Heiligenleven

De heilige Johannes van Damascus

“het kwaad is niets anders dan de afwezigheid van goedheid, net zoals duisternis ook de afwezigheid van licht is. Want goedheid is het licht van de geest, en op dezelfde manier is het kwaad de duisternis van de geest. Licht, dat daarom het werk van de Schepper was en goed gemaakt werd (want God zag alles wat Hij gemaakt had, en zie, zij waren boven het goede, produceerde duisternis naar Zijn vrije wil.”‎ Johannes van DamascusJohannes van Damascus (Ook bekend als Johannes Damasceen en als Χρυσορρόας – Chrysorrhoas, de gouden spreker, en Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός in het Grieks, يوحنا الدمشقي in het Arabisch, en Ioannes Damascenus in het Latijn) werd geboren in een rijke en politiek verbonden christelijke familie met de achternaam Mansour in Damascus in 675 na Christus. Zijn grootvader was Mansour ibn Sarjun, een beroemd lid van de familie die van de Romeinse keizer Heraclius de opdracht had gekregen om belasting te innen. Toen Syrië in handen viel van de islamitische Arabieren, was Damascus in staat om zijn grote aantal christelijke ambtenaren te behouden en diende de vader van Sint-Jan onder de kalief van de Omajjaden. Er is een grote hoeveelheid historisch bewijs dat de familienaam Mansour impliceert dat ze tot Arabische christelijke stammen behoorden en dat de familienaam heel gebruikelijk was onder Syrische christenen. Het is echter ook mogelijk dat de grootvader van Sint-Jan gedwongen werd om de Arabische naam aan te nemen toen Syrië viel.

De heilige Johannes van Jeruzalem schrijft dat de heilige Johannes van Damascus diende als een ambtenaar aan het hof van de kalief en opgroeide met zo’n zware opleiding die meertalig was – waarschijnlijk grieks en Arabisch sprekend met anderen. Een legende stelt dat een monnik met de naam Cosmas in handen viel van Saraceense piraten en werd gescheiden van de andere christelijke slaven die werden gedood. De vader van Sint-Jan hoorde Cosmas zeggen dat hij een monnik was en kwam voorbede en was in staat om de monnik vrij te krijgen en in dienst te nemen als privéleraar van Sint-Jan.
Sint-Jan en Sint-Cosmas

Johannes van Damascus en Cosmas

Sint Johannes verliet Damascus om rond 706 na Christus monnik te worden in het Mar Saba-klooster. In een van zijn beroemdste geschriften, de Apologetische Verhandelingen tegen degenen die de Heilige Beelden afkeuren, viel hij de Byzantijnse keizer aan en vocht hij vurig ter verdediging van heilige iconen. Keizer Leo III had onlangs zijn eerste edict uitgevaardigd tegen de verering van afbeeldingen en openbare tentoonstellingen en de eenvoudige schrijfstijl van Sint-Jan maakte het mogelijk om het gewone volk op de hoogte te houden van het debat dat gaande was.

Johannes was ook een van de eerste bekende christelijke critici van de islam en vroeg in zijn ‘Concerning Heresy’ om bewijs dat Mohammed de Koran van God had ontvangen (hij betoogde dat Mozes de Thora ontving in aanwezigheid van de Israëlieten), verdedigde het kruis (in die tijd hadden moslimgeleerden hem beschuldigd van afgoderij voor het vereren van het kruis) en eindigde het hoofdstuk met argumenten dat de islam niet van God kon komen zoals het toestond polygamie.
Hieronder staan selecties van zijn geschriften die het meest bekend zijn (buiten zijn hymne die wordt gebruikt in de Byzantijnse ritusliturgie):

Apologetische verhandelingen tegen degenen die de heilige beelden afkeuren
Fontein van Kennis
Filosofische hoofdstukken
Betreffende ketterij (De eerste bekende homilie vertaald in het Arabisch)
Een exacte uiteenzetting van het orthodoxe geloof
Tegen de Jacobieten
Tegen de Nestorianen
Elementaire introductie in dogma’s
Brief over de driemaal-heilige hymne
Over Draken en Geesten

Zijn drie grote hymnen zijn die op Pasen, Hemelvaart en De Zondag van Sint Thomas. Een legendarisch verslag vertelt over een tijd waarin Leo III naar verluidt vervalste documenten naar de kalief stuurde waarin stond dat Johannes een complot vormde om Damascus aan te vallen. De kalief liet de hand van Sint-Jan afhakken en in het openbaar ophangen. Een paar dagen later bad Johannes diep tot de Theotokos voor haar icoon en vroeg om het herstel van zijn hand. De volgende ochtend werd hij wakker en zag zijn hand op wonderbaarlijke wijze hersteld. Hij bevestigde een zilveren hand aan de icoon in dankzegging en noemde het de Tricheirousa – de icoon bevindt zich nu in het Helandarion-klooster van de Heilige Berg.

Tricheirousa

Hoewel zijn exacte sterfdatum onbekend is, wordt aangenomen dat hij in 749 na Christus stierf. Katholieke geleerden beschouwen hem als de laatste van de Kerkvaders.

Het hand van de heilige  Johannes van Damascus

Reliek van de heilige Johannes van Damascus

Bron : https://www.thepathtosainthood.com/post/saint-john-of-damascus

Vertaling : Kris Biesbroeck