Paul Evdokimov

De icoon van een feest inspireert altijd de liturgische teksten van een officie.

DE ICOON VAN HEMELVAART

De liturgie van Hemelvaart moet gezien worden rond de tekst van Lucas (24,50-53) en de Handelingen der Apostelen (1,9-11). Sint Paulus van zijn kant vermeldt het gebeuren : ‘Diegene die is neergedaald, is dezelfde die ook opgestegen is ten hemel'(Ef.4,10), en psalm (24,9) onderlijnt er de draagwijdte van :’Heft, poorten, uw hoofden omhoog, en verheft ze, gij aloude ingangen, opdat de Koning der ere inga’. De twee ‘deuren’ duiden op de twee metafysische polen van de aarde en de twee uiteinden van de weg naar het heil.God daalt neer tot in de diepten der hel, verbreekt ze en vandaar wordt Hij verheven tot de poorten van de hemel : ‘De Heer heeft, door zijn afdaling de vijand vernietigd en door zijn hemelvaart heeft Hij de mens verheven’.

Het pessimisme van Job stelt vast : ‘ Wie neerdaalt in de sheool (hel) stijgt niet meer op’ (Job 7,9). Welnu, het hooglied van Anna (1 Samuel 2,6) profeteerde reeds : ‘De Heer doodt en doet herleven. Hij doet naar het dodenrijk neerdalen en daaruit opkomen’. Het feest verkondigt de overwinning op de dood in de hel, en de traditie overtreft de omvang van de uiteindelijke voltooiing. Zo bijvoorbeeld Johannes Chrysostomos, in een wonderbare synthese, toont ons het doel van het heil : de mensheid van allen in de mensheid van Christus is definitief ingeleid in het hemelse bestaan, het is onze vereeuwiging en onze onsterfelijkheid dat gerealiseerd wordt zonder mogelijke terugkeer. Vanaf dat moment ‘bevindt onze stad zich in de hemel'(Fil.3,20). Meer nog : de Vader ‘ heeft ons doen verrijzen en doen zetelen in de hemelen in Christus Jezus’ (Ef.2,6); door het vooruitlopen in Christus, beschouwt sint Paulus reeds de vervulling van het Koninkrijk.

De Apostelen, neergeknield, keerden naar Jerusalem terug in grote vreugde ‘, zeggen de Handelingen der Apostelen, en de liturgie van het feest is barst van vreugde. Het heil is vervuld, maar het werk van Christus, dat objectief gezien vervuld was ,moet gaan doorheen een toeeigening ervan bij elke mens. ‘De handen opheffend zegende hij hen’ zegt Sint Lucas. Welnu, ‘Terwijl hij hen zegende, verweiderde Hij zich van hen en werd ten hemel opgenomen’. De Heer stijgt op al zegenend, en de icoon maakt hiervan de spil van de samenstelling. Deze zegening vormt de aanloop naar Pinksteren, de zending van de Heilige Geest (zo mooi voorgesteld in de basioliek van Vézelay).Men kan zeggen dat de icoon van hemelvaart de épiclese van Pinksteren uibeeld, het moment waar ‘ ik zal bidden tot de Vader opdat hij een andere helper zou zenden, omvoor altijd met U te zijn ‘ (Joh.14,16) De épiclese is een aanroeping tot de Vader opdat Hij de Heilige Geest zou zenden, en dit feit wordt voortdurend herhaald tijdens de liturgie van het feest: ‘ Gij zijt verheven in de glorie, Christus onze God, nadat giij uw leerlingen met vreugde hebt vervuld door de aankondiging van de heilige Geest, zij werden bevestigd door Uw zegen’. ‘ De heer is opgestegen… om het gevallen beeld van Adam te herstellen en ons de helper-Geest te zenden, opdat hij onze zielen zou heiligen…’. Men ziet heel duidelijk de diepere bron van de vreugde der apostelen, die opstraalt ondanks het vertrek, want de belofte blijft : ‘ Ik ben met U alle dagen, tot aan het einde der tijden’ (Matth.28,20). Een tegenspraak voor de rede, een evidentie voor de Geest. Dit wordt onderlijnd on het Kondakion van het feest : ‘ door de goddelijke economie, voor wat ons betreft, te hebben vervuld en door alle bewoners der aarde te hebben verenigd met hen die in de hemel zijn, zijt Gij opgestegen in glorie om er voor altijd te verblijven, en Gij zegt tot hen die u liefhebben : Ik ben met U en niemand zal over ons kunnen zegevieren’. Na de hemelvaart is Christus op een andere wijze onder ons, meer verinnerlijkt0 Hij is niet meer voor zin leerlingen, lijfelijk aanwezig, maar in hun innerlijk : Hij is aanwezig in elke uiting van de Heilige Geest zoals Hij aanwezig is in de Eucharistie.

