Maand: juli 2024

Abba Anthonius de Grote zei: ‘Ik zag de strikken die de vijand over de wereld uitspreidt en ik zei kreunend:
“Wat kan er door zulke strikken heen komen?” Toen hoorde ik een stem tegen mij zeggen: ‘Nederigheid.’
Antonius de Grote

Augustinus : Gedachten over Gods nederigheid  – deel 4 nr.10-11- 12

Uit een preek tussen 26 januari, waarschijnlijk in 413 te Carthago over hetzelfde thema (Mt 11,25-29)

10. DENK EERST AAN DE FUNDERING

“Neem mijn juk op en leer van Mij,” (Mt 11,29)zegt de Heer; niet hoe je de wereld in elkaar kunt zetten, niet hoe je alle zichtbare en onzichtbare dingen kunt scheppen (Kol1;1-6), niet hoe je in die wereld wonderen kunt verrichten en niet hoe je doden tot leven kunt wekken, maar “dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart.” Wilt u hogerop? Begin dan helemaal onderaan. Bet u van plan om een kolossale flat te bouwen ? Denk dan eerst aan de fundering die er onder moet : nederigheid. Want hoe meer verdiepingen u van plan bent op de fundering te zetten, en hoe hoger u het gebouw wilt optrekken, des te dieper moet u graven om de fundering te leggen. Zolang er nog aan het gebous wordt gewerkt, blijft het de hoogte ingaan. Maar daarvoor moet degene die de fundering graaft wel eerst de diepte in. Ook bij een gebouw moetje dus eerst de diepte in voordat je de hoogte in kunt.Pas als ook het laagste punt is bereikt, kun je naar het hoogste punt toe gaan werken.
Uit Sermo 69,2.

Uit een preek, gehouden op 23 september 417 over de negatieve reactie op enkele uitspraken van Jezus’ broodrede (Joh 6,53-60)

11. GELOOF VAN EEN NEDERIGE

Toch is het gek. Twee mensen luisteren naar een preek over de gekruisigde Christus, de een ziet neer op dat hout en de ander klimt erop. Wie erop neerziet heeft dat aan zichzelf te wijten. Wie erop klimt mag zich daar niet op laten voorstaan. Hij hoorde namelijk de ware meester zeggen :”Iemand kan alleen bij Mij komen als het hem door Mijn Vader gegeven is.”(Joh 6,65) Laat hij blij zijn met dat geschenk, laat hij de gever nederig en zonder arrogantie bedanken. Anders verliest hij door trots wat hij won door nederigheid.

Ja, ook zij die de juiste weg al bewandelen kunnen die kwijtraken als ze dat toeschrijven aan zichzelf en aan hun eigen kracht (Ps 2,11-12). Daarom leert de Heilige Schrift ons nederigheid, door de apostel Paulus te laten zeggen : “Bewerk uw redding met eerbied en ontzag.” (Fil 2,12) En uit vrees dat iemand zich iets zou verbeelden door dat woordje “bewerk” voegt hij er direct aan toe : “God immers bewerkt in u zowel het willen als het doen, omdat het Hem behaagt.” (Fil 2,13)

God bewerkt dat in u, daarom moet u eerbied en ontzag tonen : vorm een dal en vang de regen op. Wat laag ligt raakt vol, wat hoog ligt droogt uit. De genade is de regen. Daar is niets vreemds aan, want God weerstaat de hoohmoedigen maar de nederigen geeft Hij genade (Spr 3,34). Vandaar dus “met eerbied en ontzag”, dat wil zeggen : in nederigheid. Paulus zegt : “Wees niet hoogmoedig maar eerbiedig.” (Rom 11,20) Wees eerbiedig, dan word je gevuld. Wees niet hoogmoedig, want dan droog je niet uit.
Uit Sermo 131,3

Uit een preek over de farizeeër en de tollenaar in de tempel (Lc 18,1-17) gehouden in 412 of 413.

