
HEILIGENLEVEN
De heilige grootmartelares Catherina

Catherina The great
De heilige groot-martelares Catherina was de enige adellijke vrouw in Alexandrië die weerstand bood aan de wellustige verlangens van de tiran Maxentius, welk een pressie hij ook op haar uitoefende. Zij was bereid te sterven, maar Maxentius poogde nog haar tot andere gedachten te brengen door al haar bezittingen te confisceren en haar uit de stad te verjagen. Haar sterfjaar wordt gesteld op 307. Tot zover de geschiedschrijver Eusebios.
De legende is veel uitvoeriger. Catherina was een koningsdochter van uitzonderlijke schoonheid en een wonder van geleerdheid. Zij had colleges gevolgd bij de beroemdste geleerden. Zij kende haar Aristoteles, haar Plato en de recentste filosofen. Zij blonk uit in allerlei talen en kende de poëzie van Romeros tot Virgilius. Zij kon briljant converseren over alle onderwerpen die de intellectuelen van die dagen bezighielden. Zelfs de geneeskunde had zij bestudeerd. Er waren veel huwelijksaanzoeken voor zulk een schitterende partij, maar zij wilde zich slechts geven aan wie in kennis haar gelijke was.
In haar vertwijfeling om zo iemand te vinden, zond Catherina’s moeder haar naar een geheimzinnige wijze, die in de nabije woestijn was komen wonen. Deze monnik zei haar dat hij inderdaad een dergelijke man kende, zelfs van een oneindig hogere wijsheid, die de grondslag vormt van alles wat bestaat, niet slechts van het zichtbare, maar ook van het onzienlijke. En deze wijsheid had Hij zich niet verworven, Hij bezit haar van alle eeuwigheid. Zijn adeldom gaat alles te boven wat het mensenhart zich maar kan voorstellen, Hij is heerser over het heelal, en Zijn macht heeft de wereld geschapen. Hij is Heer over alle werelden, de grondslag van alle wijsheid en wetenschap, maar eveneens “de schoonste onder de kinderen der mensen”, want Hij is God Zelf Die mens geworden is: de Zoon en het eeuwige Woord van de Vader, Die mens geworden is om ons te redden, en Die de Bruidegom wil zijn van elke maagdelijke ziel.
Catherina kwam hiervan diep onder de indruk. Nadat zij verder onderricht was in het geloof, liet zij zich dopen en ze had toen een visioen van Christus Die haar een verlovingsring aanbood, en aan Wie zij verklaarde Hem trouw te zullen blijven. Juist in die tijd had keizer Maximinus (305-311) besloten om met alle middelen het christendom uit te roeien. Hij had een ontmoeting met Catherina en was geïmponeerd door haar schoonheid en haar briljant verstand. Hij nodigde 50 filosofen uit om met haar in openbaar debat te treden, maar Catherina bleek over veel overtuigender argumenten te beschikken dan zij allen tezamen. Zij demonstreerde de leugenachtigheid en de onderlinge tegenspraak van de orakels, de dichters en de filosofen. Zij liet zien hoe velen van hun eigen schrijvers de heidense afgoden als demonen hadden erkend, maar ook dat sommige orakels van de Sibylle en van Apollo reeds op verborgen wijze de goddelijke Menswording en het verlossend Lijden van Christus hadden aangekondigd. En zij verkondigde dat de wereld uit niets geschapen was door de enige, ware, eeuwige God, en dat de mens van de dood bevrijd werd door de Vleeswording van de Eniggeboren Zoon van de Vader. De wijzen konden hier niets tegen inbrengen, en omdat zij werkelijk waarheidszoekers waren, gaven zij zich gewonnen en vroegen de doop. De 50 werden daarom door de woedende keizer aan de vuurdood overgeleverd. Daarna beloofde hij haar zijn vrouw Faustina te verstoten en Catherina tot keizerin te maken. Toen zij dit weigerde werd zij met leren karwatsen gegeseld en in de gevangenis geworpen. Zelf ging hij zijn kasteel bezoeken aan de mond van de Nijl.
ln die tussentijd kwam Faustina Catherina bezoeken, samen met een trouwe dienaar, Porfyrios. Beiden bekeerden zich tot Christus. Porfyrios was zo vol enthousiasme dat hij 200 soldaten tot het geloof bracht. Zij allen werden bij de terugkomst van de keizer ter dood gebracht, evenals Porfyrios en diens vrouw.
Daarna liet de keizer een aantal scheermessen bevestigen op een rad, om daarmee het lichaam van Catherina te verscheuren. Maar toen het werktuig haar aanraakte, barstte het rad en de messen vlogen in het rond en verwondden de nieuwsgierige toeschouwers. Catherina bad echter dat zij de dood mocht ondergaan, doch dat haar lichaam voor profanatie gespaard zou blijven, en dat de wereld zich zou mogen bekeren. Zij werd daarop onthoofd. Toen verschenen engelen die haar lichaam opnamen en naar de berg Sinaï droegen. Maxentius werd verslagen door Constantijn, en toen werd ‘heel de wereld’ christen.
