HET CHRISMA VERZEGELT HEN AAN DE HEER
De olie die Elia vermenigvuldigde, zou geproefd kunnen worden met de mond, want deles was van de weduwe , het was niet die van het chrisma. De olie van onze Heer die in de fles zit, is geen voedsel voor de mond: de zondaar die een wolf was zonder, het maakt hem een lam in de kudde. Het chrisma van de zachtmoedige en nederige, verandert de koppige om te zijn als zijn Heer. De heidenen waren wolven en vreesden, de strenge roede van Mozes. Voorwaar, het chrisma verzegelt hen en maakt van de wolven een kudde schapen. En de wolven die gevlucht waren voor de roede, zie ! zij hebben hun toevlucht gezocht in  het kruis!

St. Ephraim, Hymnen voor Epifanie: Hymn 3 para 6-7, ~357AD

 

 

De Sacramenten zijn Zichtbare tekenen van de Onzichtbare Genade.

Laten we dan in alles God geloven, en Hem in niets bekritiseren, hoewel wat er gezegd wordt in strijd lijkt te zijn met onze gedachten en zintuigen, maar laat Zijn woord van hoger gezag zijn in plaats van gewone redenerigen. Laten we dat dus ook in de mysteriën doen, niet kijkend naar de dingen die voor ons liggen, maar zijn uitspraken in gedachten houden. Want Zijn woord kan niet bedriegen, maar onze zintuigen worden gemakkelijk verleid. Dat is nooit mislukt, maar dit gaat in de meeste dingen mis. Sindsdien zegt het woord: Dit is mijn lichaam, laten we ons zowel overtuigen als geloven, en ernaar kijken met de ogen van de geest. Want Christus heeft niets zinnigs gegeven, maar heeft in de dingen toch alles gegeven om door de geest waargenomen te worden. Dus ook in de doop wordt de gave geschonken door iets tastbaars, dat wil zeggen door water; maar wat gedaan wordt, wordt waargenomen door de geest, de geboorte, bedoel ik, en de vernieuwing. Want als u onstoffelijk was geweest, zou Hij u de onstoffelijke gaven hebben geschonken die kaal waren; maar omdat de ziel in een lichaam is opgesloten, levert Hij je de dingen die de geest waarneemt, in dingen die verstandig zijn. Hoevelen zeggen nu: ik zou Zijn gedaante willen zien, het merkteken, Zijn kleren, Zijn schoenen. Je ziet Hem, Je raakt Hem aan, je eet Hem op. En gij verlangt er inderdaad naar Zijn kleren te zien, maar Hij geeft Zich aan u, niet om alleen te zien, maar ook om aan te raken en te eten en in u te ontvangen.

St. Chrysostomus, Homilie 82 over Matteüs, ~ 387 AD

© 2022 juli

Schmemann : Liturgie en Eschatologie

 

Een postchristelijke tijd?

Als ik aan de hedendaagse theologie denk en probeer de diversiteit ervan te begrijpen, die van alle tendensen, de ideologieën, de accenten van de verschillende denominaties die het zo diep kenmerken, herinner ik me een uitdrukking die in sommige opzichten al enkele jaren populair is geworden, de uitdrukking “postchristelijke tijd”. Wat de betekenis van deze uitdrukking ook is, het heeft een zeker belang voor iedereen die betekenis zoekt in de hedendaagse theologie. Het gemeenschappelijke idee van deze theologie (ondanks alle confessionele en andere verschillen), een hypothese bewust of niet, is dat theologie wordt geschreven, of uitgewerkt, of geloofd in een postchristelijke tijdperk. Dit wordt als vanzelfsprekend beschouwd. Dit betekent niet dat elke theoloog expliciet schrijft over de postchristelijke periode; integendeel, er zijn veel “actualiteiten” in de theologie. Maar als je op zoek gaat naar een principe dat ten grondslag ligt aan de hedendaagse theologie, lijkt het hierop: we leven, bidden en “theologiseren” in een wereld waar ons christelijk geloof door een scheiding gaat; er is een diepe scheiding, niet alleen in de kerk, maar in het hele wereldbeeld aan de ene kant, en de cultuur en samenleving waarin we leven aan de andere kant. Dit wordt op zichzelf als een voor de hand liggend idee geaccepteerd. Dit is niet het thema van de hedendaagse theologie, maar een van de bronnen. Het is belangrijk voor ons om te proberen deze scheidingservaring te begrijpen.