12. GELOOF VAN EEN NEDERIG

Het geloof is niet van trotsen maar van nederigen. Daarom vertelde de Heer met het oog op de mensen die overtuigd zijn van hun eigen rechtvaardigheid en neerzien op alle anderen de volgende gelijkenis : “Twee mensen gingen naar de tempel om te bidden. De een was een farizeeër, de ander een tollenaar. De farizeeër zei : ik dank u, God dat ik niet ben zoals de andere mensen.” (Lc 18,9-11) Hij had op zijn minst kunnen zeggen : ” zoals veel mensen.” Wat kan “zoals de andere mensen” anders betekenen dan : allen, behalve hijzelf ? Ik ben rechtvaardig, zegt hij, de anderen zijn zondaars : ” Ik ben niet zoals de andere mensen, onrechtvaardig, hebzuchtig en overspelig…” (Lc 18,12)
Heeft hij God iets gevraagd ? Ga zijn woorden maar na, u zult niets vinden. Hij kwam om te bidden , maar het was niet zijn bedoeling om God iets te vragen. Hij wilde zichzelf juist ophemelen. En alsof het nog niet erg genoeg was dat hij God niets vroeg maar zichzelf ophemelde : het was ook nog eens een belediging voor wie wel iets vroeg. De tollenaar stond op enige afstand (Lc 18,13), maar hij stond we dichter bij God. Zijn geweten hield hem veraf, zijn oprechtheid bracht hem dichterbij. De tollenaar stond op enige afstand : maar de Heer bezag hem van dichtbij. Want de Heer is hoofverheven en ziet om naar a wat nederig is (Ps 138,6). Wie zich hoog waant, zoals die farizeeër, kent Hij van ver. Al wat zich verheft kent hij van ver (Ps138,6), Hij kent er geen vergeving voor.
Hoor wat er nog meer staat over de nederigheid van de tollenaar. Hij stond niet alleen op enige afstand, nee, hij durfde zelfs niet zijn ogen naar de hemel op te slaan (Luc 18,13).
Om gezien te worden zag hij niet op. Hij durfde niet omhoog te kijken : zijn geweten drukte hem neer, zijn hoop tilde hem op. Hoor wat er nog meer staat. ” Hij sloeg zich vol berouw op de borst.” (Lc 18,13) Hij wilde zichzelf straffen en daarom spaarde de Heer hem toen hij zijn zonden beleed. Hij sloeg zich vol berouw op de borst en zei : “Heer, wees mij zondaar genadig.” Dàt is pas vragen ! Bent u verbaasd dat God vergeving kent bij zoveel zelfkennis ?
U hebt gehoord over die zaak tussen de farizeeër en de tollenaar, luister nu naar het vonnis. U hebt de trotse aanklager gehoord, u hebt de nederige beklaagde gehoord, luister nu naar de rechter. “Ik verzeker u.”, – hier spreekt de waarheid, hier spreekt God, hier spreekt de rechter – ” Ik verzeker u dat deze tollenaar meer gerechtvaardigd uit de tempel wegging, dan de farizeeër.”(Lc 18,14).Hoezo Heer ? Dat de tollenaar meer gerechtvaardigd uit de tempel vertrok dan de farizeeër, dat zie ik wel. Maar waarom ? U vraag waarom ? Hierom :” Ieder die zich verheft zal vernederd worden, maar wie zich vernedert zal verheven worden.”
U hebt het vonnis gehoord, laat u niet in met een verkeerde zaak. Anders gezegd : u hebt het vonnis gehoord, laat u niet in met hoogmoed.
Uit Sermo 115,2

Dit is het laatste deel over dit onderwerp.

Je kan alle teksten samen terugvinden bij CATEGORIEËN : bij :

AUGUSTINUS  OVER NEDERIGHEID

GEBED VAN DE HEILIGE AUGUSTINUS

Ik smeek U, mijn God, laat mij U kennen en van U houden, zodat ik gelukkig in U mag zijn. En hoewel ik dit in dit leven niet volledig kan doen, laat mij toch van dag tot dag verbeteren totdat ik dit ten volle kan doen. Laat mij U volmaakt kennen in de hemel. Laat mij U steeds beter leren kennen in dit leven, zodat ik daar volmaakt van U kan houden, zodat mijn vreugde hier op zichzelf groot mag zijn, en compleet in de hemel met U. O Waarachtige God, laat mij het geluk van de hemel ontvangen dat U belooft, zodat mijn vreugde volledig mag zijn.

Laat intussen mijn geest erover nadenken, laat mijn tong erover praten, laat mijn hart ernaar verlangen, laat mijn mond erover spreken, laat mijn ziel ernaar hongeren, laat mijn vlees ernaar dorsten, laat mijn hele wezen ernaar verlangen. verlang ernaar, totdat ik door de dood de vreugde van mijn Heer mag binnengaan, om daar voor altijd voort te duren, een wereld zonder einde. Amen

Sint-Augustinus

De dood is niets (Sint-Augustinus)

“De dood is niets.
Ik ging alleen
naar de andere kant van het pad.

