DE HEILIGE AARTSENGEL GABRIEL
De heilige Aartsengel Gabriël was Gods afgezant bij de geboorte zowel van Jezus van Nazarth als van de heilige Johannes de Voorloper. Zijn naam betekent ‘Kracht Gods’; hij behoort tot de zeldzame Engelen van wie de naam genoemd wordt in de heilige Schrift, zelfs herhaalde malen, want hij speelt ook een rol in de apocalyptische visioenen van de profeet Daniël (Dan.8,16 en 9,21, en Luc.1,19 en 1,26). Daniël aanschouwde een geheimzinnig visioen van geweldige grootheid en ruwe kracht. ‘En hij hoorde een menselijke stem roepen : Gabriël, geef hem de verklaring van het visioen. Daarop kwam hij naar mij toe, maar terwijl hij naderde, werd ik door zulk een vrees aangegrepen dat ik ter aarde viel…en ik lag bewusteloos op de grond. Hij raakte mij aan en richtte mij weer op en zei : Ik ga u bekend maken wat er gebeuren zal…in de eindtijd’.
De tweede keer was Daniël aan het bidden en beleed zijn zonden en die van het volk Israël. ‘Ik was nog aan het bidden toen Gabriël, de man die ik vroeger in een visoen had gezien, naar mij kwam toevliegen op de tijd van het avondoffer. Hij sprak tot mij en gaf mij inzicht….’.
Daarna horen we weer over hem bij Lucas die verhaalt hoe Zacharias als priester het wierookoffer opdroeg, terwijl het vok buiten stond te bidden. ‘Er verscheen hem een Engel des Heren, staande aan de rechterkant van het wierookaltaar…’ Hij verkondigt hem dat hij een zoon zal krijgen, die een groot profeet zal zijn. Zacharias trekt zijn woorden in twijfel om de hoge ouderdom van hem en zijn vrouw. Met een verpletterend zelfbewustzijn gaf de Engel hem ten antwoord : ‘Ik ben Gabriël die voor Gods aangezicht sta, en ik ben gezonden om u die blijde boodschap aan te kondigen. Zie, gij zult zwijgen en niet kunnen spreken tot op de dag waarop het gebeuren zal, omdat ge mijn woorden niet geloofd hebt; doch deze zullen op hun eigen tijd in vervulling gaan’.
Scherp contrasteert hiermee zijn optreden bij de Maagd Maris. Hij spreekt haar toe met die bijzondere groet :’Verheug U, Hoogbegenadigde, de Heer is met u’. Dan verkondigt hij haar Gods Blijde Boodschap en wanneer zij dan ook uiteenzet waarom dat onmogelijk is, geeft hij haar uitvoerig uitleg, bekrachtigd door het teken van Elisabeth, totdat zij haar jawoord spreekt. En Maria vertrekt ogenblikkelijk om met eigen ogen dit teken te aanschouwen.
Zo krijgen we de indruk van wat we het karakter van gabriël zouden kunnen noemen. De schrift noemt hem een ‘man’, maar zegt tegelijk dat hij vliegt. Hij heeft de herhaalde opdracht om uitleg te geven van geheimvolle dingen, maar wanneer de menselijke twijfel te grof wordt, laat hij zich gelden met gezag. Maar tegenover de toekomstige moeder van de Heer treedt hij op met de grootste fijngevoeligheid.
Zijn synax wordt gevierd op de dag na de verkondiging omdat hij als het ware de drager was van het goddelijk Woord dat toegang zocht bij de Maagd Maria om Zich door middel van haar schoot te bekleden met ons menselijk vlees. Hij heeft daarmee de dankbaarheid gewonnen van allen die aan Christus willen toebehoren. We zingen daarom voor hem een eigen officie, maar als Troparion dat van het feest der Verkondiging.
DE HEILIGE APOSTEL JACOBUS ZEBEDEUS
De heilige Jakobos Zebedeos, Apostel, broer van de heilige Johannes de Evangelist. Zij waren met hun vader bezig in de boot de netten te spoelen voor de volgende vangst, toen Christus hen riep banaf de oever. Welk een macht moet er van Christus’ persoonlijkheid zijn uitgegaan, dat zij op hetzelfde ogenblik alles lieten liggen en naar Hem gingen om met Hem mee te gaan in een volkomen onzekere toekomst !. Tegelijk tekent deze ogenblikkelijke bereidheid hun eigen karakter.
Jakobos behoorde met Petros en Johannes tot de bijzondere vertrouwelingen van Christus. Het waren deze drie die Hij meenam naar de berg van de Verheerlijking die Hem nader ondervroegen over de tijd van de wereldondergang² (Marc. 13,3), en die Hij bij zich wilde hebben bij Zijn doodstrijd in de hof van Gethsemani (Marc.14,33).
Maar zijn spontane aard speelde Jakobos ook wel parten. Omdat hij met zijn broer zo klaarblijkelijk tot Christus’
intimi behoorde, begon hij zich daarop te laten voorstaan. Samen met hun moeder probeerden zij de eerste plaatsen in beslag te nemen in het komende Godsrijk, en Christus moest hun heel geduldig uitleggen dat Hij Zich hierop niet kon vastleggen (Matt.20,20-24). Het is niet verbazingwekkend dat de andere Leerlingen daarover ontstemd waren.
Op een andere keer, toen een samaritaans dorp geen gastvrijheid wilde verlenen aan Christus met Zijn groep, waren het weer Johannes en Jakobos die voorstelden om er vuur uit de hemel op te laten vallen als wraak. Natuurlijk moesten ze daarvoor een boetepreek van Christus over in ontvangst nemen. En vriendelijk spottend noemt Hij hen daarna Zijn donderzonen.
Toen de Christengemeente in Jerusalem door de eerste vervolging verspreid werd, zagen de Apostelen hierin een aanvulling van de opdracht die de heer hun had gegeven bij de Hemelvaart : ‘Gaat heen, maakt alle volkeren tot Mijn leerlingen….’(Matt.28,19) en zij verdeelden als het ware de aarde onder elkander. Zo predikte Jakobos in Spanje en de aangrenzenden landen. Toen hij eens weer in Jerusalem was, werd hij door Herodes gevangen genomen en met het zwaard ter dood gebracht (Hand.12,1-2), in het jaar 42
. Zijn relieken zijn overgebracht naar Spanje en hebben daar geleid tot de beroemste middeleeuwse bedevaartplaats in Europa : Santiego de Compostella.
Bronnen : ‘Heiligenlevens voor elke dag’ Uitgave orthodox Klooster St. Jan-de-Doper, Den Haag
christelijkeinformatiebron 