Maand: juli 2013

Heiligenleven

De heilige Sofronios bisschop van Irkoetsk

Heilige Sofronios van irkoetsk

De heilige Sofronius , derde bisschop van Irkoetsk, was op Kerstmis 1703 geboren in een priesterfamilie. Hij doorliep het seminarie en trad op 24 jarige leeftijd in het klooster, waar hij na drie jaar de naam Sofronios ontving. In 1730. Reeds spoedig bleek dat hij bijzonder begaafd was en het duurde niet lang eer hij tot abt werd gewijd. Hij droeg veel bij tot de uitbouw van het klooster, zowel materieel als geestelijk. Zijn faam verspreidde zich en op wens van tsarina Elisabeth werd hij in 1742 tot abt benoemd van de Alexander Nevski Laura, het voornaamste klooster van de hoofdstad St. Petersburg. Vijf jaar later werd hij bisschop van Irkoetsk en het Poltawagebied.

Hij was van jonsaf aan bevriend geweest met de latere archimandriet Sinesios, en hij zorgde dat deze ook steeds een functie had in de buurt waar hij zelf werkte. Nu maakte hij hem tot abt van het Hemelvaartklooster, waar het vereerde graf was van het heilige Innokentios, de eerste bisschop van Irkoetsk. Hij bouwde er ook de grote kathedraal die deze stad had gewenst.

Sofronios zette alles in het werk om tot geregelde toestanden te komen in de nog jonge eparchie. Hij eistte dat de priesters zich wijdden aan hun gemeente maar zorgde tevens dat daar eerst levensmogelijkheden voor de priesters waren. Niettegenstaande de buiten slechte verplaatsingsmogelijkheden in het dun bevolkte Siberië, bereisde hij geregeld zijn uitgestrekt gebied, inspecteerde de kerken en was vol zorg voor de opvoeding van de kinderen. In zijn eigen paleis richtte hij een school in waar hij zelf les gaf, en waar ieder die het wilde, kosteloos onderricht kon krijgen. Maar ook besteedde hij veel aandacht aan de opvoeding van de gelovigen. Hij legde steeds uit wat er gebeden en gezongen werd en wat de betekenis was van de heilige Diensten en dat die met aandacht moesten worden meegebeden. Ook liet hij telkens de klok luiden op de belangrijkste ogenblikken, zodat men ook buiten de kerk in de geest met de dienst kon meeleven.

Deze inspanningen oogsten resultaten. De Diensten werden met grote luister gevierd. Ook de leken wisten welke gezangen gezongen moesten worden en welke de lezingen waren voor een bepoaalde dag. En onder het werk hoorde men de mensen troparia en irmosi zingen.

Op de derde paasdag in 1771 keerde Sofronios in vrede terug tot de Heer, in de ouderdom van 68 jaar. Door de slechte verbindingen duurde het een half jaar eer een bisschop en priesters uit Moscou aankwamen om de begrafenis te voltrekken, en al die tijd bleef het lichaam in een open  doodskist in de kerk liggen, zonder enig teken van ontbinding. Dit werd opgevat als een teken van heiligheid, en één van de priesters, een iconenschilder, maakte een portret van de heilige, dat in de kathedraal bewaard bleef.

Het lichaam werd bijgezet in de crypte van de kathedraal, die zo vochtig was dat de zoldering ervan, de vloer van de kerk, herhaaldelijk vernieuwd moest worden wegens verrotting. Er is een officieel rapport uit 1870, toen bij een dergelijke reparatie ook de kist geopend werd. Het lichaam was ongeschonden, de hand die het kruis vasthield, was sneeuwwit en gaf bij het kussen een lieflijke geur af, die de ziel vervulde met een diep geluksgevoel dat heel de dag in het bewustzijn bleef. Het vergevingsgebed op goedkoop papier dat de bisschop in zijn hand hield, was onverteerd en de woorden waren duidelijk zichtbaar, ondanks de door vocht aangetaste omgeving. Bij het graf zijn in de loop van de tijd ook veel wonderen gebeurd.

Uit : heiligenlevens voor elke dag. Uitg. orthodox klooster – Den Haag

Heiligenleven

De heilige Drosis, dochter van keizer Trajanus

Heilige Drosis

De heilige Drosis, een dochter van keizer Trajanus, leefde in Antiochië en had vriendschap gesloten met enkele christenvrouwen die als maagden een gemeenschappelijk leven leidden. Zij voelde steeds meer sympathie voor de christenen en had medelijden met de slachtoffers van de vervolging. Zij kwam er zelfs toe deel te nemen aan hun nachtelijke tochten, wanneer ze naar de executieplaats trokken om de lichamen van de martelaren weg te halen en te begraven. Bij zulk een gelegenheid werd zij met vijf anderen betrapt en gevangen genomen. De zaak werd aan de keizer voorgelegd. Deze liet de vijf christenvrouwen verbranden maar zijn dochter in een put werpen. Zij bekruiste zich in naam van de heilige Drie-eenheid, en ontving zo de doop van het water tegelijk met de doop van het martelaarschap.

Uit: Heiligenlevens voor elke dag. Uitg Orthodox klooster – Den Haag

De heilige Aartsengel Gabriël

De heilige Aartsengel Gabriël was Gods afgezand bij de geboorte zowel van Jezus van Nazareth als van de heilige Johannes de Voorloper. Zijn naam betekent ‘Kracht Gods’; hij behoort tot de zeldzame Engelen van wie de naam genoemd wordt in de Heilige Schrift, zelfs herhaalde malen, want hij speelt ook een rol in de apocalyptischevisioenen van de profeet Daniël  (Dan.8.16 en 9.21, en Luk.1.19 en 1.26). Daniël aanschouwde een geheimzinnig visioen van geweldige grootheid en ruwe kracht. ‘En hij hoorde een menselijke stem roepen : Gabriël, geef hem de verklaring van het visioen. Daarop kwam hij naar mij toe, maar terwijl hij naderde, werd ik door zulk een vrees aangegrepen dat ik ter aarde viel…. En ik lag bewusteloos op de grond. Hij raakte mij aan en richtte mij weer op en zei : ik ga u bekend maken wat er gebeuren zal….in de eindtijd’.