Ik ben ik, jij bent jij.
Wat ik voor jou was,
zal ik blijven.

Geef me de naam
die je me altijd gaf,
praat tegen me
zoals je altijd deed.

Jij blijft leven
in de wereld van wezens,
ik leef
in de wereld van de Schepper.

Gebruik geen plechtige of droevige toon
, blijf lachen
om wat ons samen aan het lachen maakte.

Bid, lach, denk aan mij.
Bid voor me.

Moge mijn naam worden uitgesproken
zoals hij altijd is geweest,
zonder enige nadruk.
Zonder een spoor van schaduw
of verdriet.

Het leven betekent alles
wat het ooit heeft betekend,
de draad is niet doorgesneden.
Waarom zou ik uit
je gedachten zijn,
nu ik net uit
je zicht ben?

Ik ben niet ver weg,
ik ben gewoon
aan de andere kant van het Pad…

Jij die daar bleef, ga verder,
het leven gaat verder, mooi en mooi
zoals het altijd was.

Sint-Augustinus

Adem in mij, o Heilige Geest,
opdat al mijn gedachten heilig mogen zijn.
Handel in mij, o Heilige Geest,
opdat ook mijn werk heilig moge zijn.
Teken mijn hart, o Heilige Geest,
dat ik liefheb, maar wat heilig is.
Versterk mij, o Heilige Geest,
om alles wat heilig is te verdedigen.
Behoed mij dan, o Heilige Geest,
opdat ik altijd heilig moge zijn.
Amen

“Jezus, Zoon van David, heb medelijden met mij!” – Lukas 18:39
“Mijn vriend, je hebt geleerd dat het Koninkrijk der Hemelen in jou is, als je dat wilt en dat elke zegen van de eeuwigheid in jouw handen ligt. Haast je dus om deze zegeningen die voor je zijn opgeslagen te zien, te grijpen en te winnen… Roep tot God; buig je voor Hem neer.

Net als de blinde uit de oudheid zou ook jij moeten zeggen: “Heb medelijden met mij, Zoon van God en open de ogen van mijn ziel, opdat ik dat Licht van de wereld mag zien dat U bent, o mijn God, en evenzo een kind van dat Goddelijk Licht mag worden. O goede en edelmoedige, zend de Heilige Geest, de Trooster, ja, op mij om mij alles te leren over U, alles over wat van U is, God van het universum. Woon ook in mij, zoals u hebt gezegd, opdat ik op mijn beurt waardig zou worden om in u te wonen. Laat mij weten hoe ik in U kan binnengaan en weet dat ik U in mij bezit. O Gij, Onzichtbare, verwaardigt u in mij gestalte te krijgen, opdat ik, bij het zien van Uw ontoegankelijke Schoonheid, Uw beeld moge dragen, o U die in de hemelen woont en ik alle zichtbare dingen moge vergeten. Schenk mij de heerlijkheid die de Vader U heeft gegeven, o barmhartige, opdat ik, gelijkend op U zoals al Uw dienaren, door genade mag delen in Uw Goddelijk Leven en voortdurend bij U mag blijven, nu en altijd, voor eeuwig en altijd!” – De heilige Simeon de nieuwe theoloog (949-1022), Griekse monnik (Ethica 5).

Heilige Augustinus met brandend hart, Antony van der Does, naar Abraham van Diepenbeeck, 1619 – 1680 – Rijksmuseum

Gedachten over Gods nederigheid : Augustinus aan het woord (deel 3/ nrs 7-8 en 9)

7. NEDERIGE LERAAR

Wat zegt de Heer trouwens zelf tegen de zwakken om hun de ogen te openen, zodat ze enigzins dat Woord kunnen benaderen waardoor alles is gemaakt ?(Joh1,2) “Kom naar Mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, dan zal ik jullie rust geven. Neem mijn juk op je en leer van Mij, want ik ben zachtmoedig en nederig van hart.” (Mt 11,28-29)
Hoe luidt de boodschap van de leraar, de Zoon van God, de Wijsheid van God, door wie alles is gemaakt ? Hij roept de mensheid op en zegt : “Kom naar Mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, en leer van Mij.” U dacht misschien dat de Wijsheid van God zou zeggen : “Leer van Mij hoe ik de hemelen gemaakt heb en de sterren. Alles had in Mij zijn getal, al voor het ontstond en zo zijn zelfs krachtens onveranderlijke berekeningen de haren op uw hoofd geteld.”Mt 10,30 en Lc 12,7) Dacht u dat de Wijsheid dat allemaal zou zeggen ? Nee dus. ERerst komt de andere : “Ik ben zachtmoedig en nederig van hart.”

