De heilige Nikodemos de Hagioriet identificeert de schrijver van dit werk dat volgt, “Over waakzaamheid en heiligheid”, met de heilige Hesychios van Jeruzalem, auteur van vele bijbelcommentaren, die in de eerste helft van de vijfde eeuw leefde. Maar tegenwoordig wordt aangenomen dat ‘Over waakzaamheid en heiligheid’ het werk is van een geheel andere Hesychios, die abt was van het klooster van de Moeder Gods van de brandende braamstruik (Vatos) in de Sinaï. De datum van Hesychios van Sinaï is onzeker, evenals alle details van zijn leven, hoewel hij op 29 maart wordt herdacht in de Grieks orthodoxe kerk. Hij is waarschijnlijk later dan Johannes Climacus (zesde of zevende eeuw), met wiens boek The Ladder of Divine Ascent hij bekend lijkt te zijn; mogelijk leefde hij in de achtste of negende eeuw, hoewel hij pas in de dertiende eeuw in enige bron wordt genoemd. Naast dat hij zich baseert op Climacus, verwerkt hij in zijn werk ook passages uit de heilige Marcus de Asceet en de heilige Maximus de Belijder.
Sint Nikodemos prijst het werk van Sint Hesychios vooral vanwege zijn leer over waakzaamheid, innerlijke aandacht en het bewaken van het hart. Hij schrijft in zijn inleiding tot de tekst: ‘Van zijn vele geschriften is hier alleen de Verhandeling ingevoegd, verdeeld in 203 hoofdstukken – zelfs perfect voor nieuwelingen – over nuchterheid, aandacht voor de nous en het bewaken van het hart; een geschrift dat zeer nuttig is omdat .” Sint Photios de Grote” dit werk vermeldt als een anoniem werk over spiritueel gebed in zijn Bibliotheca (198), waar hij schrijft:
‘In deze hoofdstukken is de complexe verhandeling van het werk meer dan enig ander nuttig voor degenen die hun leven opbouwen met het oog op de duidelijkheid die het onderwerp toelaat, en is voor het overige van dien aard dat het geschikt is voor personen die zich niet druk maken over debatteren, maar alle moeite en alle ijver wijden aan het daadwerkelijk doen van het werk. van gebed].”
De vertalers hebben de nummering van de secties gevolgd zoals gegeven in het Griekse Philokalia , die verschilt van die in Migne, Patroloqia Graeca , xciii. De oorspronkelijke titel is ‘Een heilzame toespraak over waakzaamheid en deugd in samenvatting’, die de vertalers simpelweg hebben weergegeven met ‘Over waakzaamheid en gebed’.

Over waakzaamheid en heiligheid”

Door

St. Hesychios van de Sinaï

De heilige Nikodemos de Hagioriet identificeert de schrijver van dit werk dat volgt, “Over waakzaamheid en heiligheid”, met de heilige Hesychios van Jeruzalem, auteur van vele bijbelcommentaren, die in de eerste helft van de vijfde eeuw leefde. Maar tegenwoordig wordt aangenomen dat ‘Over waakzaamheid en heiligheid’ het werk is van een geheel andere Hesychios, die abt was van het klooster van de Moeder Gods van de brandende braamstruik (Vatos) in de Sinaï. De datum van Hesychios van Sinaï is onzeker, evenals alle details van zijn leven, hoewel hij op 29 maart wordt herdacht in de Grieks orthodoxe kerk. Hij is waarschijnlijk later dan Johannes Climacus (zesde of zevende eeuw), met wiens boek The Ladder of Divine Ascent hij bekend lijkt te zijn; mogelijk leefde hij in de achtste of negende eeuw, hoewel hij pas in de dertiende eeuw in enige bron wordt genoemd. Naast dat hij zich baseert op Climacus, verwerkt hij in zijn werk ook passages uit de heilige Marcus de Asceet en de heilige Maximus de Belijder.

