Het symbool van geloof : deel 16

Het symbool van geloof (deel 16) Thomas Hopko

De heilige Geest

En in de Heilige Geest, Heer en Gever van leven, die voortkomt uit de Vader, die samen met de Vader en de Zoon wordt aanbeden en verheerlijkt, die gesproken heeft door de profeten. . .

De Heilige Geest draagt de titel van Heer bij God de Vader en Christus de Zoon. Hij is de Geest van God en de Geest van Christus. Hij is eeuwig, ongeschapen en goddelijk; altijd bestaand met de Vader en de Zoon; voortdurend met hen aanbeden en verheerlijkt in de eenheid van de Heilige Drie-eenheid.

Net als de Zoon was er geen tijd dat er geen Heilige Geest was. De Geest is vóór de schepping. Hij komt voort uit God, net als de Zoon, in een tijdloze, eeuwige processie. “Hij komt voort uit de Vader”, in de eeuwigheid in een goddelijke onmiddellijke en eeuwigdurende beweging (Joh 15,26).

De orthodoxe leer belijdt dat God de Vader de eeuwige oorsprong en bron van de Geest is, net zoals Hij de bron van de Zoon is. Toch bevestigt de Kerk ook dat de manier waarop de Vader de Geest en de Zoon bezit en voortbrengt, verschilt naargelang het verschil tussen de Zoon die wordt ‘geboren’ en de Geest die ‘voortgaan’. Er zijn veel pogingen geweest – door heilige mannen geïnspireerd door God en met een echte ervaring van Zijn Drie-eenheidsleven om het onderscheid tussen de processie van de Geest en het verwekken of voortbrengen van de Zoon uit te leggen. Voor ons is het voldoende om te zien dat het verschil tussen beide ligt in het onderscheid tussen de goddelijke personen en handelingen van de Zoon en de Geest in relatie tot de Vader, en dus ook tot elkaar en tot de wereld. Het is verder noodzakelijk om op te merken dat alle woorden en concepten over God en goddelijkheid, inclusief die van “processie” en “generatie” moeten wijken voor de mystieke visie van de werkelijke goddelijke werkelijkheid die ze uitdrukken. God kan op de een of andere manier door mensen worden gegrepen terwijl Hij ervoor heeft gekozen Zichzelf te openbaren. De essentie van Zijn Drie-enige bestaan blijft echter – en zal altijd blijven – in wezen onvoorstelbaar en onuitsprekelijk voor geschapen geesten en lippen. Dit betekent niet dat woorden over God zinloos zijn. Het betekent alleen dat ze ongeschikt zijn voor de Werkelijkheid die ze proberen uit te drukken
Op dit punt is het ook noodzakelijk op te merken dat de Romeinse en protestantse kerken verschillen in hun geloofsverklaring over God door eraan toe te voegen dat de Heilige Geest uitgaat van de Vader “en de Zoon” ( filioque ) – een leerstellige toevoeging die onaanvaardbaar is voor de orthodoxie omdat het zowel onschriftuurlijk als inconsistent met de orthodoxe visie van God.
Met de bevestiging van de goddelijkheid van de Heilige Geest, en de noodzaak om hem te aanbidden en te verheerlijken met de Vader en de Zoon, bevestigt de Orthodoxe Kerk dat de Goddelijke Werkelijkheid, ook wel de Godheid of de Godheid genoemd in de Orthodoxe Traditie, de Heilige is. drie-eenheid.
De Heilige Geest is in wezen één in zijn eeuwig bestaan met de Vader en de Zoon; en dus werkt de Heilige Geest noodzakelijkerwijs in elke actie van God jegens de wereld. Zo staat in het Genesisverslag van de schepping geschreven: “De Geest van God bewoog zich over de wateren” (Gen. 1.2). Het is dezelfde Geest die de “adem des levens” is voor alle levende wezens en in het bijzonder voor de mens, gemaakt naar het beeld en de gelijkenis van God (Gen. 1.30; 2.7). Over het algemeen wordt de Geest in het Hebreeuws de “adem” of de “wind” van Jahweh genoemd. Hij is het die alles levend maakt, de “Gever van leven” Die het universum in zijn bestaan en leven in stand houdt en in stand houdt (bijv. Ps 104.29; Job 33.4).

Theofanie

De Heilige Geest is ook degene die de heiligen inspireert om Gods woord te spreken en Gods wil te doen. Hij zalft de profeten, priesters en koningen van het Oude Testament; en “in de volheid van de tijd” is het dezelfde Geest die “daalt en blijft” op Jezus van Nazareth, hem de Messias (gezalfde) van God maken en hem als zodanig aan de wereld manifesteren. Zo wordt in het Nieuwe Testament bij de eerste openbaring (wat letterlijk het uitbeelden of manifesteren betekent) van Christus als de Messias – zijn doop door Johannes in de Jordaan – de Heilige Geest geopenbaard als neerdalend en op hem rustend “als een duif uit de hemel ” (Joh 1.32; Lk 3.22, zie ook Mt 3.16 en Mk 1.9). Het is belangrijk op te merken, zowel hier als in het verslag van de komst van de Geest op de Pinksterdag, evenals op andere plaatsen in de Schrift,

Jezus begint Zijn openbare werk na Zijn doop, en verwijst onmiddellijk Jesaja’s profetie over de Messias rechtstreeks naar Zichzelf: “De Geest des Heren is op mij . . .” (Js 61,1; Lk 4,18).

