Kerken en Monasteria op Lesbos
Voor foto’s : KLIK op de foto
Lesbos is met een oppervlakte van 1630 km3het derde grootste eiland van Griekenland, met ongeveer 97.000 inwoners. Wat de natuur betreft, is het zeker één van de mooiste eilanden in de Egeïsche zee. De bergen zijn er niet hoog, maar hebben fraaie contouren. De hoogste berg, de Olympos is 967 m hoog. De kust is een opeenvolging van baaien, waarvan er twee diep in het land dringen : de golf van Kalloni, de grootste, en de golf van Geras.
Door velen wordt het eiland Mitilini genoemd, naar zijn hoofdstad, om daarmee de associatie met het begrip Lesbisch te vermijden : en dichteres, Sappho genaamd was nu eenmaal lesbisch (of toch niet !?). Om die reden werd zij verbannen naar het eiland Lefkas. Daar is ze van de klippen in zee gesprongen en verdronken.
Over het land verspreid vinden we heel veel Kerken, kerkjes en monasteria.
Onlangs had ik het geluk er enkele te kunnen gaan bezoeken, waarvan ik hier het verslag en de foto’s geef.
PETRA
In het Noorden van het eiland vinden we het mooiste dorp van het eiland ‘Mithimna’ of ook wel Molivos genoemd. Het is misschien ook wel een van de oudste dorpen die Griekenland ons te tonen heeft. Het is een stadje dat reeds in de ouheid kunstenaars wist te inspireren.
Op een vijftal km verder komen we in het pytoreske dorp PETRA. De kleine aanlegplaats van Achilles tijdens de troyaanse oorlog.. Het dorp wordt gedomineerd door een grote rots, die misschien ooit als meteoriet uit de hemel is komen gevallen. Waarschijnlijk heeft het dorp, omwille van die rots zijn naam gekregen (Petra=rots). Bovenop de rots staat de Panagia Glykofilousa-kerk die gebouwd werd in 1747. Volgens een mythe legde eens op een nacht een koopvaardijschip uit galaxidi aan bij de eilandjes tegenover Petra. Op het schip bevond zich een icoon van de Moeder Gods. Gedurende de nacht verdween de icoon en men zag een vreemd schijnsel op de top van de rots. Zij gingen op zoek naar de icoon, en vonden die uiteidelijk terug op de top van de rots. Dit voorval herhaalde zich de volgende nacht, en toen besloten zij de icoon op de top van de rots achter te laten. Er werd een kerk gebouwd waarin de icoon haar plaats kreeg.
Ongeveer aan de voet van de rots bevindt zich de Agios Nicolaoskerk, een enkelschepige basiliek uit de 17e eeuw. Binnenin bevinden zich prachtige 17e eeuwse muurschilderingen. Spijtig dat het kerkje er zo verwaarloosd bij ligt.
Er is nog een derde Kerk in Petra : de grote Agios Georgos Kerk, een drieschepige basiliek gebouwd in 1888, voornamelijk van een grijze steensoort van vulkanische oorsprong.
Aan de westelijke kust van het eiland vinden we een paar zeer interessante kerken en monasteria terug.
Vooreerst, in de nabijheid van het dorp Filia treffen wij het vrouwenklooster Mirsiniotissas aan. Het is een mooi en stemmig monasterie met een lange binnentuin omgeven door de kloostergebouwen. In de Kerk, toegewijd aan de Moeder Gods, ligt de heilige Ignatios Agalianos begraven, de stichter van dit klooster en tevens de stichter van het daar dichtbij gelegen monasterie Limonos. De zusters van het klooster maken schitterend handweefwerk en rozenwater. Voor het klooster Limonos is een herdenkingsveld aangelegd met ongeveer een zestigtal kleine kerkjes, geschonken door mensen uit Lesbos als aandenken voor de slag bij Klapados op 5-8 oktober 1912, waarbij de Turkse bezetter werd verslagen. Het klooster Limonos zelf werd door de Turken ongemoeid gelaten, mits ze extra belastingen betaalden. Sommige van deze kerkjes zijn echte juwelen, met prachtige fresco’s. Andere hebben dan weer een vervallen indruk. Merkwaardig is, dat er nog steeds bijgebouwd worden. Het klooster Limonos zelf ziet er nogal bouwvallig uit. Er zijn twee kerken , een indrukwekkende kloosterbibliotheek (maar kon niet bezocht worden), een museum van oude kerkelijke geschriften , kerkelijke voorwerpen , iconen, de relieken van de Heilige Ignatios en veel andere Orthodox-kerkelijke zaken. In eerste kerk bevinden zich prachtige, waarschijnlijk nog recente muurschilderingen. Regelmatig kan men er de relieken van de stichter en Heilige Ignatios vereren. Het Katholikon, gewijd aan de Heilige Ignatios, is een driebeukige basiliek met een houtgesneden iconostase en 18e eeuwse muurschilderingen.