Sint Nikodemos prijst het werk van Sint Hesychios vooral vanwege zijn leer over waakzaamheid, innerlijke aandacht en het bewaken van het hart. Hij schrijft in zijn inleiding tot de tekst: ‘Van zijn vele geschriften is hier alleen de Verhandeling ingevoegd, verdeeld in 203 hoofdstukken – zelfs perfect voor nieuwelingen – over nuchterheid, aandacht voor de nous en het bewaken van het hart; een geschrift dat zeer nuttig is omdat .” Sint Photios de Grote” dit werk vermeldt als een anoniem werk over spiritueel gebed in zijn Bibliotheca (198), waar hij schrijft:

‘In deze hoofdstukken is de complexe verhandeling van het werk meer dan enig ander nuttig voor degenen die hun leven opbouwen met het oog op de duidelijkheid die het onderwerp toelaat, en is voor het overige van dien aard dat het geschikt is voor personen die zich niet druk maken over debatteren, maar alle moeite en alle ijver wijden aan het daadwerkelijk doen van het werk. van gebed].”

De vertalers hebben de nummering van de secties gevolgd zoals gegeven in het Griekse Philokalia , die verschilt van die in Migne, Patroloqia Graeca , xciii. De oorspronkelijke titel is ‘Een heilzame toespraak over waakzaamheid en deugd in samenvatting’, die de vertalers simpelweg hebben weergegeven met ‘Over waakzaamheid en gebed’.

Over waakzaamheid en heiligheid
Door St. Hesychios de priester
Geschreven voor Theodoulos

1. Waakzaamheid is een spirituele methode die ons, als ze langdurig beoefend wordt, volledig bevrijdt: met Gods hulp van hartstochtelijke gedachten, hartstochtelijke woorden en kwade daden. Het leidt, voor zover dit mogelijk is, tot een zekere kennis van de onbegrijpelijke God, en helpt ons de goddelijke en verborgen mysteries te doorgronden. Het stelt ons in staat elk goddelijk gebod in het Oude en Nieuwe Testament te vervullen en schenkt ons elke zegen voor de komende eeuw. Het is, in de ware zin van het woord, zuiverheid van hart, een staat gezegend door Christus als Hij zegt: ‘Zalig zijn de reinen van hart, want zij zullen God zien’ (Matt. 5:8); en een die, vanwege zijn spirituele nobelheid en schoonheid – of beter gezegd, vanwege onze nalatigheid – nu uiterst zeldzaam onder monniken. Omdat dit de aard is, kan waakzaamheid alleen tegen een hoge prijs worden gekocht. Maar als het eenmaal in ons is gevestigd, leidt het ons naar een ware en heilige manier van leven. Het leert ons hoe we de drie aspecten van onze ziel op de juiste manier kunnen activeren en hoe we de zintuigen stevig kunnen bewaken. Het bevordert de dagelijkse groei van de vier belangrijkste deugden en vormt de basis van onze contemplatie.

2. De grote wetgever Mozes – of beter gezegd de Heilige Geest – geeft het zuivere, alomvattende en veredelende karakter van deze deugd aan, en leert ons hoe we deze deugd kunnen verwerven en vervolmaken, wanneer hij zegt: ‘Wees aandachtig voor jezelf, opdat er in uw hart niets verborgens is, wat een ongerechtigheid is’ (Deut. 15:9, LXX). Hier verwijst de uitdrukking ‘een geheim ding’ naar de eerste verschijning van een kwade gedachte. Dit noemen de kerkvaders een provocatie die door de duivel in het hart wordt gebracht. Zodra deze gedachte in ons intellect verschijnt, gaan onze eigen gedachten er achteraan en gaan er hartstochtelijk mee om.

3. Waakzaamheid is een manier om elke deugd, elk gebod te omarmen. Het is de stilte van het hart en, als het vrij is van mentale beelden, is het de bewaking van het intellect.

4. Net zoals een man die blind is vanaf zijn geboorte het licht van de zon niet ziet, zo ziet iemand die er niet in slaagt waakzaamheid na te streven, de rijke uitstraling van goddelijke genade niet. Hij kan zichzelf niet bevrijden van slechte gedachten, woorden en daden, en vanwege deze gedachten en daden zal hij niet vrijelijk de heren van de hel kunnen passeren als hij sterft.

5. Aandacht is de stilte van het hart, ongebroken door welke gedachte dan ook. In deze stilte ademt het hart en roept het eindeloos en zonder ophouden alleen Jezus Christus aan, die de Zoon van God is en Zelf God. Het belijdt Hem die de enige macht heeft om onze zonden te vergeven, en met Zijn hulp treedt het moedig zijn vijanden onder ogen. Door deze aanroep die voortdurend wordt omhuld door Christus, die in het geheim alle harten raadt, doet de ziel alles wat ze kan om haar zoetheid en haar innerlijke strijd voor de mensen verborgen te houden, zodat de duivel, die haar heimelijk overvalt, haar niet in het kwaad leidt en zijn kostbare werk vernietigt.

