
“Het is geenszins onmogelijk dat geloof samengaat met twijfel. De twee sluiten elkaar niet uit. Misschien zijn er sommigen die door Gods genade hun hele leven het geloof van een klein kind behouden, waardoor ze zonder twijfel alles kunnen aanvaarden wat hun is geleerd. Voor de meeste mensen die tegenwoordig in het Westen leven, is een dergelijke houding echter eenvoudigweg niet mogelijk. We moeten ons de roep eigen maken: “Heer, ik geloof: kom mijn ongeloof te hulp” (Marcus 9:24). Voor velen van ons zal dit ons voortdurende gebed blijven, tot aan de poorten van de dood. Toch betekent twijfel op zichzelf geen gebrek aan geloof. Het kan het tegenovergestelde betekenen: dat ons geloof leeft en groeit. Want geloof impliceert niet zelfgenoegzaamheid, maar het nemen van risico’s, het niet afsluiten van het onbekende, maar het moedig tegemoet treden ervan. Hier kan een orthodoxe christen zich gemakkelijk de woorden van bisschop JAT Robinson eigen maken: “De geloofsdaad is een voortdurende dialoog met twijfel.” Zoals Thomas Merton terecht zegt: “Geloof is een principe van twijfelen en strijd voordat het een principe van zekerheid en vrede wordt.”
– Kallistos Ware, de orthodoxe weg