Theologie heeft zich altijd op de wereld gericht; het is niet uitsluitend bedoeld voor de interne consumptie van de kerk. Christenen hebben zich altijd ingespannen om het evangelie uit te leggen in termen van een bepaalde cultuur, een bepaalde context. Daarom heeft de theologie altijd geprobeerd een gemeenschappelijke taal te spreken met de wereld waarin zij zich uitdrukt. De vaders van de kerk deden precies dat (niet dat dit de betekenis van de patritische periode uitput); ze verzoenden Jeruzalem en Athene, Athene en Jeruzalem, en ze creëerden een gemeenschappelijke taal die trouw zou zijn aan het Evangelie terwijl ze begrijpelijk en acceptabel waren in de wereld. Maar wat moet er gebeuren als deze gemeenschappelijke taal uiteenvalt en er geen gemeenschappelijke taal meer is? Want dat is onze situatie vandaag. Een periode is net afgelopen, een periode die wordt gekenmerkt door het bestaan van de christelijke kerk, van de christelijke theologie, in feite van een christelijke wereld.

Het radicale ‘ja’: bevrijdingstheologie en therapeutische theologie
Geconfronteerd met deze scheiding, deze breuk in een gemeenschappelijke taal, hebben twee fundamentele attitudes de neiging zich te ontwikkelen in de theologie.

Een soort theologie – en daarin zit een zeer breed pluralisme – blijft streven naar een gemeenschappelijke taal met de wereld, en dat doet het door het discours aan te nemen dat specifiek is voor de wereld van vandaag, dat wil zeggen, het leent een discours dat ik associeer met pater Yves Congar, die zegt dat het de wereld is die de zorgen van de kerk bepaalt. Ik herinner me heel goed, drie jaar geleden wandelde ik door een theologische boekhandel in Parijs, waar je alle moderne theologie in twintig minuten kunt vinden. Daar ontmoette ik de titel Een marxistische lezing van Sint Lucas; een paar minuten later vond ik een Freudiaanse lezing van st Johannes. In de titels van deze twee boeken en andere vinden we een theologie op zoek naar een gemeenschappelijke taal met de wereld, een theologie die deze taal vindt in het discours van de wereld zelf.

Dit type theologie omvat verschillende genres. Als het specifiek over rechtvaardigheid en politiek gaat, kan het de vorm aannemen van bevrijdingstheologie. Een andere trend in hetzelfde type theologie wordt goed beschreven in de titel van het boek “The Triumph of Therapy”. We ontwikkelen therapeutische theologie, omdat onze wereld therapeutisch is. We proberen altijd mensen te helpen. Ik weet niet hoe het gaat in Londen, maar in New York kun je geen advertenties voor tandpasta lezen zonder een garantie voor geluk. We hebben dezelfde eis voor religie: het “garandeert ook geluk”. Neem uw gezin mee naar de kerk of synagoge van uw keuze. Het helpt.

Er zijn hier dus twee trends, een die de samenleving aangaat en de andere over het individu. De eerste komt tot op zekere hoogte van Hegel met zijn transformatie van geschiedenis aan Geschiedenis met een hoofdletter “De tweede neemt het standpunt aan van het individu dat vandaag de dag in de wereld overheerst, die hem beschouwt als een patiënt in een kosmisch ziekenhuis, voortdurend in behandeling met niettemin een belofte van totale genezing en onsterfelijkheid. Net als in de politiek wil de theologie hier steeds actiever aan deelnemen: we willen laten zien dat we niet achterblijven, dat we deze therapeutische triomf inhalen.

Het radicale “nee”: “Spiritualiteit”

Er is nog een ander soort ideologie, die vooral bestaat uit het verwerpen van de benadering die we zojuist hebben beschreven. Dit tweede type verlaat elke poging om een gemeenschappelijk discours tussen theologie en de wereld te bereiken. Het belangrijkste doel (en ik stel het eenvoudig voor : ik kan alleen een schets presenteren) is spirituele en persoonlijke zelfontplooiing. Na meer dan twintig jaar als decaan van een seminarie te hebben gediend, merk ik dat het woord “spiritualiteit” vaker wordt uitgesproken dan de naam van Jezus Christus. En de spiritualiteit die door dit tweede type theologie wordt aanbevolen, is een spiritualiteit van ontsnapping, een zeer persoonlijke spiritualiteit, zonder enige verwijzing naar de wereld. Om een kleine paradox te gebruiken: St. Antonius de Grote, bij het oprichten van het christelijke monasticisme, was meer betrokken bij de ontluikende christelijke wereld van zijn tijd dan sommige van deze christenen van vandaag, die, terwijl ze in de wereld leven, met alle mogelijke middelen proberen te ontsnappen en het bestaan ervan te vergeten.

