Vader Alexander Schmemann over klerikalisme & eucharistie
Klerikalisme stikt; het maakt een deel van zichzelf tot het hele heilige karakter van de Kerk; het maakt zijn macht tot een heilige macht om te controleren, te leiden, te besturen; een macht om sacramenten uit te voeren, en in het algemeen maakt het elke macht “een macht die mij gegeven is”! Het klerikalisme scheidt alle ‘heiligheid’ van de leken: de iconostase, de communie (alleen met toestemming), de theologie. Kortom, klerikalisme is de facto ontkenning van de Kerk als het Lichaam van Christus, want in het lichaam zijn alle organen alleen verwant en verschillend in hun functies, maar niet in hun essentie. En hoe meer klerikalisme “clericaliseert” (het traditionele beeld van de bisschop of de priester – benadrukt door zijn kleding, haar, bijvoorbeeld de bisschop in vol ornaat!), hoe wereldser de Kerk zelf wordt; Onderwerpt zich geestelijk aan deze wereld…
Nogmaals, de meest voor de hand liggende vorm van deze scheiding is de uitsluiting van leken van de communie als de vervulling van hun lidmaatschap van het lichaam van Christus. In plaats van een “getrouw beeld” (1 Timoteüs 4:12) verschijnt er een beeld van een “meester van alle sacraliteit” gescheiden van de gelovigen, die genade uitdeelt zoals hij dat wil.
Dit is de wortel van het verzet tegen frequente communie door sommige geestelijken – de bescherming van de gemeenschap door biecht, door verlossing, door het “gezag dat mij gegeven is…” enz. Deze strijd wordt nu zo duidelijk sterker onder de invloed van sommige geestelijken die bezeten zijn door hun macht, hun ‘heiligheid’. Niets is zo bedreigend voor hun gezag als de terugkeer van de Eucharistie naar de Kerk, haar opwekking als het “Sacrament van de Kerk” en niet als “een van de middelen tot heiliging…”
De tragiek van het theologisch onderwijs ligt in het feit dat jonge mensen die het priesterschap zoeken – bewust of onbewust – op zoek zijn naar deze scheiding, macht, dit uitstijgen boven de leken. Hun dorst wordt versterkt en opgewekt door het hele systeem van theologisch onderwijs, van klerikalisme. Hoe kunnen ze begrepen worden, niet alleen met hun verstand, maar met hun hele wezen, dat men moet vluchten voor macht, elke macht, dat het altijd een verzoeking is, altijd van de duivel? Christus bevrijdde ons van die macht – “Alle autoriteit in de hemel en op aarde is mij gegeven…” (Matteüs 28:18) – door het Licht van kracht te openbaren als kracht van liefde, van opofferende zelfopoffering. Christus gaf de Kerk geen “macht”, maar de Heilige Geest: “ontvang de Heilige Geest…” In Christus keerde de macht terug naar God en werd de mens genezen van regeren en bevelen.
* Dit fragment komt uit “De dagboeken van vader Alexander Schmemann, 1973-1983”
Bron : Salt of the Earth
Vertaling : Kris Biesbroeck
christelijkeinformatiebron 