6. Waakzaamheid is een voortdurende fixatie en. het stoppen van het denken bij de ingang van het hart. Op deze manier worden roofzuchtige en moorddadige gedachten gemarkeerd als ze dichterbij komen, en wordt genoteerd wat ze zeggen en doen; en we kunnen zien in welke misleidende en bedrieglijke vorm de demonen het intellect proberen te misleiden. Als we hierin gewetensvol zijn, kunnen we veel ervaring en kennis opdoen op het gebied van geestelijke oorlogvoering.

7. Bij iemand die probeert de bron van kwade gedachten en daden in te dammen, wordt continuïteit van waakzame aandacht in het intellect veroorzaakt door angst voor de hel en angst voor God, door Gods terugtrekking uit de ziel, en door de komst van beproevingen die kastijden en instrueren. Want deze terugtrekkingen en onverwachte beproevingen helpen ons ons leven te corrigeren, vooral wanneer we, nadat we eenmaal de rust van waakzaamheid hebben ervaren, het verwaarlozen. Continuïteit van aandacht produceert innerlijke stabiliteit; innerlijke stabiliteit brengt een natuurlijke intensivering van waakzaamheid teweeg; en deze intensivering geeft geleidelijk en in de juiste mate contemplatief inzicht in geestelijke oorlogvoering. Dit wordt op zijn beurt gevolgd door volharding in het Jezusgebed en door de toestand die Jezus schenkt waarin het intellect, vrij van alle beelden, volkomen rust geniet.

8. Wanneer de geest, die toevlucht zoekt tot Christus en Hem zoals een wild beest dat vanuit een goede verdedigingspositie tegenover een troep honden staat, anticipeert hij innerlijk ruim van tevoren op hun innerlijke hinderlagen. Door voortdurend Jezus, de vredestichter, tegen hen aan te roepen, blijft zij onkwetsbaar.

9. Als je een adept bent, ingewijd in de mysteries en bij zonsopgang voor God staat (vgl. Ps. 5:3), zul je de betekenis van mijn woorden raden. Wees anders waakzaam en je zult het ontdekken.

10. De zee bestaat uit veel water. Maar extreme waakzaamheid en het gebed van Jezus Christus, niet afgeleid door gedachten, zijn de noodzakelijke basis voor innerlijke waakzaamheid en ondoorgrondelijke stilte van de ziel, voor de diepten van geheime en bijzondere contemplatie, voor de nederigheid die weet en beoordeelt, voor rechtschapenheid en liefde. Deze waakzaamheid en dit gebed moeten intens, geconcentreerd en niet-aflatend zijn.

11. Er staat geschreven: ‘Niet iedereen die tegen mij zegt: “Heer, Heer”, zal het koninkrijk der hemelen binnengaan, maar hij die de wil van mijn Vader doet’ (Matt. 7:21). De wil van de Vader wordt aangegeven in de woorden: ‘Gij die de Heer liefhebt, haat het kwaad’ (Ps. 97:10). Daarom moeten we zowel het gebed van Jezus Christus bidden als onze kwade gedachten haten. Zo doen wij Gods wil.

12. Door Zijn incarnatie gaf God ons het model voor een heilig leven en herinnerde ons aan onze oude val. Naast vele andere dingen. Hij leerde ons, hoe zwak we ook zijn, dat we met nederigheid, vasten, gebed en waakzaamheid tegen de demonen moeten vechten. Voor wanneer, na Zijn doop. Hij ging de woestijn in en de duivel kwam naar Hem toe alsof Hij slechts een mens was. Hij begon Zijn geestelijke strijd door te vasten en won de strijd op deze manier, hoewel Hij God was en een God der goden. Hij had dergelijke middelen helemaal niet nodig.