Dit zijn de twee benaderingen van de theologie, die elk een breed scala aan attitudes omvatten. Samen vormen ze wat ik “theologie van de postchristelijke tijd” noem, omdat de twee typen, in al hun varianten, ervan uitgaan dat het onmogelijk is om iets anders te doen dan denken in termen van “postchristelijk” zijn. Of we komen overeen om ons bij de wereld aan te sluiten in zijn werken, dromen, perspectieven en horizonten, of we moeten een persoonlijke en individuele vlucht zoeken van de wereld naar een puur “spiritueel” koninkrijk.” In dit tweede geval wordt spiritualiteit een soort religie op zich, en dit helpt ons om de vele verbanden tussen christelijke spiritualiteit en niet-christelijke spiritualiteit te begrijpen. Zelfs de uitdrukking “Gebed van Jezus”, die centraal staat in de orthodoxe ervaring, wordt door sommigen uitgesproken alsof het een enkel woord is, “Jezusgebed”: Jezus wordt beschouwd als een component, niet als het onderwerp of object van gebed. Waar de twee theologieën het over eens zijn, is als het gaat om toegeven dat we aan het einde van een periode zijn, de christelijke periode.

Een derde manier?

Lees verder “Schmemann : Liturgie en Eschatologie…..”

Thomas Hopko :  Het symbool van het geloof : (deel 8)

En in één Heer Jezus Christus. . .

De fundamentele belijdenis van christenen over hun Meester is deze: Jezus Christus is Heer. Het begint in het evangelie wanneer Jezus zelf zijn discipelen vraagt ​​wie zij denken dat Hij is:
Maar wie zegt u dat ik ben? Simon Petrus antwoordde: “U bent de Christus, de Zoon van de levende God”(Mt 16.16).

Jezus is de Christus. Dit is de eerste geloofsdaad die de mensen over Hem moeten maken. Bij Zijn geboorte krijgt het kind van Maria de naam Jezus, wat letterlijk Verlosser betekent (in het Hebreeuws Jozua, ook de naam van de opvolger van Mozes die de Jordaan overstak en het uitverkoren volk naar het beloofde land leidde). “Je zult zijn naam ‘Jezus’ noemen, want hij zal zijn volk redden van hun zonden” (Mt 1,21; Lc 1,31). Het is deze Jezus die de Christus is, wat betekent de Gezalfde, de Messias van Israël. Jezus is de Messias, degene die door Abraham en zijn kinderen aan de wereld is beloofd.

Maar wie is de Messias? Dit is de tweede vraag, die ook door Christus in de evangeliën wordt gesteld – dit keer niet aan zijn discipelen, maar aan degenen die hem bespotten en probeerden hem op zijn woorden te vatten. “Wie is de Messias?” hij vroeg ze, niet omdat ze konden antwoorden of echt wilden weten, maar om ze het zwijgen op te leggen en de inhuldiging te beginnen van “het uur” waarvoor hij was gekomen: het uur van de redding van de wereld.
Terwijl de Farizeeën bijeen waren, stelde Jezus hun een vraag met de woorden: “Wat denkt u van de Christus [dwz de Messias]? Wiens zoon is hij?
Ze zeiden tegen hem: “De Zoon van David.”

Hij zei tegen hen: “Hoe komt het dan dat David, geïnspireerd door de Geest, hem Heer noemt en zegt dat de Heer tot mijn Heer heeft gezegd: zit aan mijn rechterhand totdat ik uw vijanden onder uw voeten zal leggen” (Ps 110). Als David hem zo Heer noemt, hoe is hij dan zijn zoon?”
En niemand kon hem een ​​woord antwoorden, en vanaf die dag durfde niemand hem nog vragen te stellen.
(Mt 22,41–46)

Na de opstanding van Jezus, geïnspireerd door dezelfde Heilige Geest die David inspireerde, begrepen de apostelen en alle leden van de kerk de betekenis van zijn woorden. Jezus is de Christus. En de Christus is de Heer. Dit is het mysterie van Jezus Christus de Messias, namelijk dat Hij de enige echte Heer is, geïdentificeerd met de God Jahweh van het Oude Testament.

We zagen al hoe Jahweh altijd Adonai, de Heer, werd genoemd door het volk van Israël. In de Griekse Bijbel stond het woord Jahweh niet eens geschreven. In plaats daarvan, waar het woord Jahweh in het Hebreeuws was geschreven, en waar de Joden Adonai, de Heer zeiden, schreef de Griekse Bijbel eenvoudig Kyrios – de Heer. Zo wordt de Zoon van David, wat een andere manier was om de Messias uit te spreken, Kyrios, de Heer, genoemd.

Voor de joden, en inderdaad voor de eerste christenen, was de term Heer alleen God eigen: “God is de Heer en heeft Zichzelf aan ons geopenbaard” (Ps 11.8). Deze Heer en God is Jahweh; en het is ook Jezus de Messias. Want hoewel Jezus beweert dat “de Vader groter is dan ik” (Joh 14,28), beweert hij ook: “Ik en de Vader zijn één” (Joh 10,30).

Geloven in “Ene Heer Jezus Christus” is de belangrijkste geloofsbelijdenis waarvoor de eerste christenen bereid waren te sterven. Want het is de belijdenis die de identiteit van Jezus met de Allerhoogste God opeist.

 

Volgend deel 9 – De eniggeboren Zoon van God…