Kijk,broeders en zusters, dit is goed te bevatten, het is echt maar een beetje. Wij streven naar het grote, maar laten we het kleine zien te bevatten, dan worden we groot. U wilt de verhevenheid van God begrijpen ? Probeer dan eerst met Gods nederigheid. Wees niet te beroerd om nederig te zijn, in uw eigen belang, want ook God was niet te beroerd om nederig te zijn in uw belang. Het was niet uit eigenbelang. Probeer nu eens te vatten hoe nederig Christus was. Leer nederig te zijn, wees niet hoogmoedig. Kom uit voor uw zwakheid en blijf geduldig liggen, de dokter is bij u. Wanneer u Zijn nederigheid begrepen hebt, staat u samen met Hem op. Niet dat Hij, het Wiird, zou hoeven opstaan,nee, u moet dat doen. Dan gaat u Hem steeds beter begrijpen.
Uit Sermo 117,17
Uit een preek over de bruiloft van Kana (Joh 2,1-11)

8. REMEDIE VOOR MENSELIJKE HOOGMOED : CHRISTUS’ NEDERIGHEID

U weet het, broeders en zusters, ja , u hebt het geleerd toen u tot geloof in Christus kwam en wij brengen het u vanuit ons ambt steeds in herinnering : de remedie voor de hoogmoed van de mens is de nederigheid van Christus.
De mens zou niet verloren zijn gegaan als hij niet was gezwollen van hoogmoed. De Schrift zegt het al : ” Het begin van elke zonde is de hoogmoed” (Sir 10,13) Tegeover het begin van de zonde moest het begin van de gerechtigheid komen. Als het begin van elke zonde de hoogmoed is, dan kon het gezwel van de hoogmoed alleen genezen doordat God zo goed was nederig te worden. De mens moet zich schamen voor zijn hoogmoed, want God is nederig geworden.

Wanneer je iemand zegt dat hij zich moet vernederen, voelt hij zich daarvoor te goed. Hoogmoed maakt dat mensen wraak willen nemen als ze beledigd worden. Omdat zij zich te goed vinden voor vernedering zijn ze uit op wraak. Alsof je wat opschiet met de bestraffing van een ander ! Wie beledigd is en onrecht heeft geleden wil wraak. In andermans straf zoekt hij zijn genezing, maar hij roept een vreselijk onheil over zich af. Daarom was Christus de Heer zo goed zich in elk opzicht te vernederen. Op die manier wijst Hij ons de weg. Tenminste , als wij zo goed zijn die te volgen.

Uit Sermo 123,1
Uit een preek gehouden in Tignica tussen 404 en 407 over Gods ondoorgrondelijkheid (Rom 11,32-36)

9. BEKER VAN NEDERIGHEID

Kijk eens naar de nederigheid van uw Heer; als u daarvoor huivert bent u hoogmoedig. Hoogmoed huivert voor nederigheid. In die zin bent u hoogmoedig. Dwing uzelf geen afschuw te hebben van het drankje tegen dat gezwel van U. Jazeker, als u hoogmoedig bent zwelt u op, maar dat maakt u nog niet groot. Als u opgezwollen bent moet u een drankje nemen, dan nemen die zwellingen van binnen weer af en kunt u genezen. Dat drankje heeft de dokter voor u bereid. Neem het in ! De dokter heeft de beker zelf voor u bereid. Het is bitter maar drink het op als u wilt genezen. Ziet u niet dat u bent opgezwollen, ziet u niet dat u van binnen niet gezond bent ? U denkt dat dat u zich heel wat voorstelt, u bent opgezwollen. Dat maakt u niet groot maar ziek. Wilt u af van die ziekte, wilt u af van dat gezwel ? Drink de beker van de nederigheid. Die is voor u bereid door Hem, die in al zijn nederigheid naar u toekwam. En uit vrees dat u zou aarzelen het te drinken dronk de dokter eerst. Niet omdat de dokter dat nodig had, maar om de ziekte van zijn aarzeling te bevrijden. Denk dus niet te gering over de nederigheid waardoor u kunt genezen !