Al de dagen van zijn leven is Jezus “vol van de Heilige Geest” – predikend, onderwijzend, genezend, duivels uitdrijvend en elk teken en wonder van zijn Messiasschap tot stand brengend door de kracht van de Geest (Lk 4,11). Er staat geschreven dat zelfs zijn offerande aan God aan het kruis wordt gedaan “door de eeuwige Geest” (Heb 9,14). En het is door dezelfde goddelijke Geest dat hij en alle mensen met hem uit de dood zijn opgestaan (Ezech. 37,1-4).

Op de Pinksterdag komt de Heilige Geest op de discipelen van Christus in de vorm van “tongen als van vuur”, met het geluid “als dat van een machtige ruisende wind” (Handelingen 2,1-4). We merken nogmaals het gebruik van “als” en “zoals” op. De komst van de Geest op Pinksteren is de uiteindelijke vervulling van Christus’ aardse messiaanse missie, het begin van de christelijke kerk. Het is de vervulling van de oudtestamentische profetie dat in de tijd van de messias-koning, de Geest van God “uitgestort zal worden op alle vlees” (Joël 2.28; Handelingen 1.14). Het is de voorwaarde van het tijdperk van het laatste en eeuwigdurende verbond van volmaakte barmhartigheid en vrede (Ezech. 34,37; Jer 31-33; Jes 11.42, 44, 61).

De christelijke kerk leeft door de Heilige Geest. Alleen de Geest is de waarborg van Gods Koninkrijk op aarde. Hij is de enige garantie dat Gods leven en waarheid en liefde bij de mensen zijn. Alleen door de Heilige Geest kunnen de mens en de wereld datgene vervullen waarvoor ze door God zijn geschapen. Al Gods acties jegens de mens en de wereld – in schepping, redding en uiteindelijke verheerlijking – komen van de Vader door de Zoon (Woord) in de Heilige Geest; en al het vermogen van de mens om op God te reageren, is in dezelfde Geest, door dezelfde Zoon tot dezelfde Vader.

De Heilige Geest is de Geest van het leven.

Als de Geest van hem die Jezus uit de dood heeft opgewekt in u woont, zal hij die Jezus uit de dood heeft opgewekt, uw sterfelijke lichamen levend maken door de Geest die in u woont (Rm 8.11).

De Heilige Geest is de Geest van de waarheid.

Wanneer de Geest van Waarheid komt, zal hij je in de hele Waarheid leiden; want hij zal niet op eigen gezag spreken, maar wat hij ook hoort, hij zal spreken, en hij zal u de toekomende dingen verkondigen (Joh 16:13; zie ook Joh 14:25; Joh 15:26).

De Heilige Geest is de Geest van goddelijk zoonschap.

Want allen die door de Geest worden geleid, zijn zonen van God. Want je hebt de Geest van slavernij niet ontvangen. . . . maar u hebt de Geest van het zoonschap ontvangen. Als we roepen: “Abba! Vader!” het is de Geest zelf die met onze geest getuigt dat we kinderen van God zijn (Rm 8.14; ook Gal 4.6).
De Heilige Geest is de persoonlijke aanwezigheid van het nieuw en eeuwigdurend verbond tussen God en de mens, het zegel en de waarborg van het Koninkrijk van God, de kracht van de goddelijke inwoning van God in de mens.

.  . . je bent een brief van Christus, door ons afgeleverd, niet geschreven met inkt maar met de Geest van de levende God, niet op stenen tafelen maar op tafels van mensenharten. . . . onze toereikendheid is van God die ons gekwalificeerd heeft om dienaren van een nieuw verbond te zijn, niet in geschreven code maar in de Geest, want de geschreven code doodt, maar de Geest maakt levend (2 Kor. 3,2-6).

Weet u niet dat u Gods tempel bent en dat Gods Geest in u woont? . . Want Gods tempel is heilig, en die tempel bent u (1 Kor 3.16; ook Rom 6.19).
. . . door hem [Christus] hebben wij beiden in één Geest toegang tot de Vader. Dan bent u dus geen vreemdelingen en bijwoners meer, maar medeburgers van de heiligen en huisgenoten van God, gebouwd op het fundament van apostelen en profeten, waarbij Christus Jezus zelf de hoeksteen is, in wie de hele structuur is samengevoegd en groeit in een heilige tempel in de Heer; in wie u er ook in gebouwd bent tot een woonplaats van God in de Geest (Ef 2,18–22; ook 1 Petr 2,4–9).

In de Heilige Geest hebben mensen de mogelijkheid om elke gave van God te ontvangen, om Zijn goddelijke natuur en leven te delen, om te doen wat Christus heeft gedaan door Zijn “nieuwe gebod” te vervullen om elkaar lief te hebben zoals Hij ons heeft liefgehad, “omdat Gods liefde is in onze harten uitgestort door de Heilige Geest die Hij ons heeft gegeven” (Rom 5.5).
De vrucht van de Geest is liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing. . . . En zij die Christus Jezus toebehoren, hebben het vlees met zijn hartstochten en begeerten gekruisigd. Als we door de Geest leven. . . wie in de Geest zaait, zal uit de Geest het eeuwige leven oogsten (Gal 5,22-25; 6,8).

—————————————————————

Volgende post : deel 17
Het symbool van geloof
In één, heilige, katholieke en apostolische Kerk. . .