Alexander Schmemann : Citaten
Elk kwaad schreeuwt maar één boodschap: ‘Ik ben goed.’
Alexander Schmemann
De mens is een hongerig wezen. Maar hij is hongerig naar God. Achter alle honger van ons leven staat God. Alle verlangen is uiteindelijk een verlangen naar Hem.
Alexander Schmemann – Alexander Schmemann (1973). “Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie”, p.14, St Vladimir’s Seminary Press
De enige echte val van de mens is zijn niet-eucharistische leven in een niet-eucharistische wereld.
Alexander Schmemann
Alexander Schmemann (1973). “Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie”, p.18, St Vladimir’s Seminary Press
24 Kopieer offerte
Eeuwen van secularisme zijn er niet in geslaagd om eten om te vormen tot iets strikt utilitairs. Eten wordt nog steeds met eerbied behandeld… Eten is nog steeds iets meer dan het onderhouden van lichaamsfuncties. Mensen begrijpen misschien niet wat dat ‘meer’ is, maar ze willen het toch vieren. Ze hebben nog steeds honger en dorst naar het sacramentele leven.
Alexander Schmemann
Het lijkt mij dat elke ideologie slecht is omdat ze onvermijdelijk reducerend is en andere ideologieën identificeert als slecht, en zichzelf met waarheid, terwijl zowel waarheid als goedheid altijd transcendent zijn.
Alexander Schmemann
Hoe martelend is de “kerkelijke” taal die men in de kerk moet spreken – de toon, stijl, gewoonte. Het is allemaal kunstmatig; er is een totale afwezigheid van een eenvoudige mensentaal. Met wat een zucht van verlichting verlaat men deze wereld van soutanes, kussen en kerkroddels. Zodra men vertrekt, ziet men: natte kale takken, mist die over velden, bomen, huizen zweeft. Lucht. Vroege schemering. En het vertelt allemaal een ongelooflijk eenvoudige waarheid.
Alexander Schmemann
Als de Kerk in Christus is, is haar eerste daad altijd de daad van dankzegging, van het teruggeven van de wereld aan God.
Alexander Schmemann – Alexander Schmemann (1973). “Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie”, p.61, St Vladimir’s Seminary Press
Liefde is de essentie van de heiligheid van de Kerk.
Alexander Schmemann -Alexander Schmemann (1988). “De Eucharistie: Sacrament van het Koninkrijk”, p.137, St Vladimir’s Seminary Press
Voor iemand die denkt dat voedsel op zichzelf de bron van leven is, is eten de gemeenschap met de stervende wereld, het is gemeenschap met de dood. Voedsel zelf is dood, het is het leven dat is gestorven en het moet als een lijk in koelkasten worden bewaard.
Alexander Schmemann – Alexander Schmemann (1973). “Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie”, p.17, St Vladimir’s Seminary Press
Principes zijn wat mensen hebben in plaats van God.
Alexander Schmemann
Academische theologie is vals.
Alexander Schmemann
“De liturgie van de Eucharistie kan het best begrepen worden als een reis of processie. Het is de reis van de Kerk naar de dimensie van het Koninkrijk. We gebruiken het woord ‘dimensie’ omdat het de beste manier lijkt om de manier aan te geven waarop we sacramenteel het verrezen leven van Christus binnengaan. Kleurtransparanten ‘komen tot leven’ wanneer ze in drie dimensies worden bekeken in plaats van twee. De aanwezigheid van de toegevoegde dimensie stelt ons in staat om de werkelijke realiteit van wat er is gefotografeerd veel beter te zien. Op vrijwel dezelfde manier, hoewel natuurlijk elke analogie gedoemd is te mislukken, is onze intrede in de tegenwoordigheid van Christus een ingang naar een vierde dimensie die ons in staat stelt de ultieme realiteit van het leven te zien. Het is geen ontsnapping uit de wereld, het is eerder de aankomst op een uitkijkpunt van waaruit we dieper in de realiteit van de wereld kunnen kijken.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“Eeuwen van secularisme zijn er niet in geslaagd om eten te transformeren in iets strikt utilitairs. Eten wordt nog steeds met eerbied behandeld… Eten is nog steeds iets meer dan het behouden van lichaamsfuncties. Mensen begrijpen misschien niet wat dat ‘iets meer’ is, maar ze willen het toch vieren. Ze hebben nog steeds honger en dorst naar sacramenteel leven.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
