Een interview met ouderling Sophrony over Sint Silouan de Athoniet (3 van 4)

… voortgezet vanaf deel twee. Wilt u met ons praten over uw relatie met Sint Silouan? Wanneer en hoe is het begonnen? Ouderling Sophrony: Ik had ongeveer acht jaar regelmatig contact met hem, tot zijn dood in 1938. Vroeger koesterde ik altijd respect voor hem, maar ik heb hem nooit benaderd. Onze eerste echte ontmoeting vond plaats op Pascha in 1931. Op de tweede dag van Pascha ontving ik in mijn kleine cel van het klooster de monnik Vladimir, een opgeleide man, een ingenieur, die in de wildernis woonde. Ons gesprek was heel vrolijk en dit is wat hij me vertelde: “Vader Sophrony, vertel me, hoe kan iemand gered worden?” Op dat moment had ik heet water in mijn cel gebracht en ik bood hem thee aan alsof ik een ambassadeur diende, en ik zei hem: “Houd vast aan de rand van wanhoop, en als het voorbij is, en je hebt geen kracht meer, trek je terug en neem een kopje thee.” Ik zei dit zonder het echt te begrijpen. Maar toen hij me verliet, ging hij op bezoek bij ouderling Silouan. Ik

weet niet wat ze zeiden. De volgende dag, de derde dag van Pascha, vond er een incident plaats dat het begin was van mijn relatie met de Oudere. Ik daalde af van het grote gebouw naar de binnenplaats van het klooster toen de ouderling de deur binnenkwam. Ik had altijd een gevoel van eerbied voor hem, en uit diep respect voor hem maakte ik ruimte voor hem om te passeren, maar hij kwam rechtstreeks naar mij toe en zei: “Kwam Vader Vladimir misschien gisteren naar je toe?” “Heb ik iets verkeerds gedaan?” “Nee, maar dat is niet op zijn niveau. Kom en we zullen erover praten.” Waarom zei ik dit tegen Vader Vladimir? Ik woonde in het klooster, ondergedompeld in wanhoop over de wereld, na de oorlog. Ik had Frankrijk verlaten (in 1925) met het gevoel dat heel Frankrijk ondergedompeld was in een diepe wanhoop. Wat was die diepe wanhoop? Mensen kunnen niet meer in de opstanding geloven. Daarom twijfelen zij zelfs aan zichzelf, aan hun voortbestaan, aan hun nutteloze strijd. En dit martelde me. Ik had de kunst opgegeven om monnik te worden op de berg Athos, maar ik ervaarde deze vorm van wanhoop. Ik sprak deze woorden tot Vader Vladimir, omdat deze wanhoop net in mij was verdwenen en mijn gebed zijn intensiteit verloor. Zodra ik gekalmeerd was, ervaarde ik deze kalmte niet als een gelukkig leven, maar als de dood. Toen deze wanhoop in mij ophield, verloor ik het gevoel van het bestaan van het eeuwige Wezen. Ik kon niet uit deze paradox komen. Daarom zei ik tegen Vader Vladimir: “Houd vast aan de rand van wanhoop.” Het was mijn manier om het uit te drukken, maar ik begreep de betekenis niet. En mijn ouderling legde het me uit in de hoop dat ik het zou begrijpen. Hij vond een bepaalde analogie – geen gelijkenis, maar een analogie – met “Houd je geest in de Hades en wanhoop niet.” Daarna heb ik hem vrij vaak bezocht en, afhankelijk van hoeveel onze gehoorzaamheid ons toestaat, waren onze discussies soms langdurig. Omdat ik geen schrijver ben en geen verhalen wil schrijven, heb ik alleen met zekerheid opgeschreven wat ik me herinner. Kunnen deze woorden, “Houd je geest in de Hades en wanhoop niet,” door alle mensen worden toegepast? Ouderling Sophrony: Voor degenen die geen ervaring hebben in het ascetische leven, is het een gok! Een kleine kans! Omdat ze niet vaak diep in Hades hebben gewoond, kunnen ze deze formule niet in de praktijk brengen: “Houd je geest in Hades”, omdat ze het niet hebben ervaren! De Hades van Silouan waren oneindig veel diepgaander dan we ons in onze tijd voorstellen! Toen hij schreef, “eeuwig verlies was een realiteit”, leefde hij een uur van zijn leven in Hades. Toen werd hij beloond met de ervaring van het visioen van Christus. En toen begon hij te bidden voor de hele wereld als voor zichzelf. Maar we kunnen zijn voorbeeld niet zo volgen, voor ieder van ons om hem te imiteren, behalve door ascetisme. De ascetische wereld kent geen hoger gezag dan dat wat Christus aan Silouan heeft gegeven. Aangekomen op dit punt bereiken we twee uitersten: het Koninkrijk en Hades. Maar Hades heeft geen heerschappij meer over een persoon, om gezag over hen te hebben. God is alomtegenwoordig, zonder verdeeld te zijn. Dit is echter niet mogelijk voor mensen die geen ervaring hebben met het lijden van Hades. Ze kunnen een vergelijkbare staat bereiken, maar niet volledig identiek. Wat betekent de zin: “Bidden voor de hele wereld is je bloed vergieten?” Ouderling Sophrony: Het is het hart dat lijdt, het is niet in de woorden. Het geheim is er: Waar het hart ook is, is er vreugde en licht; dan verenigt de nous (nous : de hoogste vorm van denken, bijna goddelijkn- noot van de vertaler) zich met het hart, maar het hart zit vol pijn, alsof er bloed uit het hart komt. Dit is wat ik ben gaan begrijpen: Wanneer we zo bidden voor de hele mensheid, is dit een teken dat een menselijk persoon, een persoonlijkheid, de genade heeft gekregen om het volgende te ervaren: Ze kunnen zowel God als de hele mensheid in zichzelf brengen. Zowel God als de hele mensheid is de inhoud van het leven van die persoon. Op een christelijke manier leven is de inhoud van je leven op een ongekende manier verbreden!

Einde deel 3 : Vertaling :Krisbiesbroeck
deel 4 volgt.