Andrej Sacharov woonde hier op een steenworp afstand vandaan. Vanuit zijn appartement keek de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede uit op de plek waar tegenwoordig het centrum met zijn naam is gevestigd. Sacharov, boegbeeld van de dissidentenbeweging in de Sovjet-Unie, overleed in 1989.

"Als het tot een rechtszaak komt zal het vonnis waarschijnlijk ‘schuldig’ luiden,” denkt Samodoerov. "Want zelfs als de rechter wel begrijpt dat er niets bijzonders aan de hand was, dan nog is het niet waarschijnlijk dat hij de held wil spelen en zijn carrière wil riskeren.”

De critici van de tentoonstelling hebben het politieke tij mee. Samodoerov vreest dat de Russisch-orthodoxe kerk steeds meer uitgroeit tot een staatskerk en zich de rol aanmeet van het vroegere departement voor ideologie uit de communistische tijd.

Gluren
De tentoonstelling ‘Verboden kunst’ was gericht tegen censuur in wat voor vorm dan ook. Bezoekers waren van de kunstwerken gescheiden door een witte hardboard muur met spleten erin, waardoor men naar de ooit verboden werken kon gluren. Igor Kassin, leider van een nationalistische Russisch-orthodoxe groep, bezocht de tentoonstelling en was verontwaardigd. "Er waren schilderijen die een belediging waren voor de christelijke ethiek en moraal,” zegt hij. "Zoals een schilderij van Christus aan het kruis, met een Lenin-orde op de plaats van het hoofd, of van Jezus Christus uitgebeeld als Mickey Mouse.” Er werd ook schuttingtaal gebruikt en volgens Kassin hingen er ‘pornografische’ afbeeldingen. Daarom stapte hij naar het Openbaar Ministerie en eiste een strafzaak. Leden van zijn en andere organisaties hielden een protestdemonstratie bij het centrum. De organisatoren van de tentoonstelling moeten boeten voor hun daden, vindt Kassin.

Samodoerov benadrukt het belang van moderne kunst als expressiemiddel, als een bijzondere taal. "Als je die taal gebruikt om gevoelige kwesties te laten zien – bijvoorbeeld de relatie tussen kerk en samenleving, kerk en staat – dan moet je contrasterende beelden bij elkaar brengen, ideeën laten botsen. Natuurlijk gebruikt de kunstenaar die beelden niet in een religieuze context, hij speelt ermee,” zegt hij.

Critici van het Sacharov-centrum wuiven die argumenten weg en zeggen dat de organisatoren van de tentoonstelling willens en wetens de draak steken met religie. De Russisch-orthodoxe kerk beschouwt zowel de organisatoren als de deelnemende kunstenaars als mensen ‘die je niet de hand kunt schudden’.