De tweede keer was Daniël aan het bidden en beleed zijn zonden en die van het volk Israël. ‘Ik was nog aan het bidden toen Gabriël, de man die ik vroeger in een visioen had gezien, naar mij kwam toevliegen op de tijd van het avondoffer. Hij sprak tot mij en gaf mij inzicht….’

Daarna horen we weer over hem bij Lucas die verhaalt hoe Zacharias als priester het wierookoffer opdroeg, terwijl het volk buiten stond te bidden. ‘Er verscheen hem een Engel des Heren, staande aan de rechterkant van het wierookaltaar…’ Hij verkondigt hem dat hij een zoon zal krijgen, die een groot profeet zal zijn. Zacharias trekt zijn woorden in twijfel om de hoge ouderdom van hem en zijn vrouw. Met een verpletterend zelfbewustzijn gaf de engel hem ten antwoord : ‘Ik ben Gabriël die voor Gods aangezicht sta, en ik ben gezonden om u die blijde boodschap aan te kondigen. Zie gij zult zwijgen en niet kunnen spreken tot op de dag waarop het gebeuren zal, omdat ge mijn woorden niet geloofd hebt; doch deze zullen op hun eigen tijd in vervulling gaan’.

Scherp contrasteert hiermee zijn optreden bij de Maagd Maria. Hij spreekt haar toe met die bijzondere groet : ‘Verheug u, Hoogbegenadigde, de Heer is met u’. Dan verkondigt hij haar Gods Blijde Boodschap en wanneer dan ook zij uiteenzet waarom dat is, geeft hij haar uitvoerig uitleg, bekrachtigd door het teken aan Elizabeth, totdat zij haar jawoord uitspreekt. En Maria vertrekt ogenblikkelijk om met eigen ogen dit teken te aanschouwen.

Zo krijgen we een indruk van wat wij het karakter van Gabriël zouden kunnen noemen. De Schrift noemt hem een ‘man’, maar zegt tegelijk dat hij vliegt. Hij heeft de herhaalde opdracht om uitleg te geven van geheimvolle dingen, maar wanneer de menselijke twijfel te grof wordt, laat hij zich gelden met gezag. Maar tegenover de toekomstige moeder van de Heer treedt hij op met de grootste fijngevoeligheid.

Zijn syntax wordt gevierd op de dag na de Verkondiging omdat hij als het ware de drager was van het goddelijk Woord dat toegang zocht bij de Maagd Maria om Zich door middel van haar schoot te bekleden met ons menselijk vlees. Hij heeft daarmee de dankbaarheid gewonnen van allen die aan Christus willen toebehoren. Wij zingen daarom voor hem een eigen officie, maar als Troparion dat van het feest der verkoniging.

Uit : Heiligenleven voor elke dag. Uitg.orthodox klooster Den Haag

Heiligenleven

Heilige Alexander van Jerusalem

Alexander van Jerusalem

De heilige Alexander, bisschop van Jerusalem, was een student van de beroemde katechetenschool in Alexandrië. Hij was een leerling van de heilige Klemens en studiegenoot van origines, met wie hij door warme vriendschap verbonden bleef. Toen hij weer teruggegaan was naar zijn geboortestad in kappadociê, werd hij daar tot bisschop gekozen. Tijdens de vervolging werd hij in 204 gtevangen genomen en hij bleef zeven jaar in de kerker, van waaruit hij zijn ciocees zoveel mogelijk bleef besturen door bemiddeling van de vertrouwde priester Klemens.

In het jaar 212 kwam hij eindelijk vrij en uit dankbaarheid en omdat God hem in een droom daartoe opriep, ging hij op pelgrimstocht naar Jerusalem. Toen hij de heilige stad naderde, hadden zowel de bisschop als verschillende leden van zijn raad een visioen dat zij de heirbaan moesten optrekken om hun toekomstige bisschop tegemoet te gaan. Zij ontmoetten Alexander, die kennelijk de voorbeschikte persoon was. Het was nog nooit voorgekomen dat een bisschop van zetel wisselde, maar nu werden alle bisschoppen van Palestina bijeengeroepen en men kwam gezamenlijk tot de conclusie dat God duidelijk had laten blijken dat op een goddelijke openbaring Alexander tot bisschop gekozen moest worden in plaats van Narcissus, die in zijn hoge ouderdom niet meer in staat was dit moeilijk diocees te besturen. In een brief van Alexander staat dat Narcissus 116 jaar oud was.

De nieuwe bisschop was nog steeds een man van studie. Hij bracht in Jerusalem een beroemde bibliotheek bijeen waarin hij de boeken en brieven van alle grote mannen uit die tijd verzamelde. De geschiedschrijver Eusebios heeft hier rijkelijk uit geput. Ook Origines schrijft over hem en roemt vooral de zachtmoedigheid waarmee hij het geloof verkondigt in zijn preken.

Toen Alexander zelf oud geworden was, werd hij tijdens de vervolging van Decius gevangen genomen en in Caesarea vastgezet totdat hij stierf in de kerker, in het jaar 250.

Uit : Heiligenlevens voor eklke dag. Orthodox klooster Den Haag