Een huwelijk dat niet voortdurend zijn eigen egoïsme en zelfvoorziening kruisigt, dat niet ‘aan zichzelf sterft’ zodat het buiten zichzelf kan wijzen, is geen christelijk huwelijk. De echte zonde van het huwelijk vandaag is niet overspel of gebrek aan ‘aanpassing’ of ‘mentale wreedheid’. Het is de verafgoding van het gezin zelf, de weigering om het huwelijk te begrijpen als gericht op het Koninkrijk van God. Dit uit zich in het sentiment dat men ‘alles zou doen’ voor zijn familie, zelfs stelen. Het gezin is hier opgehouden te zijn tot eer van God; het is niet langer een sacramentele toegang tot zijn tegenwoordigheid. Het is niet het gebrek aan respect voor het gezin, het is de verafgoding van het gezin dat het moderne gezin zo gemakkelijk breekt, waardoor echtscheiding zijn bijna natuurlijke schaduw wordt. Het is de identificatie van het huwelijk met geluk en de weigering om het kruis daarin te aanvaarden. In een christelijk huwelijk zijn er in feite drie getrouwd; en de verenigde loyaliteit van de twee aan de derde, die God is, houdt de twee in een actieve eenheid met elkaar en met God. Toch is het de aanwezigheid van God die de dood van het huwelijk is als iets dat alleen maar ‘natuurlijk’ is. Het is het kruis van Christus dat de zelfvoorziening van de natuur tot zijn einde brengt. Maar ‘aan het kruis kwam de vreugde de hele wereld binnen’. Zijn aanwezigheid is dus de echte vreugde van het huwelijk. Het is de vreugdevolle zekerheid dat de huwelijksgelofte, in het perspectief van het eeuwige Koninkrijk, niet wordt afgelegd ‘tot de dood scheidt’, maar totdat de dood ons volledig verenigt.
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“De enige echte val van de mens is zijn niet-traditionele leven in een niet-etnische wereld.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“Of we nu ons leven “vergeestelijken” of onze religie “seculariseren”, of we nu mensen uitnodigen voor een geestelijk banket of gewoon met hen meegaan naar het seculiere banket, het echte leven van de wereld, waarvoor ons wordt verteld dat God zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven, blijft hopeloos buiten ons religieuze bereik.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“Voor iemand die denkt dat voedsel op zichzelf de bron van leven is, is eten de gemeenschap met de stervende wereld, het is gemeenschap met de dood. Voedsel zelf is dood, het is het leven dat is gestorven en het moet als een lijk in de koelkast worden bewaard.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“Nogmaals moet het vreugdevolle karakter van de eucharistische samenkomst benadrukt worden. Want de middeleeuwse nadruk op het kruis, hoewel niet verkeerd, is zeker eenzijdig. De liturgie is, voor alles, de vreugdevolle samenkomst van hen die de verrezen Heer zullen ontmoeten en met Hem de bruidskamer zullen binnengaan. En het is deze vreugde van verwachting en deze verwachting van vreugde die tot uitdrukking komen in zang en ritueel, in gewaden en in censuur, in die hele ‘schoonheid’ van de liturgie die zo vaak als onnodig en zelfs zondig is veroordeeld.
– Alexander Schmemann
Onnodig is het inderdaad, want we staan buiten de categorieën van het ‘noodzakelijke’. Schoonheid is nooit ‘noodzakelijk’, ‘functioneel’ of ‘nuttig’. En wanneer we, in afwachting van iemand van wie we houden, een mooi tafelkleed op tafel leggen en versieren met kaarsen en bloemen, doen we dit allemaal niet uit noodzaak, maar uit liefde. En de Kerk is liefde, verwachting en vreugde.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“In de uitstraling van Zijn licht is de wereld niet alledaags. De vloer waarop we staan is een wonder van atomen die in de ruimte rondzwerven. De duisternis van de zonde wordt opgehelderd en de last ervan gedragen. De dood wordt beroofd van zijn finaliteit, vertrapt door Christus’ dood. In een wereld waar alles wat aanwezig lijkt te zijn onmiddellijk voorbij is, is alles in Christus in staat om deel te nemen aan het eeuwige heden van God.
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“De “moderne mens” is “volwassen geworden” als een dodelijk serieuze volwassene, zich bewust van zijn lijden en vervreemdingen, maar niet van vreugde, van seks maar niet van liefde, van wetenschap maar niet van “mysterie”.
