Samenvatting van ‘de weg van het hart’ Henri Nouwen…..

Samenvatting van : De weg van het hart: de spiritualiteit van de woestijnvaders en -moeders door Henri Nouwen

door Pater Richard Conlin 

Henri Nouwen

 

In deze moeilijke tijden om christen te zijn, presenteert Nouwen de spiritualiteit van de woestijnvaders, die mannen en vrouwen die in de 4een 5eeeuw in de Egyptische woestijn leefden en een nieuw soort martelaarschap nastreefden: een wit martelaarschap van getuigen tegen de machten van het kwaad met de reddende kracht van Christus.

Nouwen structureert zijn beschouwingen rond het advies dat onze Heer aan abt Arsenius gaf. In antwoord op het gebed van Arsenius: “Heer, laat mij op de weg van het heil”, zei onze Heer tot hem: “Arsenius, vlucht, zwijg, bid altijd, want dit zijn de bronnen van zondeloosheid.” Voor Nouwen vatten deze drie woorden niet alleen de spiritualiteit van de woestijn samen, maar bieden ze ons ook drie manieren om te voorkomen dat de wereld ons naar haar beeld vormt en zijn ze dus de drie wegen naar het leven in de Geest.

1: Eenzaamheid

Omdat de samenleving door de woestijnvaders werd beschouwd “als een schipbreuk waaruit elke individuele man moest zwemmen voor zijn leven”, werd vluchten uit onze samenleving beschouwd als een essentiële eerste stap.
Hoe moeilijk is dit vandaag voor ons. Onze levens worden zo gemakkelijk gevormd door deze schipbreuk van de samenleving en we willen niet vluchten omdat ons valse zelf – ons identiteitsgevoel in deze wereld – zo verstrikt is geraakt in dit alles, verslaafd aan de dwangmatige verlangens om aardig gevonden te worden, geprezen, bewonderd te worden – om voortdurend meer te verzamelen. Boos als we in dit streven worden bekritiseerd. Hebzuchtig naar meer.

“Eenzaamheid is de plaats van de grote strijd en de grote ontmoeting – de strijd tegen de dwangmatigheden van het valse zelf, en de ontmoeting met de liefhebbende God die zichzelf aanbiedt als de substantie van het nieuwe zelf” (26).

Eenzaamheid is meer dan een therapeutische plek van privacy. Het is meer dan een tankstation om onze tanks voor de dag te vullen. Het is meer dan een hoekje van onze boksring om een aantal inspirerende uitspraken te krijgen om te blijven vechten.

Eenzaamheid is vooral een plaats van bekering en transformatie. We komen oog in oog te staan met ons ware zelf – het naakte, kwetsbare, zwakke, zondige, beroofde, gebroken – zelf. En we komen oog in oog te staan met onze echte God – de liefdevolle, medelevende, tedere, barmhartige, ontzagwekkende – God.
“Alleen in de context van genade kunnen we onze zonde onder ogen zien; Alleen op de plaats van genezing durven we onze wonden te laten zien; alleen met een vastberaden aandacht voor Christus kunnen we onze vastklampende angsten opgeven en onze eigen ware aard onder ogen zien” (Nouwen, 30).

Bepaal een tijd en plaats voor deze dagelijkse ontmoeting.
Uit deze eenzaamheid komt oprecht mededogen tevoorschijn. Compassie is het resultaat van een dood voor zichzelf en een leven voor anderen – het binnengaan in hun lijden. We stoppen met het veroordelen van anderen en we betreden hun leven.

2: Stilte

Stilte is de manier om eenzaamheid te realiseren.
“Een van onze grootste problemen is dat in deze praatgrage samenleving stilte een heel angstig iets is geworden. Voor de meeste mensen zorgt stilte voor jeuk en nervositeit. Velen ervaren stilte niet als vol en rijk, maar als leeg en hol. Voor hen is de stilte als een gapende afgrond die hen kan verzwelgen. Zodra een predikant tijdens een eredienst zegt: “Laten we even stil zijn”, hebben mensen de neiging om rusteloos te worden en in beslag genomen door slechts één gedachte: “Wanneer zal dit voorbij zijn?” Opgelegde stilte leidt vaak tot vijandigheid en wrok” (59).