Lees verder “De icoon van Hemelvaart uitgelegd…”

Dostojevsky  :  Heb elkander lief

Heb elkaar lief, vaders’, zei de ouderling (voor zover Alyosha zich achteraf kon herinneren). “Heb Gods volk lief. Want wij zijn niet heiliger dan degenen in de wereld, omdat wij hier gekomen zijn en ons binnen deze muren hebben opgesloten, maar integendeel, iedereen die hier komt, door het feit dat Hij gekomen is, weet al dat hij erger is dan allen die in de wereld zijn, erger dan allen op aarde… En hoe langer een monnik binnen zijn muren leeft, hoe scherper hij zich daarvan bewust moet zijn. Want anders had hij geen reden om hierheen te komen. Maar als hij weet dat hij niet alleen erger is dan al degenen in de wereld, maar ook schuldig is voor alle mensen, namens allen en voor allen, voor alle menselijke zonden, die van de wereld en van elke persoon, alleen dan zal het doel van onze eenheid worden bereikt. Want jullie moeten weten, mijn geliefden, dat ieder van ons ongetwijfeld schuldig is namens allen en voor iedereen op aarde, niet alleen vanwege de gemeenschappelijke schuld van de wereld, maar persoonlijk, ieder van ons, voor alle mensen en voor elke persoon op deze aarde. Deze kennis is de kroon op het pad van de monnik en op het pad van ieder mens op aarde. Want monniken zijn geen ander soort mensen, maar alleen zoals alle mensen op aarde dat ook zouden moeten zijn. Alleen dan zal ons hart bewogen worden tot een liefde die oneindig is, universeel en die geen verzadiging kent. Dan zal ieder van ons in staat zijn om de hele wereld te winnen door liefde en de zonden van de wereld weg te wassen met zijn tranen… Laat ieder van jullie nauw gezelschap houden met zijn hart, laat ieder van jullie onvermoeibaar aan zichzelf belijden. Wees niet bang voor je zonde, zelfs niet als je het waarneemt, op voorwaarde dat je berouw hebt, maar stel God geen voorwaarden. Nogmaals zeg ik, wees niet trots. Wees niet trots voor de nederigen, wees ook niet trots voor de groten. En haat niet degenen die je afwijzen, je te schande maken, je vereren en je belasteren. Haat geen atheïsten, leraren van het kwaad, materialisten, zelfs niet degenen onder hen die slecht zijn, noch degenen die goed zijn, want velen van hen zijn goed, vooral in onze tijd. Gedenk hen zo in uw gebeden: red, Heer, zij voor wie niemand is om voor te bidden, behalve ook zij die niet tot U willen bidden. En voeg er meteen aan toe: het is niet in mijn hoogmoed dat ik ervoor bid, Heer, want ik ben zelf verachtelijker dan allen… Heb Gods volk lief, laat nieuwkomers je kudde niet wegtrekken, want als je in je luiheid en minachtende trots, vooral in je eigenbelang, in slaap valt, zullen ze van alle kanten komen en je kudde wegleiden. Leer het Evangelie onvermoeibaar aan de mensen… Doe niet aan woekerrente… Hou niet van zilver en goud, bewaar het niet… Geloof en houd je vast aan het spandoek. Verhoog het hoog…”

Bron : ― Fjodor Dostojevski, De gebroeders Karamazov

Vertaling : Krisbiesbroeck

Metropoliet Antonius van Sourozh
IK GELOOF IN GOD

Ik ontmoette Christus als Persoon op een moment dat ik hem nodig had om te leven, en op een moment dat ik niet naar hem op zoek was. ik werd gevonden; Ik heb hem niet gevonden. Ik was toen een tiener. Het leven was in de beginjaren moeilijk geweest en nu was het ineens makkelijker geworden. Al die jaren dat het leven zwaar was, had ik het natuurlijk, zo niet gemakkelijk, gevonden om te vechten; maar toen het leven gemakkelijk en gelukkig werd, stond ik geheel onverwachts voor een probleem: ik kon geen doelloos geluk aanvaarden. Ontberingen en lijden moesten worden overwonnen, er was iets dat hen te boven ging. Geluk leek muf als het geen verdere betekenis had. Zoals vaak gebeurt als je jong bent en je handelt met passie, vastbesloten om alles of niets te bezitten, besloot ik dat ik mezelf een jaar zou geven om te zien of het leven zin had,