13. zal u nu in duidelijke, duidelijke taal vertellen wat ik beschouw als de soorten waakzaamheid die het intellect geleidelijk zuiveren van hartstochtelijke gedachten. In dezetijden van geestelijke strijd wil ik niet onder woorden verbergen wat er in deze verhandeling van nut kan zijn, vooral niet voor meer eenvoudige mensen. Zoals Sint Paulus het zegt: ‘Let op, mijn kind Timotheüs, wat je leest’ (vgl. 1 Tim. 4,13).

14. Eén vorm van waakzaamheid bestaat uit het nauwkeurig onderzoeken van elk mentaal beeld of elke provocatie: want alleen door middel van een mentaal beeld kan Satan een kwade gedachte verzinnen en deze in het intellect insinueren om het op een dwaalspoor te brengen.

15. Een tweede soort waakzaamheid bestaat uit het bevrijden van het hart van alle gedachten, het diep stil en stil houden ervan, en uit het bidden.

16. Een derde type bestaat uit het voortdurend en nederig aanroepen van de Heer Jezus Christus om hulp.

17. Een vierde type is dat je altijd de gedachte aan de dood in je geest hebt.

18. Dit soort waakzaamheid, mijn kind, fungeert als deurwachters en verhindert kwade gedachten. Elders zal ik, als God mij woorden geeft, uitvoeriger ingaan op een ander type dat, samen met de andere, ook effectief is: dit is het fixeren van de blik op de hemel en het schenken van geen aandacht aan iets materieels.

19.Wanneer we tot op zekere hoogte de oorzaken van de hartstochten hebben afgesneden, moeten we onze tijd besteden aan spirituele contemplatie: want als we hierin niet slagen, zullen we gemakkelijk terugkeren naar de vleselijke hartstochten, en zo niets anders bereiken dan de volledige verduistering van onze gevoelens. ons intellect en de terugkeer ervan naar materiële dingen.

20. De man die zich bezighoudt met geestelijke oorlogvoering moet tegelijkertijd nederigheid, volmaakte aandacht, de kracht van weerlegging en gebed bezitten. Hij moet nederigheid bezitten omdat hij, aangezien zijn strijd tegen de arrogante demonen is, dan de hulp van Christus in zijn hart zal hebben, want ‘de Heer haat de arroganten’ (vgl. Spr. 3:34. LXX). Hijmoet oplettend zijn om zijn hart altijd vrij te houden van alle gedachten, zelfs van de gedachten die goed lijken. Hij moet de macht hebben om te weerleggen, zodat hij, telkens wanneer hijde duivel herkent, hem onmiddellijk boos kan afwijzen: want erstaat geschreven: ‘En ik zal antwoorden op degenen die mij belasteren; Zal mijn ziel niet onderworpen zijn aan God?’ (Ps.
Hij moet het gebed bezitten, zodat hij, zodra hij de duivel heeft weerlegd, tot Christus kan roepen met ‘onuitsprekelijke kreten’ (Rom. 8:26). Dan zal hij de duivel gebroken zien en; op de vlucht gejaagd door de eerbiedwaardige naam Jezus – zullen hem en zijn huichelarij zien verstrooid als stof of rook voor de wind.

21. Als we geen gebed hebben bereikt dat vrij is van gedachten, hebben we geen wapen om mee te vechten. Met dit gebed bedoel ik het gebed dat altijd actief is in het innerlijke heiligdom van de ziel en dat door het aanroepen van Christus onze geheime vijand geselt en verschroeit.

22. De blik van je intellect moet snel en scherp zijn, in staat om de binnenvallende demonen waar te nemen. Als je er één opmerkt, moet je die meteen weerleggen en verpletteren als de kop van een slang. Roep tegelijkertijd smekend tot Christus aan, en u zult Gods onzichtbare hulp ervaren. Dan zul je duidelijk de rechtschapenheid van het hart onderscheiden.

23.Net zoals iemand midden in een menigte, die een spiegel vasthoudt en ernaar kijkt, niet alleen zijn eigen gezicht ziet, maar ook de gezichten van degenen die met hem in de spiegel kijken, zo ziet iemand die in zijn eigen hart kijkt erin niet alleen zijn eigen staat, maar ook de zwarte gezichten van de demonen.

24. Het intellect kan een demonische fantasie niet overwinnen door zijn eigen krachten, en zou dat ook nooit moeten proberen. “De demonen zijn een sluw stel: ze doen alsof ze overweldigd zijn en laten ons dan struikelen door ons te vullen met eigenwaarde. Maar als we Jezus Christus aanroepen, durven ze geen seconde hun trucjes met ons uit te halen.