De verdere nieuwe uitbreidingen van het klooster omvatten een psychiatrisch ziekenhuis, een bejaardenthuis en een internaat. De zusters van het nabijgelegen vrouwenklooster komen geregeld hier hulp bieden.
Verder de westkust volgens, komt men door een dor, bijna onherbergzaam landschap. Geen of weinig begroeiingen meer, prachtige, zij het dorre landschappen . We passeren eerst nog voorbij het momenteel verlaten klooster van Perivoli, gebouwd op een groene locatie naast de droogliggende Voulgaris rivier. Op de hoogste top van de ruwe berg Ordymnos vinden we het Ypsilos–klooster. Twee smalle cementen stijle weggetjes leiden naar boven. Vroeger was dit klooster enkel via trappen te bereiken. Eens de ingangspoort binnen komt men echter als het ware in een oase van groen en stilte. De kloosterkerk heeft een prachtige iconostase, en schittert van frisheid.
SIGRI
Vanaf het Ypsilos-klooster gaan we richting Sigri. Onderweg passeren wij het versteende woud. Het toenmalig woud met mammoetbomen werd twintig milioen jaren geleden onder vulkanische as bedolven en vesteende later door de werking van kiezelzuurhoudend bronwater.
Sigri ligt op het uiterste westpunt van het eiland. Het spreekwoordelijke einde van de wereld. Tot 1922 waren de meeste bewoners moslim. Bij de bevolkingsruil in dat jaar werd hun plaats ingenomen door Griekse bewoners van het eiland Tenedos, het huidige Turkse Gökçedda. De Agios Triadakerk (was gesloten), een opvallend rechthoekkig gebouw, werd door de Turken als moskee gebouwd. Bij gebrek aan een klokketoren hangen de klokken aan de trap. Er is ook nog een klein mooi byzantijns kerkje met mooie muurschilderingen.
Oostkust :
Mandamados : Moni Txiarchis.
Dit monasterie is een bekende bedevaartplaats voor de heilige Aartsengel Michaël. De wonderbare icoon is geboetseerd uit met bloed doordrenkte modder. Het is een icoon in reliëf, en is achtergebleven na een vreselijke slachting onder de monniken in de 12e eeuw. Slechts één monnik wist met de hulp van de Heilige Aartsengel Michaël te ontkomen. Als dank maakte hij een beeld van de Heilige Aartsengel. De traditie wil dat als men een munt tegen het voorhoofd van de Engel drukt, de wens van de pelgrim uitkomt.
Moni Agios Rafaêl ( vrouwenklooster) : bekendste bedevaartplaats van Lesbos.
Het wordt ook wel het ‘Lourdes’ van Lesbos genoemd. In 1959 vond een boer bij graafwerken voor de bouw van een kapel een graf. In het dorp circuleerden al geruime tijd verhalen over dorpsbewoners die droomden over een klooster dat door de Turken was verwoest en waarbij de kloosterlingen waren vermoord. Op9 april 1463 was inderdaad een klooster door de Turken aangevallen en de stoffelijke resten die in het graf werden gevonden, werden geïdentificeerd als die van de Martelaren Rafaël, Nicfolaos en de 12 jarige Irini. Op deze plek verrees een vrouwenklooster in 1936. het groeide al snel uit tot het ‘Lourdes’ van lesbos (ten zien aan de vele krukken in de nis) Rond de drie verdiepingen tellende kerk (een buiten of benedenkerk, en twee kerken boven elkaar) staan grote gastenverblijven, eetzalen en scholen).
Mytilini : hoofdstad van Lesbos
Hier bezochten wij de twee grootste kerken : de H. Therapon kerk en de Kerk van de Metropoliet
De Heilige Theraponkerk : Zij zou gebouwd zijn, waar in de oudheid het Asclepion was. Men begon met de bouw in 1860. Het is een drieschepige basilica met neo klassieke elementen en Renaissance-invloeden. Er zijn waardevolle iconen. Naast de kerk staat een klein kerkje, maar heb niet kunnen achterhalen aan wie het gewijd is.
In het Noordelijk stadsdeel staat de grote Metropolieten-kerk en de residentie van de Metropoliet. Zij werd gebouwd aan het einde van de 16e eeuw en het begin van de 17e eeuw. Het is een drieschepige basiliek in kruisvorm. De iconostase van de kerk is één van de fraaiste werken van laat-Byzantijnse houtsnijkunst. Voor de ingang staat de klokketoren gebouwd van roodachtige gehouwen stenen uit Sarmousak.
Byzonder aan de toren is dat het een Gotische toren is.
Agios Georgos : een mooie kerk in het centrum (verboden te fotograferen)
Besluit :
Lesbos is rijk aan mooie kerken en Monasteria.
Spijtig genoeg hebben we ze niet allemaal kunnen bezoeken, maar toch wel de mooiste en belangrijkste.
Kris Biesbroeck
christelijkeinformatiebron 