Heiligenleven

De heilige Leodegar

 

De heilige Leodegar (Leger), 616 – 679, en zijn broeder Gerinus, die door de wraakzucht van Ebroin eveneens ter dood was gebracht en daarom in Frankrijk als martelaar wordt vereerd. Leodegar, van vorstelijke afkomst, was van jongsaf bestemd voor een kerkelijke loopbaan. Op 20-jarige leeftijd was hij diaken bij zijn oom, de bisschop van Poitiers, en toen hij 35 jaar oud was, werd hij aangesteld tot abt van het klooster van de heilige Maxentius aldaar. Hij was een bekend geleerde, vooral op juridisch gebied, en docent van canoniek recht. Ook het klooster bestuurde hij op strikte en tegelijk verstandige wijze.

In 663 werd hij bisschop van Autun, dat verscheurd was door partijschappen ten gevolge van de opvolgingsstrijd om de zetel. De ene kandidaat had de andere laten vermoorden, en zo zichzelf ook uitgesloten. Met militaire macht werd toen Leodegar aan het hoofd van het diocees gesteld omdat hij het vermogen had vertoond op zeer strikte wijze het recht te handhaven. Hij wist weer geregelde toestanden te scheppen, bouwde een gasthuis en herstelde de kathedraal. Tegelijk speelde hij een belangrijke rol bij het bestuur van koningin-regentes Bathilde.
Zijn politieke bezigheden werden hem later noodlottig toen hij deel uitmaakte van de strijdende partijen om de troon. Autun werd belegerd en na bloedig verzet ingenomen. Leodegar trad de vijanden tegemoet, werd gevangen genomen en hem werden de ogen uitgestoken terwijl hij zich niet liet binden en onafgebroken psalmen en lofliederen zong. Daarna werd hij in goedgunstige gevangenschap gehouden tot hij, naar aanleiding van een nieuwe samenzwering, samen met zijn broer gemarteld werd, waarbij hem de lippen en een stuk van de tong werden afgesneden. Zijn broer werd gestenigd maar Leodegar werd door Hermenar, de nieuw benoemde bisschop van Autun, verpleegd en naar de monialen van Fécamp gezonden, waar hij goed verzorgd werd. Hij herkreeg volledig het gebruik van zijn tong, hoe geschonden hij er ook uitzag. Hij predikte weer even vloeiend als vroeger en vierde dagelijks de heilige Liturgie. In een brief troost hij zijn moeder over haar moeilijke omstandigheden nu zij gedwongen in een klooster was geplaatst, en over het verlies van haar zoon. Hij vermeldde zijn eigen blindheid en verminking, maar uitte geen enkele klacht.
Twee jaar later werd Leodegar voor het bisschopsconcilie te Marly (bij Parijs) gedaagd en schuldig bevonden aan samenzwering tegen de koning, al had hij geen rechtstreekse verantwoordelijkheid voor de moord gedragen. Zijn bisschopsgewaad werd van hem afgescheurd en hem werd het recht ontzegd om nog te celebreren. De hofmeier Ebroin, die al zijn vorige folteringen had veroorzaakt, veroordeelde hem nu ter dood. De intendant van het paleis te Atrecht kreeg de opdracht het vonnis ten uitvoer te brengen. Het viel hem zwaar, maar de heilige bisschop troostte zijn onstuitbaar wenende vrouw en zei dat zij onschuldig was aan zijn dood. Wel vroeg hij zijn lichaam met respect te behandelen, dan zou de hemel haar zegenen. Hij was nu 62 jaar.
Vier knechten namen Leodegar mee in het woud en zagen uit naar een put waarin zij het lichaam zouden kunnen werpen. Drie van hen knielden neer om vergiffenis te vragen. De bisschop knielde en boog zijn nek. De vierde knecht sloeg hem het hoofd af, en toen het lichaam in geknielde houding overeind bleef, trapte hij het omver. Later werd hij zodanig door wroeging verteerd dat hij het verstand verloor. Hij struikelde, viel in een vuur, en liep zulke brandwonden op dat hij eraan stierf. Men kan zich afvragen of iemand, die zozeer in het politieke leven verwikkeld vaas, wel een heilige kan zijn. Feit is dat tijdens zijn deelname aan de regering van koningin Bathilde, het land een ongekende periode van vrede en welvaart beleefde, en dat het niet onterecht was dat hij zich verzette tegen de kuiperijen van de misdadige Ebroin die op niets ontziende wijze aan de macht zocht te komen.