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“Deze wereld verwierp Christus, weigerde in Hem haar eigen leven en vervulling te zien. En omdat zij geen ander leven heeft dan Christus, heeft de wereld zich door christus te verwerpen en te doden ter dood veroordeeld. De enige ultieme werkelijkheid is de dood, en geen van de seculiere eschatologieën waarin de mens nog zijn hoop vestigt, kan enige kracht hebben tegen de eenvoudige uitspraak van Tolstoj: ‘En na een dom leven zal er een domme dood komen.’ In haar zelfvoorziening heeft de wereld en alles wat daarin bestaat geen betekenis. En zolang we leven naar de mode van deze wereld, zolang we, met andere woorden, ons leven tot een doel op zich maken, kan geen betekenis en geen doel standhouden, want ze zijn opgelost in de dood. Pas als we de zelfvoorziening van ons leven vrij, volledig, onvoorwaardelijk opgeven, als we al zijn betekenis in Christus leggen, wordt ons de ‘nieuwheid van het leven’ – wat een nieuw bezit van de wereld betekent – gegeven. De wereld wordt dan werkelijk het sacrament van Christus’ aanwezigheid, de groei van het Koninkrijk en van het eeuwige leven.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“Er is een herontdekking geweest van de betekenis van de doop als toegang en integratie in de Kerk, van “ecclesiologische” betekenis. Maar ecclesiologie, tenzij het haar ware kosmische perspectief krijgt (“voor het leven van de wereld”), tenzij het wordt begrepen als de christelijke vorm van “kosmologie”, is altijd ecclesiolatrie, de Kerk beschouwd als een “wezen op zich” en niet de nieuwe relatie van god, mens en de wereld.
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“De Kerk moet, wil zij de Kerk zijn, dan moet zij de openbaring zijn van die goddelijke Liefde die God “in onze harten heeft uitgestort”. Zonder deze liefde is niets “geldig” in de Kerk omdat niets mogelijk is. De inhoud van christus’ Eucharistie is liefde, en alleen door liefde kunnen we erin binnengaan en tot haar deelgenoten worden gemaakt.
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
“De Kerk is geen samenleving om – collectief of individueel – uit deze wereld te ontsnappen om te proeven van de mystieke gelukzaligheid van de eeuwigheid. Gemeenschap is geen ‘mystieke ervaring’: we drinken uit de kelk van Christus, en Hij gaf Zichzelf voor het leven van de wereld. Het brood op de paten en de wijn in de kelk moeten ons herinneren aan de menswording van de Zoon van God, aan het kruis en de dood. En zo is het juist de vreugde van het Koninkrijk die ons doet denken aan de wereld en ervoor bidt. Het is juist de gemeenschap met de Heilige Geest die ons in staat stelt de wereld lief te hebben met de liefde van Christus. De Eucharistie is het sacrament van de eenheid en het moment van de waarheid: hier zien we de wereld in Christus, zoals die werkelijk is, en niet vanuit onze specifieke en dus beperkte en gedeeltelijke gezichtspunten. Voorbede begint hier, in de glorie van het messiaanse banket, en dit is het enige ware begin van de zending van de Kerk. Het is wanneer we, ‘nadat we alle aardse zorg opzij hebben gezet’, deze wereld lijken te hebben verlaten, dat we haar in feite in al zijn realiteit herstellen.
