Encycliek van Zijne Heiligeheid Patriarch Bartholomeos
Prot. Nr. 887
† B A R T H O L O ME O S
DOOR DE GENADE GODS AARTSBISSCHOP VAN KONSTANTINOPEL
NIEUW ROME EN OECUMENISCH PATRIARCH
AAN DE GEHELE KERK GENADE, VREDE EN BARMHARTIGHEID
VAN DE MAKER VAN DE HELE SCHEPPING, ONZE HEER
EN GOD EN VERLOSSER JEZUS CHRISTUS
—
Geliefde broeders en zusters en kinderen in de Heer,
Als gevolg van de vele jaren van catastrofale milieuontwikkelingen in de wereld, heeft de Heilige Moeder, de Grote Kerk van Christus, waakzaam het voortouw genomen om het begin van elk kerkelijk jaar in te richten als een dag die toegewijd is aan Gods schepping. Ze nodigt de ganse Orthodoxe en Christelijke wereld uit om gebeden en smekingen te richten tot de Schepper van alles, als dankzegging voor de grote gave van de schepping, evenzeer als smeking voor haar bescherming en bewaring van iedere aanval, zowel zichtbaar door de mensheid, als onzichtbaar. Zo herinneren we u ook dit jaar, op deze gunstige dag, vanop de Oecumenische Troon aan de nood om allen bewust te maken van de ecologische uitdagingen waar onze planeet vandaag voor staat.
De hedendaagse, snelle, technologische vooruitgang, samen met de mogelijkheden en voorzieningen die deze aan de hedendaagse mensen biedt, mag ons niet zodanig in de war brengen dat we de kost van elke technologische onderneming niet ernstig afwegen tegenover milieu en beschaving, evenals de verwante negatieve gevolgen, die zeer gevaarlijk en verwoestend kunnen – en aantoonbaar zullen – zijn voor de schepping en alle wezens die op aarde leven.
Die noodzaak is in elk geval ook verkondigd door de broeders, Hoofden en Hiërarchen van de plaatselijke Heilige Orthodoxe Kerken, tijdens hun gezegende vergadering in juni op het grote eiland Kreta: het onder voorzitterschap van het Oecumenisch Patriarchaat samengeroepen, Heilig en Groot Concilie, dat in haar Booschap benadrukte dat “ons leven ingrijpend verandert door de hedendaagse ontwikkeling van wetenschappen en technologie. Wat een wijziging teweeg brengt in het leven de mens, vereist van diens kant ook onderscheidingsvermogen, omdat we, los van de beduidende voordelen […] eveneens geconfronteerd worden met de nadelige gevolgen van wetenschappelijke vooruitgang,” waaronder de bedreiging en zelfs de vernietiging van het milieu.
Verder is er voortdurend waakzaamheid vereist, verbetering en onderricht, opdat we de verhouding zouden begrijpen tussen de huidige ecologische crisis en onze menselijke hartstochten zoals hebzucht, materialisme, egocentrisme en graaizucht, leiden tot de ecologische crisis die we nu beleven, en die er de vrucht van is. Bijgevolg is de enige uitweg uit deze impasse de terugkeer naar de oorspronkelijke schoonheid van orde en economie, van matigheid en ascese, die ons kunnen leiden tot een zorgzamer beheer van het milieu. De graaiende behoefte om onze materiële noden te lenigen kan ten andere zekerlijk geestelijke armoede veroorzaken, die op haar beurt vernietiging van het milieu inhoudt: “De wortels van de ecologische crisis zijn geestelijk en ethisch, in het diepste innerlijk van elke mens”, benadrukte het zelfde Heilig en Groot Concilie van de Orthodoxe Kerk toen het zich tot de hedendaagse wereld richtte, “het smachten naar voortdurende groei in voorspoed en naar ongebreidelde consumptie leidt onvermijdelijk tot buitensporig gebruik en uitputting van de natuurlijke rijkdommen” (zie beslissing over het document “Zending van de Kerk”).