Maanden gingen voorbij en er verscheen geen betekenis aan de horizon. Op een dag, tijdens de vastentijd, en ik was toen lid van een van de Russische jongerenorganisaties in Parijs, kwam een ​​van onze leiders naar me toe en zei: ‘We hebben een priester uitgenodigd om met je te praten, kom’. Ik antwoordde met hevige verontwaardiging dat ik dat niet zou doen. Ik had niets aan de kerk. Ik geloofde niet in God. Ik wilde geen van mijn tijd verspillen. Toen legde mijn leider me uit dat iedereen die tot mijn groep behoorde op precies dezelfde manier had gereageerd, en als er niemand zou komen, zouden we allemaal beschaamd worden omdat de priester was gekomen en we zouden te schande worden gemaakt als niemand zijn toespraak bijwoonde. Mijn leider was een wijs man. Hij probeerde me er niet van te overtuigen dat ik aandachtig naar zijn woorden moest luisteren, zodat ik er misschien de waarheid in zou vinden: ‘Luister niet,’ zei hij. ‘Het maakt me niet uit, maar zit en wees een fysieke aanwezigheid’. Zoveel loyaliteit was ik bereid aan mijn jeugdorganisatie te geven en zoveel onverschilligheid was ik bereid God en zijn dienaar op te offeren. Dus zat ik de lezing door, maar het was met toenemende verontwaardiging en afkeer. De man die tot ons sprak, zoals ik later ontdekte, was een groot man, maar ik was toen niet in staat zijn grootsheid waar te nemen. Ik zag alleen een visioen van Christus en van het christendom dat me diep walgde. Toen de lezing voorbij was, haastte ik me naar huis om de waarheid te controleren van wat hij had gezegd. Ik vroeg mijn moeder of ze een boek van het evangelie had, omdat ik wilde weten of het evangelie de monsterlijke indruk zou ondersteunen die ik uit deze lezing had gekregen. Ik verwachtte niets goeds van mijn lezing, dus telde ik de hoofdstukken van de vier evangeliën om er zeker van te zijn dat ik de kortste las en niet onnodig tijd te verspillen. En zo was het het evangelie volgens de heilige Marcus dat ik begon te lezen.

Ik weet niet hoe ik u moet vertellen wat er is gebeurd. Ik zal het heel eenvoudig zeggen en degenen onder jullie die een soortgelijke ervaring hebben meegemaakt, zullen weten wat er gebeurde. Terwijl ik het begin van het evangelie van de heilige Marcus aan het lezen was, voordat ik het derde hoofdstuk bereikte, werd ik me bewust van een aanwezigheid. Ik zag niks. Ik hoorde niets. Het was geen hallucinatie. Het was een simpele zekerheid dat de Heer daar stond en dat ik in de aanwezigheid was van hem wiens leven ik met zo’n walging en zo’n slechte wil begon te lezen,

Dit was mijn fundamentele en essentiële ontmoeting met de Heer. Vanaf dat moment wist ik dat Christus bestond. Ik wist dat hij u was, met andere woorden dat hij de verrezen Christus was. Ik ontmoette de kern van de christelijke boodschap, die boodschap die de heilige Paulus zo scherp en duidelijk formuleerde toen hij zei: ‘Als Christus niet is verrezen, zijn wij de ellendigste van alle mensen’. Christus was de verrezen Christus voor mij, want als Diegene Die bijna 2000 jaar eerder was gestorven daar in leven was, was hij de verrezen Christus. Ik ontdekte toen iets dat absoluut essentieel is voor de christelijke boodschap – dat de opstanding de enige gebeurtenis van het evangelie is die niet alleen tot de geschiedenis behoort, maar ook tot het heden. Christus is weer opgestaan, twintig eeuwen geleden, maar hij is…de verrezen Christus zolang de geschiedenis voortduurt. Alleen in het licht van de opstanding was al het andere logisch voor mij. Omdat Christus leefde en ik in zijn aanwezigheid was, kon ik met zekerheid zeggen dat wat het evangelie zei over de kruisiging van de profeet van Galilea waar was, en de hoofdman over honderd had gelijk toen hij zei: ‘Waarlijk, hij is de Zoon van God’ . Het was in het licht van de opstanding dat ik met zekerheid het verhaal van het evangelie kon lezen, wetende dat alles erin waar was, omdat de onmogelijke gebeurtenis van de opstanding voor mij zekerder was dan welke gebeurtenis in de geschiedenis dan ook. Geschiedenis moest ik geloven, de opstanding kende ik voor een feit. Ik heb niet, zoals u ziet, het evangelie ontdekt dat begon met de eerste boodschap van de Aankondiging, en het ontvouwde zich voor mij niet als een verhaal dat men kan geloven of niet geloven.