“Stilte van het hart is immers veel belangrijker dan stilte van de mond. Abt Poimen zei: “Een mens kan lijken te zwijgen, maar als zijn hart anderen veroordeelt, brabbelt hij onophoudelijk. Maar er kan een ander zijn die van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat praat en toch echt zwijgt.” (64).

“Stilte is in de eerste plaats een kwaliteit van het hart die leidt tot steeds groeiende naastenliefde. Op een keer zei een bezoeker tegen een kluizenaar: “Sorry dat ik je je regel heb laten overtreden.” Maar de monnik antwoordde: “Mijn regel is om de deugd van gastvrijheid te beoefenen jegens degenen die mij komen bezoeken en hen in vrede naar huis te sturen.” Naastenliefde, niet stilte, is het doel van het geestelijk leven en van het ambt. Hierover zijn alle woestijnvaders het unaniem eens” (64).
Veel te vaak zijn onze woorden overbodig, niet authentiek en oppervlakkig.

3: Gebed

“Altijd bidden – dat is het echte doel van het leven in de woestijn. Eenzaamheid en stilte kunnen nooit los worden gezien van de oproep tot onophoudelijk gebed” (69).

“De letterlijke vertaling van de woorden “bid altijd” is “kom tot rust”. Het Griekse woord voor rust is hesychia, en hesychasme is de term die verwijst naar de spiritualiteit van de woestijn… Deze rust heeft echter weinig te maken met de afwezigheid van conflict of pijn. Het is een rust in God te midden van een zeer intense dagelijkse strijd” (69-70).

Bidden is niet in de eerste plaats een activiteit van de geest (spreken met God of denken over God), waarbij God een intellectuele activiteit of onderwerp wordt dat onderzocht of geanalyseerd moet worden, maar eerder een activiteit van het hart.

“Bidden is met de geest afdalen in het hart, en daar staan voor het aangezicht van de Heer, altijd aanwezig, alziend, in jou” (Russische mysticus Theophan de kluizenaar).
Gebed is :  hart spreekt tot hart.

Het hart, in zijn volle bijbelse betekenis, is de centrale en verenigende plaats van ons persoonlijk leven – de bron van alle fysieke, emotionele, intellectuele, spirituele energieën – waarin God woont en Satan aanvalt.

“De belangrijkste taak van de atleet [dat wil zeggen, de monnik] is om in zijn hart binnen te gaan” (Macarius de Grote).

jWat betekent dit? Het gebed probeert de hele persoon vanuit zijn diepste diepten te transformeren.
“Het gebed dringt door tot in het merg van onze ziel en laat niets onberoerd” (78).

Om te allen tijde te kunnen bidden, moeten we voortdurend korte, eenvoudige gebeden opzenden. Rustige herhalingen van woorden. Dit helpt ons om ons te concentreren, om naar het hart te gaan, om een innerlijke ruimte te creëren om Gods stem te horen. Gebruik een woord uit de Schrift waar je de hele dag ’s ochtends over mediteerde. Zo kun je de hele dag door bidden. Uiteindelijk zullen de woorden op je lippen in je hart overgaan (zie pagina 85 voor het verhaal van de pelgrimsweg).

“Wanneer we door eenzaamheid, stilte en gebed zijn omgevormd tot levende getuigen van Christus, zullen we ons geen zorgen meer hoeven te maken of we het juiste zeggen of het juiste gebaar maken, want dan zal Christus zijn aanwezigheid kenbaar maken, zelfs als we ons er niet van bewust zijn” (94).

“Drie vaders gingen elk jaar op bezoek bij Antonius en twee van hen bespraken hun gedachten en het heil van hun ziel met hem, maar de derde zweeg altijd en vroeg hem niets. Na een lange tijd zei abt Antonius tegen hem: “U komt hier vaak om mij te zien, maar u vraagt mij nooit iets,” en de ander antwoordde: “Het is genoeg om u te zien, Vader.”

Bron : summary-of-the-way-of-the-heart-the-spirituality-of-the-desert-fathers-and-mothers-by-henri-nouwen/