Heiligenleven

De heilige Cunegonda

 

De heilige Cunegonda (Kunigunde), keizerin van Duitsland, echtgenote van Hendrik van Beieren. Zij had als jong meisje aan God de gelofte van maagdelijkheid gedaan, maar om aan haar ouders te gehoorzamen trad zij toch in het huwelijk met hertog Hendrik. Omdat het huwelijk kinderloos bleef, is men later tot de conclusie gekomen dat zij Hendrik heeft overgehaald om die gelofte te houden. Dit is ook niet zo onwaarschijnlijk gezien zijn godsdienstige levenswijze en ook omdat in die tijd het einde van de wereld in het bijzondere jaar 1000 werd verwacht.
Na de dood van keizer Otto III werd Hendrik tot Rooms-koning gekozen in 1002, en in datzelfde jaar werden zij als keizer en keizerin gekozen te Paderborn. In 1014 werden zij in Rome door de paus gekroond.

Cunegonda had een weldadige invloed op het opvliegende karakter van haar man. Zij trok ook altijd met hem mee op zijn reizen en wist vaak de vrede te herstellen die zo snel door een onberaden optreden wordt verbroken. Ook trok zij zich bijzonder het lot aan der armen en door het leven verslagenen, en gebruikte haar grote vermogen om waar zij maar kon hulp te bieden. Beiden deden ook veel om de ondernemende bisschoppen van die tijd in hun missiewerk te steunen.
Op haar aanraden stichtte Hendrik het diocees Bamberg, en zij verkreeg voor die stad zulke bijzondere privileges dat een spreekwoord zei dat de zijden draden van Cunegonda de stad beter verdedigden dan de zwaarste wallen en torens. Vervolgens stichtte zij een benedictinesser-abdij in Kaufungen bij Kassel, om een gelofte te vervullen die zij tijdens haar ziekte had gedaan voor wanneer zij genezen mocht. Juist voordat deze abdij voltooid was, stierf Hendrik in 1024.
Het volgend jaar werd de abdijkerk met grote statie ingewijd op de sterfdag van Hendrik, en nadat het Evangelie gezongen was ging Cunegonda naar het Altaar, legde haar keizerlijk gewaad af en bekleedde zich met een versleten habijt. Haar haren werden afgesneden en de bisschop gaf haar de sluier. Nu was zij geheel aan God toegewijd en in het klooster liet zij op geen enkele wijze blijken eens keizerin geweest te zijn. Zij gedroeg zich als de allerminste in het klooster en was ervan overtuigd dat dit voor God ook werkelijk zo was. Zij vermeed alles wat haar aan haar vroegere waardigheid zou kunnen herinneren. Zij bad en las veel, deed ruw handwerk, en legde zich bijzonder toe op het bezoeken en helpen van de zieken.
Zo bracht zij de laatste vijftien jaren van haar leven door, er altijd op bedacht om op geen enkele wijze voorgetrokken te worden boven anderen. Toen zij tijdens haar laatste ziekte zeer verzwakte, bemerkte zij dat men een prachtig lijkkleed aan het borduren was, maar zij smeekte een gewone zuster-begrafenis te krijgen. Zo stierf zij op deze dag in 1040 en werd in Bamberg naast haar zo beminde echtgenoot begraven.