Aansluitend daarbij, geliefde broeders, zusters en kinderen in de Heer, nu we vandaag de gedachtenis vieren van de Heilige Simeon de Styliet, die grote pijler van onze Kerk, wiens monument, zoals andere wonderbaarlijke archeologische sites in Syrië en wereldwijd, waaronder het roemrijke, oude Palmyra, is opgelijst tussen de topmonumenten wereldwijd van ons culturele erfgoed, en de barbaarse gevolgen ondervond van oorlog, zouden we een ander, even belangrijk probleem willen belichten, namelijk de beschavingscrisis, die de laatste jaren wereldwijd is geworden. Milieu en Beschaving zijn hoe dan ook opvattingen en waarden die gelijk sporen en verweven zijn. Het milieu van de menselijke wereld is geschapen door het bevel van God met het éne woord “Genithíto” (“er zij”; zie Gen. 1:3, 6, 14). De beschaving of cultuur werd geschapen door de met rede begiftigde mens, hetgeen vanzelfsprekend en noodzakelijk een zin voor eerbied daarvoor betekent, in de mate dat de mens inderdaad het hoogtepunt van de Goddelijke Schepping is.
Daarom beschouwen we het ook als onze plicht, vanuit dit Heilig Centrum van de Orthodoxie, dat de unieke traditie behoudt en de bredere parameters van onze culturele erfenis en waarden bewaart, om de nood om de wereldwijze beschavingserfenis evenzeer te beschermen als het milieu, onder de aandacht te brengen van alle verantwoordelijken, en elke mens in het algemeen. Want beide worden bedreigd door klimaatverandering, gewapende conflicten en andere gelijkaardige problemen wereldwijd.
De culturele schatten behoren tot de gehele mensheid, de religieuze monumenten evenzeer als de geestelijke. Bovendien behoren ze, als eeuwige uitdrukkingen van het menselijk verstand, niet uitsluitend tot de staten binnen wier grenzen ze zich bevinden. Toch lopen ze dezelfde gevaren als het milieu. Daarom zijn het beschermen van het milieu en het behoud van de onschatbare waarden van de beschaving evenzeer een plicht voor het welzijn van de gehele mensheid.
De verwaarlozing en/of vernieling van één cultureel monument in één land verwondt het erfgoed van de bewoonde wereld van de mensheid als geheel. Zo is elke mens, en vooral elke beschaafde staat, het verschuldigd en verplicht om alle maatregelen aan te scherpen om zo’n monumenten te beschermen en voor altijd te bewaren. Verder moet elke rechtstaat elke handeling vermijden die het ongeschonden karakter van zijn “werelderfgoed” aantast, of de geestelijke waarden wijzigt die dit vertegenwoordigt.
In het bewustzijn van de Panorthodoxe verklaring dat “het onze grootste verantwoordelijkheid is om een leefbaar milieu door te geven aan de toekomstige generaties, en dat overeenkomstig de goddelijke wil en zegen te gebruiken” (Boodschap van het Heilig en Groot Concilie) en dat “niet alleen de huidige, maar ook de toekomstige generaties het recht hebben om te genieten van de natuurpracht die de Schepper ons heeft verleend” (Beslissing van het Heilig en Groot Concilie “Zending van de Kerk”), nodigen we iedereen uit om uw krachten, in het bijzonder uw gebeden, in de strijd te gooien voor de bescherming van het milieu in de bredere zin, namelijk als harmonische verstrengeling van de natuurlijke en door de mens gemaakte, culturele omgeving, en we vragen onze Heer Jezus Christus, door de gebeden van de Alheilige en Hooggezegende Moeder Gods, de stem van de Heilige Johannes de Voorloper die riep in de woestijn, de Heilige Simeon de Styliet en alle Heiligen, om ons gemeenschappelijk natuurlijk en cultureel thuis te beschermen tegen elke aanval en vernietiging, en er Zijn voortdurende, overvloedige zegen over te schenken en te laten nederdalen.
Met een rouwmoedige ziel en hartelijk gebed, bidden we met alle heiligen tot de Maker van de zichtbare en onzichtbare, geestelijke en intellectuele Schepping om ons “tijdige en gunstige winden, gepaste en malse regen” te verlenen, “voor de voorspoedige bloei van de aarde”, dat Hij de hele wereld “diepe vrede” mag schenken “die alle begrip te boven gaat”, en we roepen over iedereen op het Huis dat de aarde is, de genade en onmetelijke barmhartigheid van God af.
1 september 2016
Bartholomeos van Konstantinopel
vurig voorspreker voor u allen bij God
christelijkeinformatiebron 