25.Word niet verwaand zoals de oude Israëlieten, en verraad jezelf zo in de handen van je geestelijke vijanden. Want de Israëlieten, door de God van allen bevrijd van de Egyptenaren,bedachten een gegoten afgod om hen te helpen (vgl. Exodus 32:4).

26. Het gesmolten afgodsbeeld duidt ons kreupele intellect aan. Zolang het intellect Jezus Christus tegen de demonen aanroept, verjaagt het hen gemakkelijk, waardoor hun onzichtbare krachten op de vlucht worden gezet met de vaardigheid die voortkomt uit kennis. Maar als het domweg al zijn vertrouwen in zichzelf stelt, valt het halsoverkop als een havik. Want er staat geschreven: ‘Mijn hart heeft op God vertrouwd en ik ben geholpen: en mijn vlees bloeit weer’ (Ps. 28:7. LXX); en ‘Wie anders dan de Heer zal voor mij opstaan en mij bijstaan in de strijd tegen de hevige droogte?’ (vgl. Ps. 94:16). Wie zijn vertrouwen op zichzelf stelt en niet op God, zal inderdaad halsoverkop vallen.

27.Als je je wilt bezighouden met geestelijke oorlogvoering, laat dat kleine dier, de spin, altijd je voorbeeld zijn voor de stilte van je hart; anders zul je niet zo stil in je intellect zijn als je zou moeten zijn. De spin jaagt op kleine vliegen; maar je zult voortdurend ‘de kinderen van Babylon’ doden (vgl. Ps. 137:9) als je tijdens je strijd even stil in je ziel bent als de spin; en in de loop van deze slachting zul je gezegend worden door de Heilige Geest.

28. Het is onmogelijk om de Rode Zee tussen de sterren te vinden of over deze aarde te lopen zonder lucht in te ademen; zo is het ook onmogelijk om ons hart te reinigen van hartstochtelijke gedachten en zijn geestelijke vijanden te verdrijven zonder de frequente aanroeping van Jezus Christus.

29. Wees waakzaam terwijl u elke dag de smalle maar vreugdevolle en opwindende weg van de geest bewandelt, waarbij u uw aandacht nederig in uw hart houdt, uzelf verwijten maakt, bereid bent uw vijanden te weerleggen, aan uw dood denkt en Jezus Christus aanroept. Je zult dan een visioen krijgen van het Heilige der Heiligen en door Christus worden verlichtmet diepe mysteries. Want in Christus zijn ‘de schatten van wijsheid en kennis’ verborgen, en in Hem ‘woont de volheid van de Godheid lichamelijk’ (Kol. 2:3, 9). In de aanwezigheid van Christus zul je de Heilige Geest voelen en met je ziel opkomen. Het is de Geest die het intellect van de mens initieert, zodat hij kan zien met ‘onbedekt gezicht’ (2 Kor. 3:18). Want ‘niemand kan ‘Heer Jezus’ zeggen behalve door de Heilige Geest’ (1 Kor. 12:3). Met andere woorden: het is de Geest die op mystieke wijze de aanwezigheid van Christus in ons bevestigt.

30. Degenen die van ware kennis houden, moeten zich er ook van bewust zijn dat de demonen zich in hun jaloezie soms verbergen en ophouden met een openlijke geestelijke strijd. Ze misgunnen ons het voordeel, de kennis en de vooruitgang richtingGod die we uit de strijd halen en proberen ons zorgeloos te maken, zodat ze plotseling ons intellect kunnen veroveren en onze geest opnieuw tot onoplettendheid kunnen reduceren. Hun niet-aflatende doel is om te voorkomen dat het hart aandachtig is, want zij weten hoezeer een dergelijke aandachtigheid de ziel verrijkt. Wij daarentegen zouden, door de herinnering aan onze Heer Jezus Christus, onze inspanningen moeten verdubbelen om geestelijke contemplatie te bereiken; en dan is het intellect weer verwikkeld in de strijd. Laten we alles wat we doen met grotenederigheid doen en alleen, als ik het zo mag zeggen, met de wilvan de Heer Zelf.

Lees verder “Hesechios : over waakzaamheid en heiligheid”