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“Het is inderdaad een van de ernstige fouten van het religieuze anti-secularisme dat het niet ziet dat het secularisme bestaat uit verites chretiennes devenues folies, van christelijke waarheden die “gek zijn geworden”, en dat het door het secularisme eenvoudigweg te verwerpen, in feite bepaalde fundamenteel christelijke aspiraties en hoop verwerpt.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“De wereld als voedsel van de mens is niet iets “materieels” en beperkt tot materiële functies, dus verschillend van en in tegenstelling tot de specifiek “spirituele” functies waardoor de mens met God verbonden is. Alles wat bestaat is Gods geschenk aan de mens, en het bestaat allemaal om God aan de mens bekend te maken, om het leven van de mens gemeenschap met God te maken. Het is goddelijke liefde gemaakt voedsel, gemaakt leven voor de mens. God zegent alles wat Hij schept, en in Bijbelse taal betekent dit dat Hij de hele schepping tot teken en middel maakt van Zijn aanwezigheid en wijsheid, liefde en openbaring: “O proef en zie dat de Heer goed is.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
“Het is veelbetekenend dat terwijl Maria in het Westen in de eerste plaats de Maagd is, een wezen dat bijna totaal verschilt van ons in haar absolute en hemelse zuiverheid en vrijheid van alle vleselijke vervuiling, in het Oosten altijd wordt aangeduid en verheerlijkt als Theotokos, de Moeder van God, en vrijwel alle iconen beelden haar af met het Kind in haar armen.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
“De christelijke missie is niet om Christus te prediken, maar om christen te zijn in het leven. Daar”
– Alexander Schmemann, For the Life of the World: Sacraments and Orthodoxy
“De natuurlijke afhankelijkheid van de mens van de wereld was bedoeld om voortdurend te worden omgezet in gemeenschap met God in wie al het leven is.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
“Religie is nodig waar er een muur van scheiding is tussen God en de mens. Maar Christus, die zowel God als mens is, heeft de muur tussen mens en God doorbroken. Hij heeft een nieuw leven ingeluid, geen nieuwe religie.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
“In de Bijbel wordt het voedsel dat de mens eet, waarvan hij de wereld moet delen om te leven, hem door God gegeven en het wordt gegeven als gemeenschap met God.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
“De eerste, de basisdefinitie van de mens is dat hij de priester is. Hij staat in het centrum van de wereld en verenigt die in zijn daad van zegening van God, van zowel het ontvangen van de wereld van God als het aanbieden ervan aan God – en door de wereld te vullen met deze eucharistie, transformeert hij zijn leven, het leven dat hij van de wereld ontvangt, in leven in God, in gemeenschap met Hem. De wereld werd geschapen als de ‘materie’, het materiaal van één allesomvattende eucharistie, en de mens werd geschapen als de priester van dit kosmisch sacrament.
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
“Christenen kwamen in de verleiding om de tijd helemaal af te wijzen en te vervangen door mystiek en “spirituele” bezigheden, om als christenen uit de tijd te leven en daardoor aan haar frustraties te ontsnappen; om vol te houden dat tijd geen werkelijke betekenis heeft vanuit het oogpunt van het Koninkrijk dat “voorbij de tijd” is. En dat is uiteindelijk gelukt. Ze lieten de tijd inderdaad betekenisloos achter, hoewel ze vol christelijke ‘symbolen’ zaten. En vandaag weten ze zelf niet wat ze met deze symbolen aan moeten. Want het is onmogelijk om “Christus terug te brengen in Kerstmis” als Hij de tijd zelf niet heeft verlost – dat wil zeggen zinvol heeft gemaakt.
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
“Doet gij afstand van Satan, en al zijn Engelen, en al zijn werken, en al zijn diensten, en al zijn hoogmoed?” …
De eerste daad van het christelijke leven is een verzaking, een uitdaging. Niemand kan van Christus zijn totdat hij eerst het kwaad onder ogen heeft gezien en dan klaar is om het te bestrijden. Hoe ver is deze geest verwijderd van de manier waarop we vandaag de dag vaak verkondigen, of om een modernere term te gebruiken, het christendom “verkopen”! … Hoe kunnen we dan spreken van ‘strijd’ als de oprichting van onze kerken per definitie het idee van zachtheid, troost, vrede moet overbrengen? … Men ziet niet goed waar en hoe “vechten” zou passen in het wekelijkse bulletin van een parochie in de voorsteden, tussen alle koningen van counselingsessies, bakverkoop en “jongvolwassen” bijeenkomsten. …
‘Verenigt gij u met Christus?’
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld: sacramenten en orthodoxie
“Simone W eil heeft gezegd dat hoewel iemand zo snel als hij kan weg kan rennen van Christus, als het is in de richting van wat hij als waar beschouwt, hij in feite recht in de armen van Christus rent. Veel”
– Alexander Schmemann, For the Life of the World: Sacraments and Orthodoxy
“Het licht dat God zond was zijn Zoon: hetzelfde licht dat al die tijd in de duisternis van de wereld had geschenen, nu in volle helderheid gezien.”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
“Want de basisvraag is: waarvan zijn wij getuigen? Wat hebben we gezien en aangeraakt met onze handen? Waarvan hebben we deelgenomen en zijn we communicanten geworden? Waar noemen we mannen? Wat kunnen we hen bieden?”
― Alexander Schmemann, Voor het leven van de wereld
Bron Goodreads