Lees verder “Anthony van Souroz : ik geloof in God….”

Zondag van de blindgeborene

Homilie

Aan het einde van hoofdstuk 8 in het Evangelie van Johannes discussieerde de Heiland met de Farizeeën in de tempel tijdens het Loofhuttenfeest. Hij zei tegen hen: “Uw vader Abraham was blij dat hij mijn dag zou zien; en hij zag het en verheugde zich” (Johannes 8:56). De Joden zeiden dat Jezus nog geen vijftig jaar oud was, dus hoe kon Hij beweren Abraham te hebben gezien? De Heer antwoordde: “Voordat Abraham was, ben ik.” Ik ben natuurlijk de naam die God aan Mozes openbaarde in de Brandende Braamstruik. Toen de Joden stenen opraapten om naar Hem te gooien, verborg Hij Zich en ging de Tempel uit.

We lezen in het evangelie van de heilige Johannes (9:1-38): “Toen Hij voorbijkwam, zag hij een man die vanaf zijn geboorte blind was.” Het lijkt erop dat Jezus op weg was naar iets of iemand anders, maar in zijn Commentaar op het Evangelie van Sint Johannes citeert de immer gedenkwaardige aartsbisschop Dimitri van Dallas uit Homilie LVI van de heilige Johannes Chrysostomus: “dat Hij bij het verlaten van de Tempel opzettelijk tot het werk overging, blijkt hieruit duidelijk: Hij was het die de blinde zag, en niet de blinde die tot Hem kwam…”.

De discipelen van Christus vroegen Hem die gezondigd had, de blinde of zijn ouders, dat hij blind geboren was. Jezus antwoordde: “Noch deze man, noch zijn ouders zondigden, maar opdat de werken van God in hem geopenbaard zouden worden” (Johannes 9:3). Men dacht dat iemand die enige ellende had, gezondigd moest hebben (of zijn ouders deden dat) om zo’n straf te verdienen. In het boek Exodus (20:5) zei God dat hij “de ongerechtigheid van de vaderen over de kinderen tot het derde en vierde geslacht” zou bezoeken. Dit gold echter voor de zonde van afgoderij, als de kinderen het gedrag van hun ouders nabootsten.

De blinde man werd niet blind geboren om het wonder te kunnen verrichten, maar toen hij de man in zo’n toestand zag, besloot de Heer hem te gebruiken op een manier die Gods heerlijkheid zou manifesteren. Hij Die het Licht van de wereld is, genas de blinde en verlichtte hem. Blinden zicht geven was een van de tekenen die de Messias zouden identificeren (Matteüs 11:4-6).
De Heer maakte klei toen Hij op de grond spuugde, en plaatste het in de lege oogkassen van de man en stuurde hem naar de poel van Siloam om zich te wassen. De meeste versies van de evangeliën vertalen het woord επεθηκεν als “gezalfd”, maar het kan ook “verspreiden” of “besmeuren” betekenen. Siloam betekent ‘gezonden’ en in het evangelie van Johannes zegt Christus ongeveer veertig keer dat Hij Zelf door de Vader gezonden was.

Deze manier van genezen herinnert ons aan de manier waarop God de mens schiep door hem te vormen uit het stof van de aarde. In het Oude Testament schiep God de mens uit het stof van de aarde, nu maakt Christus, diezelfde God, de klei en plaatste ze in de lege oogcontacten van de blinde.

