
NAAR METROPOLIET KALLISTOS WARE : HET EILAND AAN DE OVERKANT VAN DE WERELD

Metropoliet Kallistos
Wat is verlossing? Volledige deelname aan het goddelijk leven, een overtocht naar dat “eiland boven de wereld” (Isaäk de Syriër) dat het koninkrijk van de liefde is, waar de Vader, de Zoon en de Heilige Geest zich bevinden. Dit proces is verre van individueel, het is zowel sociaal als kosmisch. Het gaat door het besef van de eenheid van de persoon als icoon van de Drie-eenheid. Hier en nu, op een manier om tijd niet als een gevangenis te zien, maar als een weg naar vrijheid. Een weg die zo ver kan gaan als waanzin in Christus en martelaarschap.
Wijdverbreide uitbreiding van de heerschappij van de handelswaar, ongekende ethische uitdagingen met de genetische en digitale revoluties, ecologische crisis. Voor Metropoliet Kallistos Ware, bisschop van Diokleia, is de antropologische kwestie de sleutel tot deze eeuw. Meer precies, wat is de menselijke persoon? Wat betekent het om geschapen te zijn naar het beeld en de gelijkenis van de Heilige Drievuldigheid?
Met een klassieke en gedurfde, holistische en open benadering van de menswetenschappen verkent de voormalige hoogleraar patristiek aan de Universiteit van Oxford diepgaand het mysterie van de persoon. Hij legt de nadruk op haar verticale (relatie tot God) en horizontale (relatie tot anderen en tot de schepping) dimensies, haar radicale uniciteit, haar vrijheid, haar functies als microkosmos en bemiddelaar tussen hemel en aarde, het vrouwelijke en het mannelijke.
Als trinitair icoon is ieder mens een pelgrim die een innerlijke reis onderneemt om het onvervulde te volbrengen, om zijn of haar eigen roeping te realiseren en zijn of haar ware gezicht te vinden, voorbij de sociale conventies en morele codes, zoals die tot uiting komen in de figuur van de mens-in-Christus. Dit in een dynamiek van wederzijdse uitwisseling, solidariteit, zelfopoffering, overgave aan de goddelijke wil, transfiguratie van het lijden, zelfs profetische betwisting van de wereldse wijsheid. Zolang wij niet liefhebben en niet bemind worden tot in de naaktheid en waarheid van ons wezen, blijven wij voor onszelf onbegrijpelijk.
Het doel van dit pad, van deze groei van zijn, die niet zonder innerlijk martelaarschap gaat, is vergoddelijking. Dit is de vrucht van de synergie tussen de goddelijke genade en de menselijke wil, en het is de eigenlijke definitie van verlossing in de orthodoxe traditie. “Men redt zich niet van de wereld, maar met de wereld, die moet worden behandeld als een sacrament van Gods aanwezigheid”, schrijft bisschop Kallistos. Het heil is eerder sociaal en kosmisch dan individueel, eerder mystiek-therapeutisch dan juridisch-moreel, het is deelname aan het leven zelf van God. Een proces dat zich ontvouwt in de opwaartse spiraal van tijd en eeuwigheid. Een worden dat ons, in het diepst van ons hart, brengt naar dat “eiland boven de wereld” dat het Koninkrijk van de Drie-eenheid is.
Naar Kallistos Ware ( l’ile au delà du monde)