
O vreemde Orthodoxe Kerk, zo arm en zwak, zonder de organisatie noch de cultuur van het Westen, die als door een wonder overeind blijft in het aangezicht van zoveel beproevingen, beproevingen en strijd; een Kerk van contrasten, zowel zo traditioneel als zo vrij, zo archaïsch en zo levend, zo ritueel en zo persoonlijk betrokken, een Kerk waar de onschatbare parel van het Evangelie ijverig bewaard blijft, soms onder een laag stof; een Kerk die in schaduwen en stilte boven alles de eeuwige waarden van zuiverheid, armoede, ascese, nederigheid en vergeving handhaaft; een Kerk die vaak niet wist hoe ze moest handelen, maar die als geen ander de vreugde van Pascha kan bezingen.
Deze woorden werden in 1937 uitgesproken door Vader Lev Gillet op de begrafenis van Archimandriet Irénée Winnaert, de stichter van de Orthodoxe Kerk van Frankrijk. Wie spreekt er vandaag zo? Hoewel de orthodoxe kerk tegenwoordig misschien iets beter georganiseerd is dan in 1937, is alles wat deze geweldige geestelijke vader in deze paragraaf sprak eeuwig waar voor de orthodoxe kerk, en het is inderdaad het wonder van ons bestaan. Alles wat mensen bekritiseren over de orthodoxen is hier, in de woorden van Lev Gillet. Ja, we zijn traditioneel, archaïsch, ritualistisch! En toch, parallel aan deze eeuwige negatieven, is de rijkdom van wie we zijn: vrij, levend, persoonlijk, waar zuiverheid, armoede, nederigheid, vergeving in onze traditie zijn ingebakken. En hoe poëtisch eerlijk de uitspraak over ons behoud van de Evangeliewaarheid, ook al is het “soms onder een laag stof”! Ja, er ligt veel stof in de orthodoxe kerk; maar het is het stof van het geloof dat wordt geleefd, net als het stof van een woonkamer die wordt gebruikt en niet bedekt met plastic zoals sommige van onze moeders graag deden. Wij zijn geen plastic kerk! En ja, wij orthodoxen weten vaak niet hoe we moeten handelen bij het aangaan van uitdagingen en nieuwe situaties, of bij het bekeren en bereiken. Maar O, wat kunnen wij “zingen van de vreugde van Pascha als geen ander”!
We zijn geen kunstmatige kerk met een kunstmatige boodschap. En hoewel we traditioneel zijn, zijn we niet verouderd – tenzij we ervoor kiezen om dat te zijn. We bewaren de parel van de grote prijs van de evangeliewaarheid. Laten we dus het stof blijven wegblazen dat de neiging heeft om de boodschap van Christus’ incarnatie en opstanding te verzamelen en altijd vers te houden, ons altijd vooruit te helpen. Prijs God voor zijn gave van een kerk die zijn aanwezigheid op zoveel manieren viert. Zoals vader Alexander Schmemann aan het einde van zijn allerlaatste preek in het St. Vladimir’s Seminary, slechts twee weken voor zijn dood, zei: “Heer, het is goed om hier te zijn! Amen.” Dit waren de laatste woorden die hij predikte en ze inspireren meer dan ooit<
