Ouderling Sophrony (Sacharov) van Essex (+1993)

Door monnik Moses de Athoniet

Hij werd geboren in Moskou in 1896 en zijn lekennaam was Sergei Symeonovich Sacharov. Zoals hij zelf herinnert, vond zijn eerste ervaring met het visioen van het ongeschapen licht plaats in zijn jeugd. Hij studeerde aan de School of Fine Arts in Moskou. Op een gegeven moment brachten zijn religieuze bezigheden hem in de niet-christelijke mystiek. Zijn artistieke ambities brachten hem naar Italië, Duitsland en Frankrijk. Hij ontdekte echter dat kunst hem niet vervulde of verlichtte.

Zijn terugkeer naar de liefde van Christus resulteerde in een nieuwe, zeer krachtige ervaring van het ongeschapen licht met Pasen van 1924 in Parijs. Terwijl hij daar was, werd hij beïnvloed door zijn kennismaking met V. Sergej Boelgakov (†1944). Zoals hij zelf zegt: “In Parijs had ik alles, maar er was geen echte vreugde.” Hij bezocht het Instituut van Sint Sergius om te vinden en te leren. Later zou hij zeggen “bij st.Sergius sprak iedereen over God, maar ik zag Hem niet. Toen ik echter naar de Heilige Berg ging, sprak niemand over God, maar alles wees naar Hem.

In 1925 trad hij binnen in het klooster van Sint Panteleimon, het Russische huis op de Heilige Berg. Hij kreeg daar in 1926 een tonsuur. Het bedroefde hem enorm dat hij niet in overeenstemming met de geboden van het evangelie kon leven.
Een keerpunt in zijn leven kwam toen hij de heilige Silouan de Athoniet (†1938) leerde kennen. Door middel van Saint Silouan geloofde ouderling Sophrony niet alleen in Christus, maar leerde hij Hem kennen in de Heilige Geest. De leer van de heilige, die de ouderling graag overnam, kan worden samengevat als:
a) gebed voor de hele wereld,
b) Christusachtige nederigheid en
c) liefde voor je vijanden.

Dit was ook de basis voor de theologie van ouderling Sophrony. Na de ontslaping van Sint Silouan, wiens uitstekende biografie werd geschreven door de Ouderling, vertrok deze naar de Athonietwoestijn, de gevreesde Karoulia. Van zonsondergang tot het aanbreken van de dag herhaalde hij het gebed van het hart, met zijn armen opgeheven in gebed. Elk woord werd geestelijk voedsel en werd opgeslagen in zijn hart, dat werd verfijnd door de goedheid die alleen iemand kan bezitten die goed bidt.

Hij woonde van oktober 1943 tot maart 1947 in de Hermitage van de Heilige Drie-eenheid, die behoort tot het klooster van Sint-Paulus. Hij trad op als geestelijk leidsman voor de kloosters van Sint-Paulus, Gregoriou, Simonos Petras en Xenophontos, evenals voor skeletten en cellen. Hij was in 1930 tot diaken gewijd door Sint Nikolai Velimirovich ( † 1956), bisschop van Ochrid. In 1941 werd hij tot priester gewijd door metropoliet Hierotheos van Militoupolis (†1956). Hij woonde zo’n vijf jaar op de Vatopaidan Skete van Saint Andrew in Karyes en kreeg van daaruit toestemming om in 1947 voorgoed naar Parijs te vertrekken. En zo nam hij afscheid van zijn geliefde Heilige Berg, na 22 jaar strijd en bovennatuurlijke onthullingen. Het volgende jaar publiceerde hij zijn geïnspireerde geschriften over Sint Silouan en maakte zo de Heilige Berg bekender in het Westen.

Daar ontmoetten wij hem in 1985.Hij was een waardige, eerbiedwaardige en goedaardige ouderling. Een vorst van de geest, een diepzinnig, ervaren groot theoloog. Zijn gebed en zijn tranen doordrenkten zijn Philocalia teksten en licht en genade verlichtten hen. Zijn genade, zijn zegen en zijn wijsheid waren onvergetelijk voor ons die zijn ervaring misten. Hij viel daar op 11 juli 1993 in de Heer in slaap en werd drie dagen later begraven.

Als zijn leerling V. Zacharias zegt dat de Oudere als spiritueel fenomeen een teken van God was voor zijn generatie. Hij beleefde de tragedie, de zorgen, de zorgen en het zoeken naar het hart van de turbulente twintigste eeuw. Met zijn leven, zijn gebed en zijn woorden gaf hij antwoord op de brandende vragen van zijn tijdgenoten. Zijn neef, V. Nicholas, schrijft dat het theologische pad van ouderling Sophrony ook bepalend was voor de originaliteit van zijn theologische methode, die wordt gekenmerkt door een levendige dialoog tussen verschillende werelden: de religieuze filosofie van zijn tijd, de patristische traditie en de destillatie van zijn persoonlijke geheime ervaring.

Metropolitan Hierotheos van Nafpaktos verklaarde: “Het leven van ouderling Sophrony was een wonder van God op aarde, een bewijs van zijn bestaan. En zijn ondergang was glorieus, passend bij zijn stralende leven.Wijlen ouderling Theoklitos Dionysiatis †2006), die nooit geneigd was tot mooie woorden, zei: ‘Als er vandaag de dag een grote hesychast leeft, die de diepgang van het orthodoxe hesychasme heeft geleefd en, belangrijker nog, in staat is om het schriftelijk over te brengen en het te vergelijken met andere tradities, dan is die man ouderling Sophrony.’

Sommige mensen hadden hun bedenkingen bij hem, zoals hun goed recht is, maar ze kunnen niet veel van een zaak maken. Ze moeten zijn werken opnieuw lezen, zorgvuldiger, met meer nederigheid en minder vooroordelen en ze zullen ervan overtuigd zijn dat ze een verlengstuk zijn van de Philokalia

De woorden van ouderling Sophrony, de ouderling van het heilige klooster Sint John the Baptist in Essex, bevestigen de blijvende aard van de universele geest van de Kerk. Hij zei dat niet alleen christenen, maar zelfs degenen die niet geloven, worden opgeroepen om hun geest te openen, het enge kader van nationalistische tendensen of culturele tradities te overstijgen en te denken in termen van de hele mensheid. Ik herinner me zijn laatste woorden tegen mij, toen ik ziek was: “Of je nu beter wordt of niet, wij zijn van de Heer.”
Mogen zijn heilige gebeden ons voor altijd vergezellen!

Bron : Monnik Mozes de Athoniet, Μέγα Γεροντικό εναρέτων αγιορειτών του εικοστού αιώνος
Τόμος Γ΄ – 1984-2000 , Mygdonia-publicaties, eerste editie, september 2011.
Vertaling : Kris Biesbroeck