleveren aan zijn genade die langzamerhand leidt tot het hart van haar boodschap. De compositie, door zijn sobere maar strenge lyriek is een wonderbare harmonie waar elk detail een verhaal vertelt. Van haar voorbeeld komt een plechtige musicale harmonie aan het licht dat zich laat gelden. : Sursum Corda ! (omhoog de Harten)

Zoals in het Evangelisch verhaal is het het bevel van de Heer om samen te komen om de ultieme boodschap te ontvangen, die het thema is van de compositie. Het is de Kerk onder de onophoudelijke uitstorting van Zijn genade. Het is opmerkelijk dat een identieke compositie, door de richting van de beweging van Christus om te keren, de terugkeer van de Heer zal uitbeelden, de Parousie. Hier komen de alpha en de omega samen. De Kerk concentreert zich op dezelfde verwachting : ‘Deze Jezus zal komen op dezelfde manier als gij Hem hebt zien opstijgen naar de hemel'(Hand.1,11). Christus is het hoofd van de Kerk, de Theotokos is haar figuur, de apostelen haar grondvesten. Onder dit teken van een voortdurende zegening, nemen de apostelen hun taak als kerkelijk fundament op zich.

De uiteinden van de opgeheven armen van de engelen en de voeten van de Maagd vormen de drie punten van een gelijkzijdige driehoek, en deze figuur is zo duidelijk begrensd op de apostelen, dat zij zichtbaar het beeld van de drie-eenheid weergeeft waarvan de Kerk de afdruk is : het is de immobiliteit van de vaderlijke bron in de Maagd, en de goddelijke beheerders van het heil, het Woord en de Geest, zijn gesymboliseerd door de engelen. De geheiligde geometrische vormen die de compositie ondersteunen, naast de driehoek, doen ons de cirkel van de Kerk herkennen, die langs de buitenste figuren van de apostelen heengaat, en die een weerspiegeling is van de cirkel die Christus omringt. De verticale lijn , die het hoofd van de redder verenigt met dit van de Theotokos delen het geheel in twee exacte delen in. Deze lijn wordt gekruist door de horizontale lijn van de horizon en vormt een perfect kruis.

Christus is omringd door de cirkel van de cosmische sferen, waar zijn glorie straalt. Hij wordt in zijn opgaan ondersteunt door twee engelen. De kleuren van hun kleren reproduceren de kleuren van de apostelen. Het zijn de engelen van de incarnatie, zij onderlijnen dat Christus de aarde verlaten heeft met zijn aards lichaam. Dit toont aan dat Christus zich niet afgescheiden heeft van de aarde en de gelovigen die met hen door hun bloed verbonden zijn. Christus strekt zijn rechterarm uit in een zegenend gebaar, en in Zijn linkerhand houdt hij de boekrol vast. Hij is de bron van de genade-zegening en het woord-lering. Deze functie wordt door de hemelvaart niet onderbroken.

De twee witte engelen midden de apostelen dat de opstijgende Christus in al Zijn glorie zal terugkeren is een allusie op de woorden van Sint Paulus :’Op de verklaring van twee getuigen of van drie zal iedere zaak vaststaan'(2 Kor.13,1) en hun getuigenis is waar.

De Theotokos neemt de centrale plaats in , zij is de as van de groep die gesitueerd is op het eerste niveau. Zij steekt af bij de twee witte engelen op de achtergrond. ‘Zuiverder dan de Cherubijnen en groter dan de serafijnen’, zij is het vooraf bepaalde centrum waar de wereld van de engelen en de mensheid, de hemel en de aarde, op één centraal punt samenkomt. Christus echter ‘zetelt aan de rechterhand van de Vader, boven alle overheid en macht en kracht en heerschappij en alle naam die genoemd wordt en Hem gesteld heeft als hoofd boven al wat is, gegeven aan de Kerk, die Zijn Lichaam is, vervuld met Hem, die alles in allen vervolmaakt'(Ef.1,20-23) Als figuur van de Kerk wordt Maria altijd voorgesteld onder Christus. Haar houding is tweevoudig : ‘als biddende’ tegenover God is zijn diegene die de voorspreekster is, en ‘de zeer zuivere’, ten overstaan van de wereld is zij de heiligheid van de Kerk. Haar immobilisme toont ons de onwankelbare waarheid van de Kerk. De bevalligheid en de bijna doorzichtige lichtheid van haar gedaante geven een verrassend contrast met de mannelijke figuren van de apostelen en hun bewegingen rondom haar. Haar kerkelijke betekenis wordt nog onderlijnd door haar verticale slankheid in haar lengte en daar haar handen die een offerend en smekend gebaar maken voor de wereld. De drie sterren op het hoofd en de schouders symboliseren zoals altijd haar maagdelijkheid voor, gedurende en na de geboorte.

De apostelen zijn verdeeld in twee gelijke groepen en vormen een perfecte cirkel die hernomen wordt door de afgeronde armen van de engelen en tonen de Kerk die ingeschreven staat in het heilige teken van de eeuwigheid en de liefhebbende omhelzing tussen de Vader en de Zoon. Hun beweging betekent de prediking, de veelheid van talen en uitdrukkingen van de ene waarheid. De kleuren van de kleren vormen ‘het veelkleurig kleed’ van de goddelijke bruidegom – van de Kerk als éénheid in de verscheidenheid : naar het beeld van de Ene die zich verspreid in Drie en van de Drie die zich verzamelen in de ene. De groep links, met de engelen, vertaalt de geestdrift van de ziel naar het ‘boven’. De groep rechts staat in vervoering voor de Theotokos – het verborgen mysterie van de kerk, de putten van het levende water, de heiligheid. De schitterende kunst van de iconografie, door een sterk contrast tussen immobilisme en beweging, doet ons het opstijgen van de Heer gevoelen die zich voor onze ogen schijnt af te spelen.

Het sursum corda (omhoog de harten)weergalmt en nodigt ons uit om de boodschap te beluisteren : ‘Alle naties, klapt in de handen, jubelt voor God met een vreugdegezang…want Christus die aarde en hemel heeft verenigt zegt tot hen die Hem beminnen : Ik ben met U, en niemand zal iets tegen U kunnen ondernemen’.

Indien het landschap een lichte grens trekt tussen het hier beneden en het hierboven, de vier kronen van de bomen van de olijfberg (symbool van vrede)steken er juist bovenuit en tonen de natuur die deelheeft aan de cosmische liturgie : God richt zich naar de wereld, en de wereld gaat haar Koning tegemoet.

De kleuren groen-ivoor spreken over de bevrijding door de genade. Een gevoel van vrede, van gebed en lofprijzing omhullen alles, want daar waar het hoofd zich bevindt plaatst zich de vreugdevolle hoop van het lichaam. De liturgie leert ons dat wij ‘ons herinneren van wat komt’ en ‘dat men hoopt op wat reeds bestaat…’

Paul evdokimov : L’art de l’icone pp. 277-281

Vertaling : Kris Biesbroeck