
“Ik zag de valstrikken die de vijand over ANTONIOE de wereld uitspreidt en ik zei kreunend: “Wat kan er door zulke valstrikken heen komen?” Toen hoorde ik een stem tegen me zeggen: ‘Nederigheid’ – De heilige Antonius de Grote St-Takla.org
Het paradijs van de woestijnvaders
Auteur: Onbekend
HET PARADIJS VAN DE WOESTIJNVADERS
Hieronder volgen fragmenten uit wat algemeen bekend staat als “The Monks’
Garden” (door de Kopten “Bustan al-rohbaan” genoemd),
in het Engels ook wel het “Paradise of the Desert Fathers” genoemd. Bustan al-rohbann is geen enkel boek, het is eerder een verzameling uitspraken en
verslagen geschreven door en over de woestijnvaders van Egypte. De
hier gepresenteerde fragmenten zijn overgenomen uit een verkort boek onder redactie van
Dr. Benedicta Ward.
————————————————————–
Laat in de woestijn van het hart de helende fontein beginnen;
Leer in de gevangenis van zijn dagen de vrije man hoe hij moet prijzen.
W.H. Auden
————————————————————
Een gebed uit de woestijn
————————
Heer Jezus Christus, wiens wil alle dingen
gehoorzamen: vergeef wat ik heb gedaan en geef
dat ik, een zondaar, niet meer mag zondigen. Heer,
ik geloof dat, hoewel ik het niet verdien
, U mij kunt reinigen van al mijn zonden.
Heer, ik weet dat de mens naar het
gezicht kijkt, maar U ziet het hart. Zend uw
geest in mijn diepste wezen, om bezit te nemen
van mijn ziel en lichaam. Zonder
u kan ik niet gered worden; met u om mij te
beschermen, verlang ik naar uw redding.
En nu vraag ik jullie om jullie redding.
En nu vraag ik jullie om wijsheid, verwaardig je van
je grote goedheid om mij te helpen en te verdedigen
. Leid mijn hart, almachtige God, opdat ik
mij uw aanwezigheid dag en nacht mag herinneren.
++ Amen ++
INLEIDING
————-
In de vierde eeuw begon een intensief experiment in het christelijke leven te
bloeien in Egypte, Syrië en Palestina. Het was iets nieuws in de christelijke
ervaring, het verenigen van de oude vormen van kloosterleven met het Evangelie. In Egypte was de beweging al snel zo populair dat zowel de burgerlijke autoriteiten als de monniken zelf angstig werden: de ambtenaren van het rijk omdat zovelen een manier van leven volgden die zowel militaire dienst als de betaling van belastingen uitsloot, en de monniken omdat het aantal geïnteresseerde toeristen hun eenzaamheid bedreigde.
De eerste christelijke monniken probeerden elk soort experiment met de manier waarop ze leefden en baden, maar er waren drie hoofdvormen van kloosterleven: in Neder-Egypte waren er kluizenaars die alleen leefden; in Opper-Egypte leefden monniken en nonnen in gemeenschappen; en in Nitria en Scetis waren er mensen die een eenzaam leven leidden, maar in groepen van drie of vier, vaak als discipelen van een meester. Voor het grootste deel waren het eenvoudige mannen, boeren uit de dorpen aan de Nijl, hoewel een paar, zoals Arsenius en Evagrius, goed opgeleid waren. Bezoekers die onder de indruk en ontroerd waren door het leven van de monniken imiteerden hun manier van leven zoveel als ze konden, en leverden ook een literatuur die deze manier van leven uitlegde en analyseerde voor degenen daarbuiten. De belangrijkste geschreven verslagen van de monniken van Egypte zijn echter niet deze, maar verslagen van hun woorden en daden door hun naaste discipelen.
Vaak was het eerste dat degenen die over de Woestijnvaders
hoorden opviel het negatieve aspect van hun leven. Het waren mensen die het zonder deden: niet veel slaap, geen baden, slecht eten, weinig gezelschap, haveloze kleren, hard werken, geen vrije tijd, absoluut geen seks, en zelfs, op sommige plaatsen, ook geen kerk – een dramatisch contrast van onmiddellijk belang voor degenen die het Evangelie janders beleefden.
Maar het lezen van hun eigen geschriften is het vormen van een heel andere mening. De literatuur die onder de monniken zelf wordt geproduceerd, is niet erg verfijnd; het komt uit de woestijn, van de plaats waar de voorzieningen van de beschaving toch al op hun dieptepunt waren , waar niets was dat een contrast in levensstijlen markeerde; en de nadruk ligt minder op wat ontbrak en meer op wat aanwezig was . De buitenstaander zag de ontkenningen; discipelen die de monniken ontmoetten door hun eigen woorden en daden [ontdekten dat ze] praktische mensen waren, niet gegeven aan mystiek of aan theologie, levend naar het Woord van God, de liefde van de broeders en van de hele schepping, wachtend op de komst van het Koninkrijk met gretige verwachting, elk moment gebruikend als een stap in hun pelgrimstocht van het hart naar Christus.
Het was vanwege dit positieve verlangen naar het Koninkrijk der hemelen dat hun hele leven ging domineren, dat ze zonder dingen gingen: ze zwegen
bijvoorbeeld niet vanwege een trotse en sobere voorkeur voor alleen zijn, maar
omdat ze leerden luisteren naar iets interessanters dan het gepraat van mensen, dat wil zeggen, het Woord van God. Deze mannen waren rebellen, degenen die de regels van de wereld overtraden die zeggen dat eigendom en goederen essentieel zijn voor het leven, dat degene die de leiding van een ander accepteert niet vrij is, dat niemand volledig mens kan zijn zonder seks en huiselijkheid. Hun naam zelf, anchorite, betekent regelovertreder, degene die zijn publieke taken niet vervult. In de eenzaamheid van de woestijn merkten ze dat ze in staat waren om te leven op een manier diemoeilijk maar eenvoudig was, als kinderen van God.
De literatuur die ze hebben achtergelaten zit vol met een goede, scherpzinnige wijsheid, vanuit een heldere, bescheiden hoek. Ze schreven niet veel; de meesten van hen bleven analfabeet; maar ze vroegen elkaar om een “woord”, dat wil zeggen om iets te zeggen waarin ze het Woord van God zouden herkennen, dat leven geeft aan de ziel. Het is geen literatuur van woorden die persoonlijke zorgen analyseren en oplossen of theologische problemen oplossen; het is ook geen mystieke literatuur die zich bezighoudt met het presenteren van gebeden en lofprijzingen aan God in een directe gezichtslijn; integendeel, het is schuin, ongevormd, af en toe, als zonlicht dat van een zeldzame oase in het
zand kijkt.
Lees verder “Het paradijs van de woestijnvaders”