Uit sermo 159B,13)

Uit een preek tussen 26 januari, waarschijnlijk in 413 te Carthago oover hetzelfde thema (Mt 11,25-29)

“Zoon, niets in deze wereld biedt mij nu vreugde.

Ik weet niet wat ik nu moet doen

of waarom ik nog steeds hier ben.

Al mijn hoop op deze wereld wordt nu vervuld.”

St. Monica op over de bekering van St.Augustinus

“Bij het zien van het teken dat Jezus verricht had, zeiden de mensen : Dit is ongetwijfeld de profeet die in de wereld komen zou” John 6:14″

De wonderen die onze Heer Jezus Christus verricht, zijn werkelijk goddelijke werken, die de menselijke geest via zichtbare dingen tot een besef van de Godheid leiden.

God is niet het soort wezen dat met de ogen gezien kan worden, en er wordt weinig rekening gehouden met de wonderen waarmee hij het hele universum regeert en de hele schepping bestuurt, omdat ze zo regelmatig terugkeren. Nauwelijks iemand neemt de moeite om Gods wonderbaarlijke, zijn verbazingwekkende artisticiteit in elk klein zaadje te overwegen.

De Heer is een profeet en de Heer is het Woord van God. Zonder het Woord van God kan geen enkele profeet profeteren.

En zo worden bepaalde werken uitgesloten van de normale loop van de natuur, werken die God in zijn genade voor zichzelf heeft gereserveerd, om ze op de juiste tijden uit te voeren. Mensen die goedkoop houden van wat ze elke dag zien, staan ​​versteld bij het zien van buitengewone werken, ook al zijn ze niet wonderbaarlijker dan de andere.

Het hele universum besturen is een groter wonder dan vijfduizend mensen voeden met vijf broden, maar niemand verwondert zich erover. Mensen verwonderen zich over het voeden van de vijfduizend niet omdat dit wonder groter is, maar omdat het buitengewoon is.

Wie voorziet nu nog in het voedsel voor de hele wereld, als het niet de God is die een tarweveld schept uit een paar zaden? Christus deed wat God doet. Zoals God een paar zaden vermenigvuldigt tot een heel veld tarwe, zo vermenigvuldigde Christus de vijf broden in zijn handen. Want er was macht in de handen van Christus.

Die vijf broden leken op zaad. Dat kwam niet doordat ze op de aarde werden geworpen, maar doordat degene die de aarde maakte, ze vermenigvuldigde.
Dit wonder werd aan onze zintuigen gepresenteerd om onze geest te stimuleren; het werd voor onze ogen geplaatst om ons begrip te prikkelen en ons zo te laten verwonderen over de God die wij niet zien, vanwege zijn werken die wij wel zien.

Want als wij dan tot het niveau van het geloof zijn verheven en door het geloof gereinigd zijn, zullen wij ernaar verlangen om de onzichtbare God te aanschouwen, ook al is het niet met onze eigen ogen, die wij herkennen aan het zichtbare.

Dit wonder werd verricht zodat de menigte het kon zien; het werd opgeschreven zodat wij het konden horen.

Geloof doet voor ons wat het zicht voor hen deed. Wij aanschouwen met het verstand wat onze ogen niet kunnen zien; en wij worden boven hen verkozen vanwege ons werd er gezegd: “Gezegend zijn zij die niet hebben gezien en toch geloven.” (Joh 5,14)

Toen de mensen het teken zagen dat Jezus had gedaan, zeiden ze: Dit moet wel een profeet zijn.

Hij was in feite de Heer van de profeten, de vervuller van de profeten, de heiliger van de profeten; en toch was hij nog steeds een profeet, want aan Mozes was gezegd: “Ik zal voor hen een profeet verwekken zoals u.”
De Heer is een profeet, en de Heer is het Woord van God, en zonder het Woord van God kan geen profeet profeteren. Het Woord van God is met de profeten, en het Woord van God is een profeet.

Vroeger werden mensen waardig geacht profeten te hebben die geïnspireerd en vervuld waren door het Woord van God. Ook wij worden waardig geacht om het Woord van God zelf als profeet te hebben.

Homilieën over het Evangelie van Johannes 24, 1.6.7: CCL 36, 244.247-48

“Mensen worden niet gered door
goede werken, noch door de
vrije bepaling van hun
eigen wil, maar door de genade
van God door geloof.”
Augustinus