Protopresbyter Alexander Schmemann –

Over kinderen en kerk

Als algemene regel geldt dat kinderen graag naar de kerk gaan, en deze instinctieve aantrekkingskracht tot en belangstelling voor kerkdiensten is de basis waarop we onze religieuze opvoeding moeten bouwen. Wanneer ouders zich zorgen maken dat kinderen zal moe worden omdat diensten lang zijn en er spijt van hebben, ze meestal onbewust uiten ze hun bezorgdheid niet voor hun kinderen, maar voor zichzelf. Kinderen dringen gemakkelijker dan volwassenen door in de wereld van ritueel, van liturgisch symbolisme. Ze voelen en waarderen de sfeer van onze kerkdiensten. De ervaring van Heiligheid, het gevoel van ontmoeting met Iemand Die verder gaat dan dagelijks het leven, dat mysterium tremendum dat aan de basis ligt van alle religie en is de kern van onze dienstverlening toegankelijker voor onze kinderen dan voor ons.

‘Tenzij gij wordt als kleine kinderen’, zijn deze woorden van toepassing op de ontvankelijkheid, de ruimdenkendheid, de natuurlijkheid, die we verliezen als we groeien uit de kindertijd. Hoeveel mensen hebben hun leven gewijd aan de dienst van God en wijdden zich toe aan de Kerk omdat zij van jongs af aan hun liefde voor het huis van aanbidding en de vreugde van de liturgische ervaring! Daarom De eerste plicht van ouders en opvoeders is om “kleine kinderen te lijden en verbied hen niet” (Matth. 19:14) om naar de kerk te gaan. Het is eerder in de kerk geweest waar kinderen het woord van God moeten horen. In een klaslokaal is het Woord moeilijk te begrijpen, het blijft abstract, maar in de kerk is het in zijn eigen element. In de kindertijd hebben we het vermogen om te begrijpen, niet intellectueel, maar met ons hele wezen, dat er geen grotere vreugde op aarde is dan om in de Kerk te zijn, om deel te nemen aan kerkdiensten, om de geur van het Koninkrijk der Hemelen, dat is “de vreugde en vrede van de Heilige Geest.”

Het kerkbezoek moet worden aangevuld vanaf de vroegste dagen van de kindertijd door de huiselijke sfeer, die voorafgaat aan en verlengt de stemming van de Kerk. Laten we de zondagochtend nemen. Hoe kan een kind de heiligheid van die morgen en van wat hij in de kerk zal zien als het huis is vol van het geschreeuw van radio en tv, de ouders roken en lezen de papieren, en er heerst een over het algemeen profane sfeer? Kerkbezoek moet voorafgegaan worden door een gevoel van verzameld te zijn, een stilte, een zekere plechtigheid. Het aansteken van wakelichten voor de iconen, het lezen van de Schriftlessen, schone en frisse kleren, de feestelijk opgeruimde kamers – Zo vaak realiseren ouders zich niet hoe al deze dingen het religieuze vormen bewustzijn van het kind, maak een afdruk die geen latere beproevingen zullen maken Steeds uitgewist. Aan de vooravond en op de dag van de zondagen en de kerkelijke feesten, tijdens De veertigdagentijd, op de dagen dat we ons voorbereiden op de biecht en de communie, de thuis moet de Kerk weerspiegelen, moet verlicht worden door het licht dat wij brengen terug van aanbidding.

En laten we het nu hebben over de school. Het lijkt erop voor mij vanzelfsprekend dat het organiseren van zogenaamde “zondagsschool” lessen tijdens de Goddelijke Liturgie in diepe tegenspraak is met de geest van de orthodoxie. De zondagse liturgie is een vreugdevolle bijeenkomst van de kerkgemeenschap en het kind moet dit weten en ervaren lang voordat hij in staat is om de diepte te begrijpen betekenis van deze bijeenkomst. Het lijkt mij dat de keuze van de zondag voor de kerk School is niet erg goed. De zondag is in de eerste plaats een liturgische dag; daarom moet het kerkgericht en liturgiegericht zijn. Het zou veel beter zijn om kerkschool te hebben op zaterdag voor de wake of vespersdienst. Het argument Dat ouders geen twee keer per week kinderen naar de kerk kunnen en willen brengen, is slechts één keer per week het toegeven van indolentie en zondige nalatigheid van wat belangrijk is voor onze kinderen. Zaterdagavond is het begin van de zondag en moet liturgisch geheiligd worden net zoveel als zondagochtend. Waarom, in alle orthodoxe kerken over de hele wereld Vespers of de Wake wordt geserveerd aan de vooravond van feesten en zondagen. Er is geen reden waarom ook wij ons kerkelijk leven niet volgens dit principe kunnen inrichten: School — Vespers — Liturgie, waar School voor kinderen de essentiële voorbereiding en introductie zou zijn naar de Dag des Heeren, Zijn opstanding.

Bron- schmemann.org