Lees verder “Zondag van de blindgeborene : Homilie”

Heilige Sophrony (Sakharov) van Essex (+ 1993)

Door Monnik Mozes de Athoniet

Hij werd geboren in Moskou in 1896 en zijn lekennaam was Sergej Symeonovitsj Sacharov. Zoals hij zich zelf herinnert, vond zijn eerste ervaring met het visioen van het ongeschapen licht plaats in zijn kindertijd. Hij studeerde aan de School voor Schone Kunsten in Moskou. Op een gegeven moment brachten zijn religieuze bezigheden hem in de niet-christelijke mystiek. Zijn artistieke ambities leidden hem naar Italië, Duitsland en Frankrijk. Hij ontdekte echter dat kunst hem niet vervulde of verlichtte. Zijn terugkeer naar de liefde van Christus resulteerde in een nieuwe, zeer krachtige ervaring van het ongeschapen licht met Pasen van 1924, in Parijs. Daar werd hij beïnvloed door zijn kennismaking met vader Sergej Boelgakov (†1944). Zoals hij zelf zegt: “In Parijs had ik alles, maar er was geen echte vreugde.” Hij ging naar het Instituut van Sint Sergius om te vinden en te leren. Later zou hij zeggen: “Bij Sint Sergius sprak iedereen over God, maar ik zag Hem niet. Toen ik echter naar de Heilige Berg ging, sprak niemand over God, maar alles wees naar Hem.” In 1925 trad hij toe tot het klooster van Sint Panteleïmon, het Russische klooster op de Heilige Berg. Hij werd er in 1926 tonsuur gewijd.  Het deed hem grote zorgen dat hij niet in staat was om in overeenstemming met de evangeliebevelen te leven. Een keerpunt in zijn leven kwam met zijn kennismaking met de heilige Silouan de Athoniet ( † 1938). Door de heilige Silouan geloofde ouderling Sophrony niet alleen in Christus, maar leerde hij Hem kennen in de Heilige Geest. De leer van de heilige, die de Ouderling graag overnam, kan worden samengevat als: a) gebed voor de hele wereld, b) Christus-achtige nederigheid en c) liefde voor iemands vijanden.

Dit was ook de basis voor de theologie van ouderling Sophrony. Na het overlijden van de heilige Silouan, wiens uitstekende  biografie door de Ouderling was geschreven, vertrok deze laatste naar de Athonietenwoestijn, de gevreesde Karoulia. Van zonsondergang tot het aanbreken van de dag herhaalde hij het Gebed van het Hart, met opgeheven armen in gebed. Elk woord werd geestelijke voeding en werd opgeslagen in zijn hart, dat werd verfijnd door de zachtmoedigheid die alleen iemand die goed bidt kan bezitten.

Hij woonde van oktober 1943 tot maart 1947 in de Hermitage van de Heilige Drie-eenheid, die behoort tot het klooster van Sint-Paulus. Hij trad op als geestelijk leidsman voor de kloosters van Sint Paulus, Gregoriou, Simonos Petras en Xenophontos, evenals voor sketes en cellen. Hij was in 1930 tot diaken gewijd door de heilige Nikolaj Velimirovitsj ( † 1956), bisschop van Ochrid. In 1941 werd hij tot priester gewijd door metropoliet Hierotheos van Militoupolis ( † 1956). Hij woonde zo’n vijf jaar in de Skete  van Vatopedie en van Sint-Andreas in Karyes en kreeg van daaruit toestemming om in 1947 voorgoed naar Parijs te vertrekken.

En zo nam hij afscheid van zijn geliefde Heilige Berg, na 22 jaar strijd en bovennatuurlijke openbaringen. Het jaar daarop publiceerde hij zijn geïnspireerde geschriften over Sint Silouan en maakte daarmee de Heilige Berg bekender in het Westen. In 1959 stichtte hij het klooster van Johannes de Doper in Tolleshunt Knights, Essex. Daar ontmoetten we hem in 1985. Hij was een waardige, eerbiedwaardige en goedaardige ouderling. Een vorst van de geest, een diepzinnig, ervaren groot theoloog. Zijn gebed en zijn tranen doordrenkten zijn Philocalia teksten en licht en genade verlichtten hen. Zijn genade, zijn zegen en zijn wijsheid waren onvergetelijk voor ons die zijn ervaring misten. Hij viel daar op 11 juli 1993 in de Heer in slaap en werd drie dagen later begraven.

Lees verder “Heilige Sophrony, door Mozes de Athoniet….”