

Verklaring :
Geschreven voor de jaarwisseling 1944-1945, in de gevangenis onder het Gestapohoofdkwartier in Berlijn (Prinz-Albrecht-Straße), door Dietrich Bonhoeffer (1906 – 9 april 1945). Bonhoeffer was een nog jonge, maar reeds internationaal bekende Duitse theoloog en predikanten. Toen in 1933 de Arier paragraaf werd in gevoerd (elke ambtenaar moest een bewijs voorleggen dat hij geen Joodse voorouders had, tekende hij protest aan. Tegen de stroom van het Volkschristentum in ontstond rond hem (en enkele andere bekende theologen: Karl Barth, Martin Niemöller) een ‘tegenkerk’: de Bekennende Kirche… Kenmerkend is de geloofsverklaring opgesteld in Barmen (de Barmer Thesen, die begint met Nr. 1: Er is maar één Woord dat wij moeten volgen en gehoorzamen, dat is Jezus Christus, zoals die in de Heilige Schrift ons wordt betuigd (> kein anderer Führer…). Hij wordt directeur van een eigen seminarie /predikanenopleiding (Finkenwalde – in 1937 door de gestapo gesloten) en onderhoudt internationale contacten. Na de Kristallnacht (1938) beseft hij dat de tirannie enkel nog met geweld kan worden gekeerd. Hij werkt mee aan ‘Officieren tegen Hitler.’. Hij wordt op 5 april 1943 gearresteerd. Zijn laatste brief dateert van 19 december 1944. Deze is aan zijn verloofde Maria von Wedemeyer gericht, eindigend met de mededeling dat hem een paar regels zijn ingevallen, die hij als kerstgroet in de vorm van een gedicht aan Maria en de overige familie op papier heeft gezet (zie boven). Daarop volgt de tekst van ‘Von guten Mächten treu und still umgeben’. Laat ‘m maar op u inwerken: Op 9 april 1945 is hij door persoonlijketussenkomst van Hitler bij het aanbreken van de dag opgehangen in Flossenburg, 39 jaar jong. Het godsvertrouwen is bij Bonhoeffer ‘geïnterioriseerd’. Zij ontvangt ook het kwade… uit Gods hand (liever niet, natuurlijk, maar als het moet, dan toch ook… van harte. Ja – lees het derde couplet). Ik vermoed dat dit enkel kan omdat hij van jongs af aan zichzelf getraind heeft om contemplatief-actief te leven, en die beide aspecten nooit van elkaar los te koppelen: geestelijke oefeningen (discipline) om je leven echt ten dienste te stellen van God (en dus de mens)
De oorspronkelijke Duitse tekst :

Von guten Mächten treu und still umgeben,
behütet und getröstet wunderbar,
so will ich diese Tage mit euch leben
und mit euch gehen in ein neues Jahr.
Noch will das alte unsre Herzen quälen,
noch drückt uns böser Tage schwere Last.
Ach Herr, gib unsern aufgeschreckten Seelen
das Heil, für das du uns geschaffen hast.
Und reichst du uns den schweren Kelch, den bittern
des Leids, gefüllt bis an den höchsten Rand,
so nehmen wir ihn dankbar ohne Zittern
aus deiner guten und geliebten Hand.
Doch willst du uns noch einmal Freude schenken
an dieser Welt und ihrer Sonne Glanz,
dann wollen wir des Vergangenen gedenken,
und dann gehört dir unser Leben ganz.
Lass warm und hell die Kerzen heute flammen,
die du in unsre Dunkelheit gebracht,
führ, wenn es sein kann, wieder uns zusammen.
Wir wissen es, dein Licht scheint in der Nacht.
Wenn sich die Stille nun tief um uns breitet,
so lass uns hören jenen vollen Klang
der Welt, die unsichtbar sich um uns weitet,
all deiner Kinder hohen Lobgesang.
Von guten Mächten wunderbar geborgen,
erwarten wir getrost, was kommen mag.
Gott ist bei uns am Abend und am Morgen
und ganz gewiss an jedem neuen Tag.
Engelse vertaling :
Faithfully and quietly surrounded by good powers,
wonderfully protected and comforted,
I want to live these days with you
and go with you into a new year.
The old will still torment our hearts,
the heavy burden of evil days still weighs us down.
Oh Lord, give our troubled souls
the salvation for which you have created us.
And give us the heavy cup, the bitter cup
of suffering, filled to the brim,
we take it gratefully without trembling
from your good and beloved hand.
But will you give us joy once more
in this world and its sun’s splendour,
then let us remember the past,
and then our life will be all yours.
Let the candles burn warm and bright today,
that you brought into our darkness,
bring us together again, if it is possible.
We know that your light shines in the night.
When the silence now spreads deep around us,
let us hear that full sound
of the world that stretches invisibly around us,
all your children’s high song of praise.
Wonderfully sheltered by good powers,
we confidently await what may come.
God is with us in the evening and in the morning
and certainly on every new day.
